Chương 1: Những trang đầu

Chương 1: Chương 1: Những trang đầu

Ngày 3 tháng 8 năm 1985.

Sáng nay tôi thức dậy trên cái phản gỗ ở ngõ Văn Chương, trong căn buồng mười hai mét vuông mà tôi đã rời đi ba mươi năm. Thằng Bình mười tuổi nằm ngáy bên cạnh, con Mai sáu tuổi gác chân lên bụng anh nó. Anh Khang đã đi ca sớm, cái mũ cối treo trên đinh không còn nữa.

Tôi viết những dòng này vào cuốn sổ chép thơ hồi con gái, vì tôi không biết nói với ai. Tôi bảy mươi sáu tuổi. Đêm qua tôi nằm trong phòng bệnh ở viện, con Mai năm mươi hai tuổi ngồi cạnh nắm tay tôi. Sáng nay tôi ba mươi lăm.

Tôi không biết vì sao. Tôi chỉ biết tờ lịch treo cột ghi ngày 3 tháng 8, và sáu tuần nữa nhà nước đổi tiền.

Ngày 4 tháng 8.

Tôi đếm lại tiền trong cái hũ sành dưới gầm phản. Hai mươi tám nghìn bốn trăm đồng. Mười năm tôi bán nước chè chén ở đầu ngõ, anh Khang làm thêm ca đêm, gom từng tờ một, để dành mua cái xe đạp cho thằng Bình đi học cấp ba và sửa lại cái mái buồng dột.

Lần trước, sau đợt đổi tiền, số tiền này còn mua được mấy cân thịt. Cả năm sau giá cứ một tháng lên một nấc. Tôi nhớ mình ngồi ôm cái hũ khóc, anh Khang ngồi im hút thuốc lào đến sáng.

Lần này tôi biết trước. Tôi phải biến số tiền này thành thứ gì không mất giá. Vàng. Hàng hóa. Bất cứ thứ gì cầm được.

Ngày 6 tháng 8.

Hôm nay tôi học được một điều, và tôi viết lại ngay cho khỏi quên.

Tối qua, lúc anh Khang về, tôi kể với anh rằng tháng Chín sẽ đổi tiền, mười đồng cũ ăn một đồng mới. Anh cười, bảo tôi bán nước chè nghe khách nói nhảm nhiều quá. Tôi định kể thêm thì không nhớ ra mình định kể gì.

Sáng nay tôi ngồi bán nước, cố nhớ cái ngày đổi tiền là ngày bao nhiêu. Không ra. Tôi biết là tháng Chín. Tôi biết là có đổi tiền. Nhưng con số mười đồng ăn một đồng thì biến đâu mất, như ai lấy giẻ lau khỏi bảng. Mấy chuyện khác của tương lai thì vẫn còn nguyên: năm nào con Mai lấy chồng, năm nào anh Khang mất, hôm tôi ngã cầu thang năm 2019.

Tôi thử. Tôi bảo con Mai rằng sau này nó sẽ làm cô giáo dạy Văn. Con bé cười khanh khách, bảo con thích làm bán kem. Tôi quay vào buồng, cố nhớ con Mai dạy môn gì. Không ra. Tôi chỉ còn biết nó đứng lớp ở trường cấp hai Thành Công, vì cái tên trường thì tôi chưa nói với ai.

Luật là như thế. Điều gì tôi nói ra miệng với người khác thì điều đó rời khỏi đầu tôi. Viết vào sổ thì không sao. Tôi đã thử viết, đọc lại, vẫn nhớ.

Vậy từ nay tôi không nói nữa. Tôi chỉ viết.

Ngày 7 tháng 8.

Ngày đổi tiền tôi không nhớ nữa. Nhưng tôi nhớ đêm hôm ấy. Đêm ấy đài đọc thông báo, cả ngõ xôn xao, nhà bà Lan bán bún ngồi đếm tiền giữa sân. Đêm ấy thằng Bình đã đi học lại được hơn một tuần, cái cặp giả da mới mua còn thơm mùi nhựa, nó ôm cặp ngồi ở bậc cửa xem người lớn đếm tiền.

Vậy là sau ngày khai giảng. Tôi phải xong mọi việc trước ngày khai giảng.

Ngày 12 tháng 8.

Tôi đi Hàng Bạc. Phải hỏi mấy nhà mới có người bán, bán trong buồng kín, cân bằng cái cân tiểu ly để trong hộp sắt. Tôi mua được hai chỉ. Người bán nhìn tôi từ đầu xuống chân, hỏi chị bán nước chè lấy đâu ra tiền. Tôi bảo tiền dành dụm. Ông ấy cười, bảo dạo này ai cũng dành dụm.

Tôi về khâu hai chỉ vàng vào gấu cái áo bông cũ.

Ngày 15 tháng 8.

Anh Khang biết. Anh lục hũ tìm tiền mua thuốc cho mẹ anh dưới quê thì thấy vơi gần nửa. Anh hỏi tôi đâu. Tôi đưa anh cái áo bông.

Anh ngồi nắn gấu áo rất lâu. Rồi anh nói:

– Mình định mua vàng làm gì? Nhà mình có định đi đâu?

Tôi không nói được lý do. Nói ra là tôi mất nó. Tôi chỉ bảo anh: anh tin em lần này, sang năm em xin lỗi anh cũng được.

Anh nhìn tôi như nhìn người đàn bà khác. Có lẽ tôi đúng là người đàn bà khác thật. Người vợ ba mươi lăm tuổi của anh không bao giờ dám tự ý đi mua vàng.

Đêm ấy anh nằm quay mặt vào vách.

— Hết chương 1 —