Chương 2: Ông giáo Thuyên

Chương 2: Chương 2: Ông giáo Thuyên

Ngày 20 tháng 8.

Số tiền còn lại tôi đổi ra hàng: một bao gạo, mười lăm cân đường, hai cuộn vải phin, hai can dầu hỏa, chỗ nào xếp hàng được là tôi xếp. Cái buồng mười hai mét chật như cái kho. Thằng Bình phải ngủ gác chân lên bao gạo.

Hàng xóm bắt đầu nhìn. Bà Lan bún hỏi tôi có biết gì không mà gom hàng. Tôi bảo không, tôi định mở thêm hàng xén.

Ngày 22 tháng 8.

Tôi không ngủ được, vì ông giáo Thuyên.

Ông giáo ở buồng cuối dãy, về hưu năm ngoái, góa vợ, có đứa con trai đi học ở nước ngoài. Ông là người duy nhất trong ngõ mua sách, chiều nào cũng ra quán tôi uống một chén chè, kể chuyện thơ Đường. Lần trước, sau đợt đổi tiền, tôi nghe người ta kể rằng ông giữ cả một cái phong bì to, dành cả đời đi dạy để mua cho con cái nhà, mà tiền gửi vào thì phải chờ, rút ra thì mất giá. Năm sau ông bán dần sách. Năm sau nữa thì ông ốm. Không ai biết ông ốm vì tiền hay vì buồn.

Tôi phải nói với ông. Mà nói thì tôi mất ký ức đó.

Tôi ngồi viết vào đây những gì tôi biết về đợt đổi tiền, mọi điều còn sót lại, thật kỹ. Nhỡ tôi nói ra rồi quên, ít nhất tôi đọc lại được.

Ngày 24 tháng 8.

Hôm nay ông giáo ra uống chè. Tôi rót chén thứ hai cho ông, rồi nói rất nhỏ:

– Thầy ạ. Thầy có tiền mặt thì đừng để tiền mặt. Mua cái gì cũng được, mua vàng thì tốt nhất. Trước tháng Chín.

Ông giáo đặt chén xuống.

– Chị Tâm nghe ai nói?

Tôi không trả lời được. Tôi thấy câu chuyện trong đầu mình đang lỏng ra như nút buộc tuột. Tôi biết là có chuyện gì đó trong tháng Chín. Chuyện gì thì tôi không còn biết.

Ông giáo nhìn tôi rất lâu. Ông bảo chuyện tiền nong là việc của nhà nước, dân mình đừng đoán mò, đoán mò là gieo hoang mang. Ông đứng dậy trả tiền chè, đi về.

Tối nay tôi giở sổ ra đọc trang ngày 22. Tôi đọc lại mọi điều mình viết về ông giáo, về cái phong bì, về đợt đổi tiền. Đọc như đọc chuyện người khác. Chữ vẫn là chữ của tôi, nhưng không còn cái gì trong đầu tôi đứng ra xác nhận.

Tôi đã cho ông giáo cái ký ức ấy. Ông không nhận.

Ngày 27 tháng 8.

Tôi không chịu thua. Ông giáo là người tin vào chữ. Thế thì tôi đưa chữ cho ông.

Tôi xé hai trang ngày 22 ra khỏi cuốn sổ, gấp làm tư, bỏ vào phong bì, dán lại, ghi bên ngoài: Thầy Thuyên. Xin thầy đọc ngay. Rồi tôi viết một mảnh giấy nhỏ khác, kẹp ngoài phong bì: Thầy không cần tin em. Thầy chỉ cần đổi một nửa thôi. Nếu em sai, em trả lại thầy cả gốc lẫn lãi bằng tiền bán nước của em.

Tôi đặt phong bì lên bậu cửa sổ buồng ông, buổi trưa lúc ông ngủ.

Ngày 2 tháng 9.

Mai là khai giảng. Tôi mua cho thằng Bình cái cặp giả da, đúng cái cặp tôi nhớ, màu nâu, khóa đồng. Con bé Mai đòi một cái giống anh, tôi bảo sang năm. Nó giận, ngồi gặm cái bánh khảo không thèm nói với mẹ. Tôi nhìn hai đứa mà thấy mình đang đứng ở hai chỗ một lúc: một người đàn bà ba mươi lăm tuổi đang dỗ con, và một bà già ngồi xem lại một bộ phim cũ, biết từng cảnh sắp đến mà không biết cảnh nào mình được phép sửa.

Ông giáo không ra uống chè ba hôm nay. Sáng nay tôi thấy ông dắt xe đạp ra đầu ngõ, sau xe buộc một cái túi vải. Ông đi về phía Hàng Bạc.

Ông không nhìn tôi.

— Hết chương 2 —