Một nhát trong sương

Chương 3: Một nhát trong sương

Sáng ngày thứ mười, sương dày như bông. Tôi xách đèn bão đi sau ông Ôn, ánh đèn chỉ soi được một vòng vàng nhạt dưới chân. Ông quẩy gánh như mọi ngày, hai thùng không, đầu đòn gánh lắc lư nhè nhẹ theo bước.

Bách Lý đứng ở đầu dốc, chỗ con đường bắt đầu đổ xuống khe. Hắn đã rút kiếm. Lưỡi kiếm sáng mờ trong sương.

– Ông không đặt gánh xuống sao? – Hắn hỏi.

– Đánh xong còn phải đi gánh nước. – Ông Ôn nói. – Khách lên đèo không đợi.

Rồi ông bước xuống dốc. Không đứng lại, không thủ thế, không quay lại nhìn. Ông bước như mọi sáng, bước thứ nhất, bước thứ hai, hai thùng không lắc lư.

Bách Lý đứng im, mắt nhắm. Tôi đứng sau, đếm bước ông Ôn trong miệng. Mười một. Mười hai. Tới bước thứ mười ba, ông đi ngang qua người Bách Lý, cách hắn chỉ một sải tay. Hắn không động đậy. Bước mười bốn, mười lăm, ông Ôn đã lẫn vào sương, chỉ còn tiếng chân với tiếng thùng gỗ va nhẹ.

Bách Lý mở mắt. Tôi thấy mặt hắn tái đi. Hắn đọc ý năm năm nay chưa từng sai. Lần này hắn không đọc được gì. Không có ý muốn đánh, không có ý muốn tránh. Chỉ có một ông già đi gánh nước.

Hắn đuổi theo xuống dốc. Tôi cũng chạy theo, đèn bão đung đưa.

Đoạn dốc thứ ba là chỗ khó đi nhất, có một cái rễ cây to như bắp chân chắn ngang lối, phải xoay người mới qua. Sương ở đó dày nhất, vì nó nằm sâu trong lòng khe. Tôi chỉ nghe tiếng. Tiếng kiếm của Bách Lý rít lên, một, hai, ba đường. Tiếng thùng gỗ va vào rễ cây. Rồi tiếng đòn gánh xoay, nghe vù một cái như tiếng chim lớn vỗ cánh.

Rồi một tiếng cạch khô khốc, như ai gõ đốt tre vào hòn đá.

Tôi chạy tới nơi. Sương tan dần đi một chút. Bách Lý đứng tựa lưng vào vách đá, tay phải buông thõng, thanh kiếm nằm dưới chân, cách bàn tay hắn một sải. Ông Ôn đứng trước hắn. Đầu đòn gánh tre dừng ngay trước cổ họng hắn, cách chừng một đốt ngón tay. Hai cái thùng gỗ vẫn treo lủng lẳng ở đầu kia, lắc nhẹ.

Tôi hiểu ra sau này, khi ông kể lại. Ông đã đi qua cái rễ cây ấy mười bốn nghìn lần. Ông biết chỗ nào người lạ đi theo sẽ phải dừng lại để bước qua. Ông xoay người đúng một góc như mọi sáng, đầu đòn gánh đi theo cái xoay ấy, chạm vào cổ tay cầm kiếm của Bách Lý đúng lúc hắn giơ chân bước qua rễ cây. Không có ý muốn đánh. Chỉ có cái xoay người của một ông già gánh nước qua chỗ khó đi. Đầu đòn gánh quay tiếp nửa vòng, dừng trước cổ hắn. Chỗ ấy, ông chỉ có một ý duy nhất. Đó là ý dừng lại.

– Một nhát. – Ông Ôn nói. – Bốn mươi năm trước tôi không dừng được. Hôm nay dừng được rồi.

Ông thu đòn gánh lại, đặt lên vai. Rồi tôi nghe ông rên một tiếng rất khẽ. Cánh tay phải của ông buông xuống, run lẩy bẩy. Cái thùng gỗ bên phải rơi xuống đất, lăn mấy vòng.

Bách Lý nhặt kiếm lên, tra vào vỏ. Hắn đứng nhìn ông Ôn một lúc lâu, rồi quỳ xuống, lạy một lạy.

– Ông dừng được kiếm thì ông đã đủ Kiếm Vực rồi. – Hắn nói. – Sao còn đứng lại ở đây?

– Vì cái nhát dừng lại đó tốn của tôi một cánh tay. – Ông Ôn nói. Giọng ông vẫn đều. – Bốn mươi năm không mài ý, hôm nay mài một lần cho thật sắc, rồi bẻ nó lại. Kinh mạch già rồi, không chịu được. Từ nay tay phải tôi không gánh nổi nước nữa.

Bách Lý không nói gì. Hắn cởi thanh kiếm ra, đặt lên tảng đá cạnh suối.

– Tôi về thưa với sư phụ. – Hắn nói. – Thanh kiếm này tôi không mang về được. Tôi để lại đây, chừng nào tôi biết dừng tay thì tôi quay lại lấy.

Hắn xuống núi về phía Phù Lâm khi mặt trời vừa lên. Ông Ôn đứng nhìn theo, tay trái đỡ tay phải.

Từ hôm ấy, tôi là người gánh nước. Tôi mới mười bốn tuổi, gánh nửa thùng thôi đã muốn gãy vai. Ông Ôn đi theo sau, đếm bước cho tôi. Ngày đầu tôi đi mất một nghìn hai trăm bước, đổ gần hết nước. Một tháng sau, chín trăm bước, đổ một nửa. Ông không mắng tôi câu nào. Ông chỉ bảo tôi đi chậm thôi, đừng nghĩ.

Bây giờ tôi đã gánh được đầy hai thùng, đi đúng tám trăm mười hai bước, không đổ giọt nào. Ông Ôn vẫn ngồi ngoài hiên vót nan bằng tay trái, bán chè xanh hai đồng một bát. Thanh kiếm của Bách Lý vẫn nằm trên tảng đá cạnh khe, rêu đã mọc trên vỏ. Sáng nào đi ngang tôi cũng lấy tay áo lau cho nó một cái.

Có hôm tôi hỏi ông, bao giờ thì ông dạy con kiếm. Ông cười, chỉ vào cái đòn gánh trên vai tôi.

– Con đang học đó.

— Hết —