Bao hạt thứ hai

Chương 2: Bao hạt thứ hai

Ngày 10 tháng 5.

Tôi vẽ sơ đồ nhà màng ra giấy, đánh dấu từng trái nứt bằng bút đỏ, trái lành bằng bút xanh.

Hình vẽ không giống cái tôi chờ đợi. Nếu lỗi tại tưới, trái nứt phải dồn về đầu luống xa van hoặc cuối luống, nơi áp lực nước yếu. Đằng này, trái nứt và trái lành nằm xen kẽ theo từng dải, như ai đó sọc màu lên mặt bằng. Luống một đến luống năm gần như lành hết. Luống sáu đến luống mười nứt gần hết.

Tôi lật cuốn sổ ghi ngày gieo. Luống một đến năm gieo ngày mùng một tháng Ba. Luống sáu đến mười gieo ngày mùng hai. Ngày mùng hai, tôi mở bao hạt thứ hai.

Ngày 11 tháng 5.

Tôi đi tìm hai cái bao giấy bạc. Tôi nhớ đã vứt vào thùng rác sau chòi. Thùng rác đã đổ từ tháng Ba.

Tôi ngồi xuống bậc chòi, không biết làm gì tiếp.

Ba đi ngang, hỏi tìm cái gì. Tôi nói. Ba không trả lời, đi thẳng vào nhà. Năm phút sau ông quay ra, tay cầm hai cái bao giấy bạc gấp gọn, kẹp trong cuốn lịch bloc năm ngoái.

– Tao lượm lại. – Ba nói. – Bao đẹp, tính để đựng hột điều cho mẹ mày.

Tôi cầm hai cái bao, lật mặt sau. Bao thứ nhất in số lô, ngày đóng gói, tên đơn vị nhập khẩu, tem dán chữ in rõ nét. Bao thứ hai cũng có tem, nhưng tem dán lệch, mực nhòe, số lô khác hẳn bao thứ nhất, và trên bao không có dòng mã số lưu hành giống mà bao thứ nhất có.

Ngày 13 tháng 5.

Tôi gọi điện lên trung tâm khảo kiểm nghiệm giống cây trồng ở Sài Gòn, nơi một đứa bạn đại học làm việc. Nó chỉ tôi quy trình: gửi mẫu hạt còn sót, gửi mẫu lá, mẫu trái của cả hai nhóm, kèm hai bao bì gốc. Còn sót hạt không? Có. Mười bảy hạt rơi lại ở đáy bao thứ hai, tôi tìm thấy khi lộn bao ra. Bốn hạt ở đáy bao thứ nhất.

Tôi đóng thùng xốp, ướp đá, gửi xe đêm lên Sài Gòn. Phí kiểm nghiệm và gửi mẫu hết bốn triệu tám, tiền ăn của cả nhà hai tuần.

Ngày 20 tháng 5.

Ông Bảy Lành xuống nhà. Lần này ông không la lớn. Ông ngồi uống trà với ba, nói chuyện mùa muối, chuyện giá dê, rồi mới quay sang tôi.

– Nghe nói con gửi mẫu lên trển hả. Thôi, chú cũng không muốn mất lòng. Chú bù cho con hai trăm hạt, vụ sau trồng lại. Mấy chuyện kiểm nghiệm này lằng nhằng lắm, tốn tiền, tốn thời gian, mà cũng chưa chắc ra gì.

Hai trăm hạt, chưa tới một triệu. Sáu trăm mười hai trái dưa, mỗi trái gần hai ký, giá bán buôn bốn mươi lăm nghìn một ký. Tôi không cần tính cũng biết số chênh.

– Dạ con cảm ơn chú. – Tôi nói. – Con chờ kết quả rồi mình nói chuyện tiếp.

Ông Bảy nhìn ba. Ba nhìn chén trà. Không ai nói thêm gì.

Ngày 6 tháng 6.

Kết quả kiểm nghiệm về qua email, kèm bản giấy gửi bưu điện sau.

Mẫu bao thứ nhất: đúng giống ghi trên bao.

Mẫu bao thứ hai: không đúng giống ghi trên bao. Độ thuần thấp, có dấu hiệu là hạt thu từ cây lai thế hệ sau, loại hạt mà khi trồng lại sẽ phân ly, cây không giữ được tính trạng của giống gốc. Trong đó có tính trạng tạo vân lưới và khả năng chịu nứt.

Tôi in kết quả ra hai bản. Một bản kẹp vào cuốn nhật ký này. Một bản tôi đưa ba đọc.

Ba đọc chậm, ngón tay dò theo từng dòng. Đọc xong ông hỏi:

– Hột lai đời sau là sao?

Tôi giải thích: người ta mua dưa của giống nhập khẩu, lấy hột trong trái ra phơi khô, đóng bao lại, bán như hột thật. Hột đó vẫn mọc, vẫn ra trái, nhưng trái không giống mẹ.

Ba ngồi im rất lâu. Rồi ông nói:

– Hồi tao còn cào muối, có thằng bán muối pha cát. Muối pha cát nhìn cũng trắng.

— Hết chương 2 —