Ngày thứ bốn mươi mốt

Chương 3: Ngày thứ bốn mươi mốt

Mẹ ơi,

Đây là lá thư con sẽ gửi. Con kể cho mẹ nghe chuyện hôm qua, từ đầu.

Hội đồng họp trong cái lều lớn nhất, đủ chỗ cho hai trăm người. Khả hãn ngồi giữa, ông chú Cát Na ngồi bên phải. Con ngồi ở hàng sau như mọi lần. Cát Na đứng dậy, nói bằng giọng sang sảng: Đại Ung lừa chúng ta, người đàn bà kia không phải công chúa, tay nó chai sạn như tay người làm thuê, nó không biết đọc thơ, không biết thêu, ta có người làm chứng.

Rồi ông ta quay về phía con, bảo con bỏ khăn voan xuống, đọc cho mọi người nghe một bài thơ của Đại Ung.

Mẹ ơi, con đã nghĩ suốt đêm trước. Con biết nếu con chối, họ sẽ lục người con, tìm ra cuốn thư này, và mọi chuyện còn tệ hơn. Nên con không chối.

Con đứng dậy, bỏ khăn voan xuống. Rồi con nói bằng tiếng Tây Lĩnh. Không phải thứ tiếng lắp bắp của người học trong sách, mà là tiếng của chợ muối cửa ải, có cả những câu chửi thề mà dân lái buôn hay dùng khi mặc cả. Cả lều im bặt. Hai trăm người quay lại nhìn con.

Con nói: "Ông Cát Na nói đúng. Tay tôi chai thật. Tôi không biết đọc thơ. Tôi là con gái của một người buôn muối ở cửa ải. Mười năm trước, cha tôi dẫn ba chục xe muối lên đèo Hắc Thạch, mang cờ xanh thêu cá chép. Ông Cát Na, ông còn nhớ lá cờ ấy không?"

Mẹ ơi, con nhìn thấy mặt ông ta thay đổi. Chỉ một thoáng thôi, nhưng hai trăm người trong lều đều thấy.

Con nói tiếp, lần này không nhìn ông ta nữa mà nhìn các tộc trưởng. Con nói về giá trà. Con nói một bánh trà ở cửa ải đổi một con ngựa, đi qua đèo Hắc Thạch rồi thành ba con ngựa. Con kể tên từng trạm thu, từng lái buôn, những cái tên mà ai ngồi chợ muối mười năm cũng thuộc. Con nói, các ông chửi Đại Ung tham, nhưng hai con ngựa của các ông không chạy về Đại Ung. Chúng chạy về chuồng của nhà Cát Na.

Rồi con nói câu cuối cùng con đã chuẩn bị. Con bảo: "Nếu các ông muốn xé hòa ước vì tôi không phải công chúa, thì cứ xé. Nhưng nếu các ông muốn mua trà một con ngựa một bánh, thì tôi biết đường. Tôi biết từng lái buôn ở cửa ải. Mẹ tôi còn đang bán muối ở đó."

Ông tộc trưởng Ô Đạt, người có đàn dê liếm đất, bật cười trước. Ông vỗ đùi, nói to rằng thảo nào công chúa đọc được sách dạy nuôi dê. Rồi người thứ hai cười. Rồi cả lều ồn lên như chợ.

Cát Na đứng dậy định nói gì đó. Khả hãn giơ tay lên, và lần đầu tiên con nghe ông ấy nói tiếng Tây Lĩnh trước mặt con. Giọng ông trầm, chậm, không vấp chữ nào.

Ông ấy nói: "Ta biết nàng không phải công chúa từ đêm thứ hai mươi bảy. Công chúa ở cung cấm không biết bài ru con ngựa trắng. Ta đã sai người xuống cửa ải hỏi về một gia đình buôn muối có cờ cá chép. Người của ta về tới hôm kia."

Rồi ông ấy quay sang ông chú mình, nói rằng đèo Hắc Thạch từ nay do hội đồng giữ, không do một nhà nào giữ nữa. Còn chuyện mười năm trước, sẽ đưa ra xử theo luật cũ của Tây Lĩnh, có cả người làm chứng từ phía Đại Ung.

Mẹ ơi, hội đồng kéo dài tới tối. Con không nhớ hết. Con chỉ nhớ lúc tan, Khả hãn đi tới chỗ con, đứng trước mặt con một lúc lâu.

Ông ấy hỏi tên thật của con là gì.

Con nói: Tố Vân. Lương Tố Vân.

Ông ấy nhắc lại hai lần, phát âm sai cả hai lần, rồi nắm lấy bàn tay chai của con, lật lên nhìn một chút, rồi không buông ra nữa.

Mẹ ơi, sang xuân, khi tuyết tan trên đèo, sẽ có một đoàn người của Tây Lĩnh xuống cửa ải mua trà. Họ sẽ ghé gian hàng muối của mẹ. Người cầm đầu mang theo lá thư này, và một tấm áo choàng nỉ màu xám, lót lông cừu, dày gần một đốt tay.

Mẹ mặc vào, mùa đông ở cửa ải đỡ lạnh. Và mẹ đừng lo cho con. Ở đây, con được gọi đúng tên mình rồi.

Con gái của mẹ,

Tố Vân.

— Hết —