Buổi thứ nhất: canh chua cá bông lau

Chương 1: Buổi thứ nhất: canh chua cá bông lau

– O dạy tôi nấu cho dở hơn một chút được không?

O Ánh đang lựa cá trong cái thau nhôm, nghe câu đó thì ngẩng lên. Người đàn ông đứng ở cửa bếp đeo cái tạp dề mới tinh còn nếp gấp, cao, gầy, tóc bạc cắt ngắn, hai tay chắp sau lưng như đứng chờ duyệt công trình. Ông là học viên mới, đăng ký qua đứa cháu gái, khóa mười buổi, ba trăm nghìn một buổi, sáng thứ Ba và thứ Sáu.

– Dạ, ông nói chi?

– Tôi ăn ở ngoài, quán nào cũng ngon. – Ông nói. – Nhà tôi nấu không ngon bằng. Mà tôi muốn ăn lại cái không ngon đó. Tôi muốn học nấu như nhà tôi nấu.

O Ánh năm mươi tám tuổi. O dạy nấu ăn tại nhà ở Kim Long đã mười hai năm, trong cái bếp sau vườn nhìn ra sông Hương, có cái lò đất, có hai cái bếp gas, có một giàn bầu. Học trò của o phần đông là mấy cô dâu sắp về nhà chồng gốc Huế, mấy đứa du học sinh sắp đi xa, thỉnh thoảng có khách Tây. Ông già sáu mươi ba tuổi đi học nấu ăn thì đây là người đầu tiên.

O không lấy chồng. Hồi trẻ có người dạm hỏi, mà mạ o nằm liệt mười một năm, o ở nhà nuôi mạ, rồi nuôi tới mệ nội, rồi tới lúc không còn ai để nuôi thì o đã ngoài bốn mươi, người ta thôi dạm. O không buồn. O có cái bếp, có giàn bầu, có học trò tới rồi đi, đứa nào lấy chồng xa cũng gửi hình mâm cơm về khoe. Người ta gọi o là "o Ánh nấu ăn", như một cái nghề, như một cái tên.

Ông tên Tôn Thất Cảnh, kỹ sư thủy lợi về hưu. Vợ ông, bà Diệu, mất tháng Chạp năm ngoái, ung thư tụy, phát hiện tới lúc mất chưa đầy ba tháng. Bốn mươi năm lấy nhau, bà nấu cho ông ăn, ông chưa từng đứng bếp một bữa. Giờ con trai ở Đà Nẵng, con gái ở Sài Gòn. Hai đứa nói về làm giỗ đầu cho mẹ, đặt cỗ ở nhà hàng cho đỡ cực. Ông không chịu.

– Bà nhà tôi nấu cỗ cho cả họ bốn mươi năm. – Ông nói. – Giỗ đầu bả, tôi không để người lạ nấu.

O Ánh lau tay vào cái khăn vắt vai, chỉ ông cái thớt.

Buổi đầu tiên, o dạy canh chua cá bông lau. Cá bông lau mua sáng sớm ở chợ Đông Ba, thịt trắng, mỡ béo. Me chua dầm, thơm cắt lát, cà chua, đậu bắp, bạc hà, giá. Nêm mắm, muối, chút đường, ớt. Ông Cảnh làm cái gì cũng chậm, cũng hỏi, hỏi theo kiểu kỹ sư: me dầm bao nhiêu gam, nước sôi bao nhiêu độ thì thả cá, cá cắt khúc dày mấy phân. O Ánh trả lời được câu nào thì trả lời, câu nào không thì o nói: "Ông nếm đi."

Nồi canh xong, ông múc một chén, thổi, nếm. Ông im lặng lâu.

– Ngon. – Ông nói. – Mà không phải.

– Không phải răng?

– Không phải canh nhà tôi. – Ông đặt chén xuống. – Bà nhà tôi nấu canh chua, chua hơn, thơm hơn. Nhạt nữa. Tôi chê hoài. Tôi nói bà nấu nhạt như nước ốc. Bả cười, bả nói ăn nhạt cho khỏe. Mà ăn quen rồi, giờ ăn chi cũng thấy không phải.

O Ánh múc một chén, nếm. Canh của ông nấu theo đúng tay o chỉ, đúng vị Huế, mặn mòi, cay nồng, chua thanh. O không thấy sai chỗ mô.

– Ông nhớ bà nêm bằng chi?

Ông Cảnh lục trong cái túi vải mang theo, lấy ra một cái hũ sành nhỏ, men nâu, nắp gỗ, to cỡ nắm tay. Ông mở nắp. Trong hũ là muối hột trắng, và cắm trong muối một cái muỗng nhỏ bằng nhôm, cán đã mòn.

– Bả nêm bằng cái này. Tôi đem theo, sợ o hỏi.

O Ánh cầm cái hũ lên. Cái muỗng nhôm nhỏ hơn muỗng cà phê, nhỏ cỡ cái muỗng người ta múc đường cho con nít. O nhìn cái muỗng một hồi, rồi đặt hũ xuống. O không nói gì. Hôm đó o chưa nghĩ ra chi.

— Hết chương 1 —