Đèo Cù Mông

Chương 1: Đèo Cù Mông

Mày ngủ gục lên vai tao từ lúc xe đò qua đèo Cù Mông, Thấm à. Tao nhớ, vì lúc tao mở mắt ra, đầu mày đã nằm đó, tóc mày cọ vào cằm tao ngưa ngứa, và qua cửa kính, mặt trời đang mọc trên biển Sông Cầu.

Tao ngồi im không dám nhúc nhích. Không phải sợ mày thức. Tao sợ cái đầu ấy biến mất.

Mày không biết đâu. Mười phút trước đó, tao năm mươi tư tuổi, ngồi ở quầy thu tiền cái quán hủ tiếu lớn nhất trong sáu cái quán mang tên tao ở Sài Gòn, đếm tiền cuối ngày. Mười một giờ đêm. Ngoài hẻm có tiếng gõ. Cắc cắc, cụp. Cắc cắc, cụp. Một thằng nhỏ chạy gõ cho xe hủ tiếu nào đó, gõ đúng cái nhịp của ba mày. Cái nhịp mà ba mày đẽo hai thanh tre đặc ở sau hè nhà mày tại Phù Cát, gõ thử cho hai đứa mình nghe, rồi đưa cho mày, dặn vô trong đó gõ cho người ta nhớ.

Tao đứng dậy, chạy ra cửa. Hẻm vắng tanh. Tao chóng mặt, vịn vô cánh cửa sắt. Rồi tao ở đây.

Trên đùi tao, trong cái túi vải, là hai thanh tre ấy. Mày đưa tao giữ từ lúc lên xe, vì túi mày đầy đồ.

Mười tám tiếng xe đò từ Quy Nhơn vô Sài Gòn. Ghế gỗ, người ngồi chật cả lối đi, mấy con gà trong giỏ cục tác dưới gầm ghế, mùi dầu nhớt, mùi mắm, mùi mồ hôi. Trên mui xe chất bao tải, xe đạp, có cả cái giường xếp. Lần trước tao ngủ suốt chặng này, tỉnh dậy là tới bến xe Miền Đông. Lần này tao thức, nhìn mày ngủ, từ đèo Cù Mông cho tới đèo Cả, cho tới Phan Rang. Mày ngủ mà miệng còn mấp máy, chắc mơ thấy nồi nước lèo. Có lúc xe xóc, đầu mày trượt khỏi vai tao, tao đưa tay đỡ lại, nhẹ như đỡ một cái tô đầy.

Mày tỉnh dậy ở Cà Ná, chùi miệng, hỏi tới đâu rồi. Tao nói tới Cà Ná. Mày nói vậy còn xa, rồi lôi trong túi ra hai cái bánh tráng nướng mè, đưa tao một cái.

– Ăn đi. Vô tới trỏng chú Tư tao bắt tụi mình làm liền, không có thời giờ ăn đâu.

Chú Tư mày bán hủ tiếu gõ ở Sài Gòn mười lăm năm. Năm nay chú già, đau lưng, muốn về quê. Chú gọi mày vô, giao lại cái xe hủ tiếu, cái nghề, cái mối trong hẻm Bàn Cờ. Mày rủ tao theo, vì mày nói một mình mày không gánh nổi. Mày nấu, tao chạy gõ.

Mày đâu có biết lần trước tao đã làm gì với cái nghề đó.

Tao sẽ kể cho mày, ngay bây giờ, trên chuyến xe này, dù mày không nghe được. Cái xe hủ tiếu của chú Tư mày đậu ở góc hẻm, mày đứng nấu. Tao cầm hai thanh tre chạy khắp các ngách, gõ cắc cắc cụp, nhà nào muốn ăn thì mở cửa sổ kêu. Tao ghi nhớ nhà nào bao nhiêu tô, ít hành hay nhiều hành, có trứng không, bưng tô tới tận cửa, quay lại lấy tiền. Một năm, cả hẻm Bàn Cờ biết mặt tao. Bà già lầu hai số mười lăm ăn không hành. Ông giáo về hưu cuối ngách ăn thêm tóp mỡ. Cô thợ may hay nợ tới cuối tháng. Họ nghe nhịp gõ ấy là họ mở cửa sổ. Họ không biết mặt mày. Mày đứng ở góc hẻm, sau nồi nước lèo bốc hơi.

Và tao biết nước lèo của mày nấu ra sao. Tao đứng coi mày nấu mỗi đêm. Xương ống heo hầm từ chiều, mực khô nướng, tôm khô, củ cải trắng, đường phèn, một nhúm gì đó mày lấy trong cái hũ sành nhỏ, mày bảo bí mật của chú Tư. Tao coi tới đêm thứ hai trăm thì tao biết cái nhúm ấy là gì.

Tháng Ba năm 1994, tao mượn tiền đẩy một cái xe hủ tiếu khác vô đầu hẻm bên kia. Tao nấu nước lèo y như mày. Tao gõ đúng cái nhịp của ba mày. Người trong hẻm nghe tiếng gõ ấy, mở cửa sổ ra, thấy mặt tao, kêu tô. Họ có biết đâu xe nào là xe nào.

Ba tháng sau, mày dẹp xe, về Phù Cát.

Ba mươi năm, tao làm chủ sáu cái quán. Năm 2019 mày mất ở Phù Cát, bệnh gan, bốn mươi bảy tuổi. Tao hay tin trễ một tuần. Tao không về đám tang. Tao gửi một vòng hoa, ghi tên quán.

Xe đò dừng ở một quán cơm bên đường ở Phan Thiết. Mày kéo tay tao xuống ăn. Mày gọi hai dĩa cơm tấm, giành trả tiền.

– Lần này để tao. – Tao nói.

– Lần này là lần nào? – Mày cười. – Mày ngủ dậy nói gì lạ hoắc.

— Hết chương 1 —