Tuần thứ nhất đến tuần thứ ba

Chương 1: Tuần thứ nhất đến tuần thứ ba

Ngày 3 tháng Mười Một.

Tới trạm kiểm lâm lúc bốn giờ chiều, sau sáu tiếng xe khách từ Buôn Ma Thuột và hai tiếng ngồi sau xe máy của một anh kiểm lâm tên Đạt. Anh Đạt chạy xe đường đất đỏ như chạy trên đường nhựa, không giảm ga ở khúc cua, không nói một câu nào suốt hai tiếng. Lúc dừng lại ở trạm, anh tháo ba lô của mình xuống, nhìn đôi giày leo núi mới tinh dưới chân mình, nói câu đầu tiên:

– Giày này đi được ba ngày là phồng chân.

Mình nói giày này giá ba triệu tư. Anh nói vậy thì phồng chân ba triệu tư.

Trạm kiểm lâm có bốn người, một con chó vàng tên Mực dù nó màu vàng, một cái giếng, một cái máy phát điện chạy từ sáu giờ tới chín giờ tối. Phòng mình ở là phòng kho cũ, kê một cái giường sắt, mùi dầu hỏa với mùi nấm mốc. Đêm nay lạnh mười một độ. Mình đắp hai cái mền, mặc áo phao vẫn run.

Mục tiêu ba tháng: xác định vùng sống của đàn voọc chà vá chân đen ở sườn đông, đặt mười hai máy ảnh bẫy, ghi nhận tập tính kiếm ăn mùa khô. Viện kỳ vọng nhiều. Thầy hướng dẫn nói nếu có dữ liệu tốt, đề tài hai năm sẽ được duyệt.

Ngày 5 tháng Mười Một.

Phồng chân. Cả hai bàn chân. Đúng ngày thứ ba.

Anh Đạt không nói "tôi đã bảo mà". Sáng nay anh để trước cửa phòng mình một đôi dép tổ ong, một cuộn băng keo cá nhân, và một đôi tất len dày, đã giặt sạch, còn hơi ẩm mùi khói bếp. Mình không biết tất của ai.

Ngày 9 tháng Mười Một.

Đặt xong sáu máy ảnh bẫy đầu tiên. Anh Đạt dẫn đường. Anh đi trước, không cầm bản đồ, không mở GPS. Mỗi lần mình hỏi đang ở đâu, anh chỉ vào một cái cây, một tảng đá, một khe suối, nói tên bằng tiếng Ê Đê, rồi đi tiếp. Mình ghi tọa độ bằng máy. Anh ghi bằng mắt.

Anh nói chuyện với rừng nhiều hơn với người. Có lúc anh đứng sững, giơ tay ra hiệu im, nghiêng đầu nghe. Mình nghe chỉ thấy gió. Anh nói: "Chim gõ kiến đầu đỏ. Hai con. Phía bên kia khe." Mình không thấy gì. Mười giây sau, hai con chim gõ kiến đầu đỏ bay ra từ đúng phía bên kia khe.

Mình hỏi anh làm kiểm lâm bao lâu rồi. Anh nói mười một năm. Mình hỏi anh có thấy voọc ở sườn đông bao giờ chưa. Anh nhìn mình một lúc, nói: "Cô đi chậm quá. Về trạm trước khi trời tối."

Không trả lời câu hỏi.

Ngày 14 tháng Mười Một.

Hai tuần. Mười hai máy ảnh bẫy đã đặt. Kiểm tra thẻ nhớ lần đầu: ba nghìn bốn trăm tấm. Lợn rừng, sóc, chồn, một con mang, rất nhiều lá cây bay. Không có voọc.

Bà Hoa, vợ anh trưởng trạm, nấu canh bồi bột lá bép với cá suối. Mình ăn ba bát. Bà cười, nói người Hà Nội lên đây ai cũng ăn ba bát canh bồi tuần thứ hai, tuần thứ ba thì nhớ phở.

Ngày 22 tháng Mười Một.

Nhớ phở thật.

Hôm nay có một nhà báo ở Buôn Ma Thuột gọi cho mình. Không biết lấy số ở đâu. Chị ấy nói đang làm phóng sự về động vật quý hiếm Tây Nguyên, nghe nói Viện có người lên khảo sát voọc ở Chư Yang Sin, xin mình tọa độ vùng đặt máy để "dẫn đoàn quay phim lên ghi hình, quảng bá cho vườn".

Mình từ chối. Tọa độ quần thể loài nguy cấp không được công bố. Đó là quy tắc đầu tiên thầy dạy. Chị nhà báo không vui, nói mình cứng nhắc.

Tối đó mình kể với anh Đạt lúc hai người ngồi bên bếp lửa trước trạm. Anh không bình luận. Chỉ hỏi mình đã nói với ai khác chưa. Mình nói chưa. Anh gật đầu, cời than, rồi đứng dậy đi ngủ lúc tám giờ rưỡi như mọi tối.

Ngày 27 tháng Mười Một.

Mưa trái mùa cả đêm. Mái tôn phòng kho dột ba chỗ, đúng ngay trên giường. Mình kéo giường ra giữa phòng, đặt ba cái chậu, nằm nghe nước nhỏ giọt như ba cái đồng hồ chạy lệch nhau.

Mười giờ đêm, có tiếng gõ cửa. Anh Đạt đứng ngoài, áo mưa trùm đầu, tay cầm cái thang tre với một cuộn nilon. Anh trèo lên mái, chằng nilon, chèn đá. Mình đứng dưới soi đèn pin. Gió thổi tạt nước mưa vào mặt hai người.

Xong, anh ngồi lại bên bếp than trong phòng mình một lúc cho khô áo. Lần đầu tiên anh nói nhiều hơn ba câu. Anh sinh ra ở lâm trường dưới chân núi, ba anh là công nhân trồng thông, mẹ anh bán tạp hóa cho người đi rừng. Năm anh mười hai tuổi, một trận cháy rừng mùa khô thiêu mất mấy chục héc ta thông ba anh trồng mười năm. Ba anh ngồi ở bìa rừng cả ngày không ăn. Từ đó anh muốn làm kiểm lâm.

– Mười một năm rồi, rừng có khác không anh?

– Có chỗ dày lên. Có chỗ mỏng đi. – Anh nói. – Rừng không nhớ ai trồng nó. Nhưng mình nhớ.

Anh về lúc mười một giờ. Ba cái chậu không còn giọt nào.

— Hết chương 1 —