Buổi thứ năm: cá bống thệ kho tiêu

Chương 2: Buổi thứ năm: cá bống thệ kho tiêu

Tới buổi thứ năm, ông Cảnh đã nấu được canh chua, tôm chua, bánh lọc, canh bầu nấu tôm. Món nào ông cũng nấu đúng như o dạy. Món nào ông nếm xong cũng nói một câu: "Ngon. Mà không phải."

O Ánh dạy nấu mười hai năm, chưa có học trò nào làm o bực như ông. Không phải vì ông dở. Ông giỏi. Tay ông vụng mà đầu ông nhớ, o nói một lần là ông thuộc, cắt hành đều như dùng thước kẻ. Mà ông giỏi như rứa vẫn lắc đầu, thì o không biết dạy chi nữa.

– Ông nói rõ cho tôi nghe coi, không phải chỗ mô. – O nói, lần thứ năm, giọng đã hơi gắt.

– Tôi không nói được. – Ông Cảnh nói. – Ăn thì biết. Ăn canh của bả, tôi ăn ba chén. Ăn canh này, tôi ăn một chén là thấy đủ.

– Rứa là do canh tôi ngon quá, ông ăn một chén là no.

Ông Cảnh nhìn o, rồi bật cười. Lần đầu tiên o thấy ông cười, cái cười ngắn, ngượng, như người lâu rồi không dùng tới nên quên cách.

– Ông nói bà nấu nhạt. Ông về nhà nêm nhạt thử chưa?

– Thử rồi. – Ông nói. – Tuần rồi tôi nấu ba nồi. Nêm bớt nửa muối. Ra nước lã. Nhạt mà nhạt nhẽo, o hiểu không, nhạt mà không có chi. Canh bả nhạt mà đầy. Tôi không biết tả răng cho o hiểu.

O hiểu. O không nói, mà o hiểu. Có cái nhạt của người lười nêm, có cái nhạt của người nêm kỹ. O dạy mười hai năm chưa ai bắt o dạy cái nhạt thứ hai.

Có một chuyện o nhớ hoài. Buổi thứ tư, ông tới sớm hơn giờ học mười lăm phút, thấy o đang lom khom dưới cái chậu rửa ngoài hiên, lấy cái que chọc lỗ thoát nước bị nghẹt. Ông xắn tay áo, không hỏi, ngồi xuống, tháo cái ống nhựa ra coi. Ông nói ống dốc ngược, nước không chảy được, lắp sai từ đầu. Ông đi bộ ra tiệm điện nước đầu xóm mua một đoạn ống với hai cái co, về lắp lại, nửa tiếng xong. O đứng nhìn ông xả nước thử, nước chảy ào ào xuống rãnh, ông gật đầu một cái, mặt mũi y như người vừa nghiệm thu một con đập.

– Bốn năm nay tôi chọc cái lỗ đó mỗi tuần. – O nói.

– Lắp sai thì chọc tới chừ cũng nghẹt. – Ông nói, rửa tay. – Phải sửa từ cái dốc.

Hôm đó o không lấy tiền học của ông. Ông không chịu, đặt ba trăm nghìn dưới cái thớt rồi đi về. Buổi sau o mua một ký mè xửng gói sẵn, đưa ông, nói tiền công sửa ống. Ông cầm, không cãi.

Buổi thứ năm, o dạy món cá bống thệ kho tiêu. Cá bống thệ nhỏ bằng ngón tay, mua ở chợ Bến Ngự, làm sạch, ướp nước mắm, đường, tiêu, kho trong cái nồi đất nhỏ trên bếp than cho tới khi nước sệt lại, cá vàng óng, thơm lừng cả xóm. Ông Cảnh ngồi chồm hổm trước bếp than, quạt cái quạt mo cau, khói làm ông chảy nước mắt. Ông không lau. O Ánh đứng sau lưng ông, nhìn cái lưng gầy trong cái áo sơ mi trắng, nhìn đôi vai run run, và biết không phải khói.

O vô nhà, pha một ấm trà, mang ra, đặt xuống cạnh bếp. O ngồi xuống cái ghế đẩu, cách ông một sải tay.

– Bà nhà ông kho cá bống bằng nồi đất hay nồi gang?

– Nồi đất. – Ông nói, mắt vẫn nhìn bếp than. – Cái nồi đất mẻ miệng. Tôi nói bỏ đi, mua nồi mới, bả không chịu. Bả nói nồi cũ kho cá mới thấm.

Rồi ông kể. Kể chậm, ngắt quãng, như người tháo một cuộn dây bị rối. Ông kể bà Diệu người làng Vỹ Dạ, nấu ăn giỏi nhất xóm, đám giỗ nào trong họ Tôn Thất cũng kêu bà đứng bếp. Ông kể bốn mươi năm ông đi công trình, đi Quảng Trị, đi Tây Nguyên, đi Lào, đi về là có mâm cơm chờ. Ông kể ông ăn cơm vợ nấu mà không bao giờ khen, chỉ chê nhạt. Ông kể ông chê cả ngày giỗ ba ông, trước mặt cả họ, nói "bà nấu chi nhạt rứa", bà đứng trong bếp không nói chi.

– Giờ tôi muốn ăn lại một bữa nhạt như rứa, o ạ. – Ông nói. – Mà không nấu ra được.

O Ánh ngồi im. Cá trong nồi đất sôi lục bục, mùi tiêu thơm cay xè mũi.

Ông Cảnh đứng dậy, mở nắp nồi, nêm thêm. O thấy ông thò tay vô túi áo sơ mi lấy ra một vỉ thuốc nhỏ, bấm một viên, uống với ngụm trà, rồi cất vỉ thuốc vô túi lại. Động tác quen thuộc, nhanh, như người làm việc đó mỗi ngày.

– Ông uống thuốc chi rứa?

– Thuốc huyết áp. – Ông nói. – Uống từ năm bốn mươi tuổi. Hai mươi ba năm rồi.

O Ánh lặng thinh. O nhìn cái vỉ thuốc trong túi áo ông, rồi nhìn cái hũ sành nhỏ đặt trên kệ bếp, cái muỗng nhôm bé xíu cắm trong muối.

Hôm đó, o cũng chưa nói ra. O cần chắc đã.

— Hết chương 2 —