Mười hai cái cảm biến

Chương 1: Mười hai cái cảm biến

Ngày 3 tháng 3.

Ba đứng ở cửa nhà màng, tay chống hông, nhìn tôi cắm cái cảm biến độ ẩm đất thứ mười hai xuống luống. Ông nói đúng một câu rồi đi ra chuồng dê:

– Trồng dưa mà cắm điện như nuôi người bệnh.

Nhà màng số bốn rộng một nghìn hai trăm mét vuông, dựng trên mảnh ruộng muối cũ của ông nội ở Phước Hải. Tôi vay ngân hàng bốn trăm năm mươi triệu, cộng thêm hai trăm triệu dành dụm từ sáu năm làm kỹ sư điện ở khu công nghệ cao quận Chín. Mẹ khóc mất ba ngày khi tôi báo nghỉ việc. Ba không khóc. Ba chỉ hỏi tôi lương bao nhiêu, rồi im, rồi đi ra chuồng dê.

Gió Ninh Thuận tháng Ba thổi cát lên mái màng rào rạo suốt đêm. Tôi nằm trong cái chòi tôn cạnh nhà màng, mở điện thoại xem số đo. Nhiệt độ trong màng ban trưa lên ba mươi chín độ. Độ ẩm đất ổn định quanh sáu mươi phần trăm. Mười hai cảm biến, mỗi mười lăm phút gửi về một dòng số liệu, lưu lên máy chủ thuê tháng chín mươi nghìn.

Hạt giống mua của đại lý ông Bảy Lành ở thị trấn Phước Dân, giống dưa lưới ruột cam vỏ xanh xám, loại nhập khẩu, bốn nghìn hai trăm đồng một hạt. Một nghìn hai trăm hạt, năm triệu. Ông Bảy giao hạt trong hai bao giấy bạc, dặn tôi giữ mát.

Ngày 21 tháng 3.

Cây con ra lá thật thứ tư. Tôi chụp ảnh từng luống, đánh số, lưu thư mục theo ngày.

Thằng Tũn con bà Tám bán tạp hóa đầu xóm hỏi tôi chụp hình dưa làm chi, đăng lên mạng hả. Tôi bảo để so. Nó không hiểu so cái gì với cái gì. Tôi cũng không giải thích được cho gọn.

Mẹ đem ra cho tôi tô bánh canh chả cá Phan Rang, ngồi xem tôi ăn, rồi hỏi nhỏ:

– Ba con nói với ông Năm hàng xóm là con khùng. Nhưng tối nào ổng cũng ra đứng ngó cái nhà màng của con.

Ngày 14 tháng 4.

Thụ phấn bằng tay. Mỗi sáng từ năm giờ đến tám giờ, tôi đi từng gốc, cầm cây cọ lông nhỏ chấm phấn hoa đực sang hoa cái, cột dây đánh dấu. Ba ra phụ. Ông không nói gì, chỉ làm. Tay ông thô, ngón cái chai cứng vì mấy chục năm cào muối, nhưng chấm phấn nhẹ hơn tôi.

Tôi ghi lại số hoa đã thụ cho từng luống. Ba nhìn cuốn sổ, hỏi:

– Mày ghi hết vô đó hả?

– Dạ.

– Ghi chi?

– Để mai mốt có chuyện thì biết lỗi ở đâu.

Ba gật gật, không nói gì thêm.

Ngày 2 tháng 5.

Trái bắt đầu lớn. Mỗi cây để một trái, treo bằng lưới. Theo lý thuyết, ngày thứ hai mươi lăm sau thụ phấn, vỏ dưa phải bắt đầu nổi vân lưới, mấy đường gân trắng chạy khắp vỏ như mạng nhện.

Nhà màng số bốn có một nghìn hai trăm trái. Ngày thứ hai mươi lăm, khoảng năm trăm trái nổi vân. Bảy trăm trái còn lại vỏ trơn láng.

Tôi đi đi lại lại trong nhà màng đến hai giờ sáng.

Ngày 9 tháng 5.

Sáu trăm mười hai trái bắt đầu nứt. Không phải nứt vân. Nứt toác, từ cuống xuống, rỉ nước ngọt, kiến bu đen.

Tôi gọi ông Bảy Lành. Ông chạy xe xuống, đi một vòng, lật mấy trái dưa nứt lên xem, rồi chỉ tay vào cái van tưới tự động tôi tự lắp.

– Cái này là tưới không đều nè con. Đất lúc khô lúc ướt, dưa hút nước dồn dập là nứt. Giống của chú bán cả trăm hộ rồi, có ai bị đâu. Mấy đứa học trên thành phố về hay tin máy hơn tin tay.

Tôi đưa ông xem màn hình điện thoại, mấy đường biểu đồ độ ẩm phẳng lì. Ông liếc qua, phẩy tay.

– Máy móc thì nó báo gì chẳng được. Con cắm sai chỗ thì nó báo sai chỗ.

Ông nói lớn. Ông Năm hàng xóm đứng ngoài cửa màng nghe. Chiều đó, cả xóm biết thằng Khôi con ông Sáu Lũy tưới bằng máy làm nứt hết dưa.

Tối, tôi ngồi một mình trong chòi, mở hết số liệu ra. Mười hai cảm biến, gần mười ngàn dòng số đo từ tháng Ba đến giờ. Tôi xem đi xem lại. Độ ẩm đất không hề lúc khô lúc ướt. Nó phẳng, dao động chưa tới năm phần trăm suốt hai tháng.

Nếu máy không sai, thì cái gì sai?

— Hết chương 1 —