Bốn mươi lăm năm ngồi sau

Chương 1: Bốn mươi lăm năm ngồi sau

– Vào số hai đây. Nhả ga. Ổ gà bên phải, tránh sang trái một gang tay. Nhìn xa, đừng nhìn bánh.

Bà Chuyên nghe câu ấy lần đầu vào mùa hè năm một chín tám mốt, trên con đường đất dẫn ra bến Bính, khi ông Kiểm chở bà đi chơi lần đầu bằng chiếc xe đạp cũ mượn của ông anh. Xe đạp thì không có số. Ông vẫn nói.

– Xe đạp làm gì có số hai? – Bà hỏi.

– Thì tập trước. – Ông nói. – Mai mốt có xe máy là quen.

Bà nghe câu ấy lần cuối vào một sáng tháng Ba năm nay, trên cầu Lạc Long, khi ông chở bà đi chợ Sắt mua mấy lạng tôm. Chiếc xe máy số màu xanh cánh chả, đời tám mươi mấy, ông mua lại năm chín hai, đã chạy qua ba mươi tư năm, bốn lần thay máy, sáu lần thay yên.

– Vào số hai đây. Xe bên trái vượt, chậm lại. Nhìn xa, đừng nhìn bánh.

Ba ngày sau, ông Kiểm đi tập dưỡng sinh ở vườn hoa Nhà hát lớn, ngồi xuống ghế đá nghỉ, rồi không đứng dậy nữa. Bác sĩ nói tim. Ông bảy mươi mốt tuổi.

Ông Kiểm dạy lái xe ba mươi năm ở một trường dạy lái trên đường Lạch Tray. Dạy xe máy, dạy ô tô, dạy cả lái xe tải. Mười mấy nghìn học viên qua tay ông. Ông nói nhiều, nói không ngừng, nói như cái máy, từ lúc học viên ngồi lên xe đến lúc học viên bước xuống. Học viên sợ ông, rồi thương ông, rồi đỗ.

Cái tật ấy ông mang về nhà. Bốn mươi lăm năm, bà Chuyên ngồi sau xe ông, chưa một lần được yên tĩnh. Ông bình luận từng cái ổ gà, từng cái đèn đỏ, từng đứa trẻ con chạy qua đường, từng ông xe ôm đỗ sai chỗ. Ông nói vào số, nói nhả ga, nói phanh trước phanh sau, nói nghiêng người theo xe, nói nhìn gương, nói xi nhan sớm ba mươi mét.

Và câu nào cũng kết bằng: nhìn xa, đừng nhìn bánh.

– Ông lái xe hay ông lên lớp? – Bà hay cằn nhằn. – Tôi có lái đâu mà ông dạy tôi.

– Thì bà nghe cho vui.

– Vui gì. Điếc cả tai.

Chỉ có một lần bà không cằn nhằn. Đêm mùa đông năm chín chín, bà đau bụng quặn lúc hai giờ sáng, đau tới mức không đứng thẳng được. Trời mưa phùn, đường Hải Phòng tối om, cái đèn pha của xe chỉ soi được chục mét. Ông dựng bà ngồi lên yên sau, lấy cái khăn dù buộc ngang lưng hai vợ chồng cho bà khỏi ngã, rồi chạy.

Suốt đường lên bệnh viện, ông nói. Không ngừng một giây.

– Ra đầu ngõ rồi. Rẽ phải. Đường này phẳng, bà cứ dựa vào lưng tôi. Qua chợ Con rồi đấy. Còn bốn cây số. Có cái ổ gà to, tôi tránh rồi, bà không thấy xóc đúng không. Còn ba cây số. Qua cầu rồi. Đèn đỏ, tôi dừng, bà thở đi. Còn hai cây số. Bà đừng ngủ, nghe tôi nói đây này.

Bà không ngủ. Bà nghe ông đếm từng cây số, từng cái ổ gà, từng cột đèn, cho tới cổng phòng cấp cứu. Bác sĩ mổ ruột thừa cho bà lúc ba giờ rưỡi. Sáng ra, bà nằm trên giường bệnh, nhìn ông ngồi gục đầu bên cạnh, áo ướt sũng, và bà nghĩ, lần đầu tiên, cái giọng lải nhải ấy cũng có lúc dùng được.

Rồi bà khỏi, và bà lại cằn nhằn như cũ.

Bà chưa bao giờ học lái xe. Bà làm công nhân nhà máy sợi, đi làm bằng xe đạp, rồi nghỉ hưu, rồi bán hàng nước ở đầu ngõ. Đi đâu xa thì ông chở. Ông chở bà đi chợ, đi chùa, đi đám cưới, đi đám ma, đi khám bệnh, về quê nội ở Kiến Thụy, về quê ngoại ở Thủy Nguyên. Có ông thì cần gì học.

Giờ không có ông nữa.

Bốn mươi chín ngày xong, bà Chuyên mới thấy cái sự không có ông nó cụ thể như thế nào. Nó không phải là cái ghế trống ở bàn ăn. Nó là chuyện sáng thứ Bảy bà muốn ra nghĩa trang thắp hương cho ông, mà nghĩa trang ở tận ngoài đê, cách nhà mười hai cây số. Thằng Xuyên con trai bà làm ở cảng, ca kíp thất thường, bảo mẹ chờ con Chủ nhật. Chủ nhật nó bận, bảo mẹ chờ Chủ nhật sau. Bà gọi xe ôm, xe ôm chở bà ra tới cổng nghĩa trang, đòi chờ tính thêm tiền, bà ngại, cho người ta về, rồi đứng ở cổng nghĩa trang nửa tiếng không bắt được xe.

Bà đứng đó, giữa trưa, trên con đê gió thổi lồng lộng, nhìn ra cánh đồng lúa đang trổ đòng. Bà nhớ cái giọng lải nhải sau gáy mình suốt bốn mươi lăm năm. Bà nhận ra bà nhớ nó hơn mọi thứ.

Tối hôm đó bà gọi điện cho thằng Xuyên.

– Mẹ đi học lái xe máy.

Đầu dây bên kia im lặng rất lâu.

– Mẹ… sáu mươi bảy tuổi rồi mẹ.

– Thì sao. Luật có cấm người sáu mươi bảy tuổi học lái xe đâu.

– Mẹ ơi, mẹ đi xe đạp còn đổ ở cửa ngõ. Đường Hải Phòng bây giờ xe container chạy như ăn cướp. Con không cho.

– Mày không cho thì mày chở mẹ ra nghĩa trang thứ Bảy này.

Thằng Xuyên im. Bà nghe tiếng nó thở dài. Thứ Bảy ấy nó có ca trực. Nó biết. Bà cũng biết.

Sáng hôm sau, bà Chuyên đi xe buýt lên đường Lạch Tray, tìm đến cái trường dạy lái xe mà ông Kiểm làm ba mươi năm.

— Hết chương 1 —