Ngày thứ một trăm

Chương 3: Ngày thứ một trăm

Sáng ngày thứ một trăm, chợ nổi Vạn Hà có sương. Ghe dưa hấu, ghe khóm, ghe bí đỏ nằm san sát, cây bẹo treo lủng lẳng trái cây trên ngọn. Thuyền bay của Thiên Thủy Tông đậu giữa sông, trắng toát như con cò khổng lồ.

Bà Tám dậy từ canh tư, xách giỏ ra chợ. Cá lòng tong bây giờ không ai bán. Thứ cá nhỏ bằng ngón tay, xương nhiều thịt ít, người ta chỉ bắt về cho vịt ăn. Bà đi hết dãy ghe cá, hỏi tới đâu người ta cười tới đó. Bà Tám mà đi mua cá vịt. Cuối cùng, ở cái bến đất sau đình, bà gặp một thằng nhỏ cởi trần đang giở lọp. Trong lọp có chừng hai chục con lòng tong, vảy bạc lấp lánh, quẫy tanh tách.

– Bà mua hết. – Bà nói.

– Cá này cho vịt mà bà.

– Bà biết. Bà mua hết.

Bà trả nó năm đồng, gấp mười lần giá. Thằng nhỏ cầm tiền đứng ngó theo bà, chắc tưởng bà lẩm cẩm. Bà về bếp, ngồi làm cá bên ánh đèn dầu, từng con một, như hồi hai vợ chồng còn ngồi làm cá dưới mái chòi dột.

Người khách áo xám tới quán bà Tám lúc trời vừa rạng. Quán chưa mở, sáu cái bàn còn úp ghế lên. Chỉ có một cái bàn trong góc được dọn sẵn, với hai cái ghế, đặt đối diện nhau.

Bà Tám từ dưới bếp đi lên, bưng một cái mâm nhỏ. Một đĩa cơm trắng. Một nồi đất nhỏ cá lòng tong kho tiêu, nước kho sệt đen, tiêu hột nổi lấm tấm. Một chén nước mắm. Một nắm ngò tươi, rửa sạch, để trên dĩa.

Hắn nhìn mâm cơm. Đó là bữa cơm nghèo nhất trong một trăm ngày.

– Món này là món gì vậy bà?

– Cơm. – Bà Tám nói. – Ăn đi.

Bà rắc ngò lên đĩa cá của hắn, rồi kéo cái ghế đối diện, ngồi xuống. Một trăm ngày nay, đây là lần đầu tiên bà ngồi chung bàn với hắn.

Hắn cầm đũa. Gắp một miếng cá, ăn với cơm. Mặn, cay, thơm mùi tiêu. Không có gì. Rồi như mọi lần, tay hắn tự làm việc của nó. Hắn gắp từng cọng ngò ra khỏi đĩa cá, xếp thành một hàng ở mép đĩa cơm. Một cọng. Hai cọng. Ngọn quay về phía bên kia bàn. Năm cọng. Bảy cọng.

Bà Tám ngồi nhìn. Bà không nói gì. Bà ăn một miếng cơm. Rồi bà đưa tay qua, nhón một cọng ngò ở mép đĩa của hắn, bỏ vô miệng, nhai.

Hắn ngẩng lên.

Bà ăn thêm một miếng cơm. Bà lại với tay qua, nhón cọng ngò thứ hai. Không nhìn hắn. Như bữa cơm này đã diễn ra cả nghìn lần, như không có gì phải nói.

Đôi đũa trong tay hắn dừng lại giữa chừng.

Ngoài sông, có tiếng ai rao bán khóm. Có tiếng mái chèo khua nước. Có tiếng gà gáy muộn ở một chiếc ghe nào đó. Hắn ngồi im như tượng, nhìn bàn tay già nua, tay chai như vỏ trấu, với qua đĩa của hắn lần thứ ba, nhón một cọng ngò.

Một căn chòi lá. Mùa nước nổi. Mái tranh dột, cái lu nước đặt dưới chỗ dột kêu tong tong. Một đĩa cá lòng tong kho tiêu, cả tháng chỉ có món này. Một bàn tay con gái, ngón tay thon, móng tay dính mủ dưa, với qua đĩa của hắn, nhón cọng ngò. Hắn không nhìn, hắn chỉ ăn, và hắn để ý xem cô ấy đã ăn tới cọng thứ mấy, để còn biết đường gắp thêm ngò ra.

Vén. Tên cô ấy là Vén. Cô ấy cười to lắm, cười tới rung cả chòi lá. Cô ấy mê ngò. Cô ấy bắt hắn đi.

– Vén. – Hắn nói.

Bàn tay già đang nhón cọng ngò thứ tư dừng lại.

Hắn nhìn bà. Nhìn mái tóc bạc trắng búi củ tỏi, nhìn cái lưng còng, nhìn đôi mắt đã mờ đục vì khói bếp bốn mươi năm. Hắn nhìn rất lâu. Rồi hắn đưa tay qua bàn, đặt lên bàn tay chai sạn ấy, như bốn mươi mốt năm trước ở bến sông này.

– Anh xin lỗi. – Lâm Văn Thởi nói. – Anh về trễ.

Bà Tám Vén không khóc. Bà rút tay ra, gắp một miếng cá bỏ vô chén hắn.

– Ăn đi. – Bà nói. – Nguội rồi tanh.

Hắn ăn. Hắn ăn hết đĩa cơm, hết nồi cá, rồi gắp thêm ngò từ cái dĩa ra, xếp tiếp vào hàng ở mép đĩa cho bà. Hắn làm mà không nghĩ, như bốn mươi mốt năm chưa từng trôi qua.

– Sao em không nói với anh? – Hắn hỏi. – Ngay bữa đầu.

– Anh dặn người ta kể cho thì không tính. – Bà nói. – Em đâu có biết luật tu tiên. Em chỉ biết anh mà chết vì em mở miệng thì em chịu không nổi.

– Còn nếu bữa nay anh cũng không nhớ?

Bà Tám nhón cọng ngò cuối cùng trong hàng.

– Thì mai anh lên thuyền bay. – Bà nói. – Em ăn hết ngò rồi rửa đĩa.

Giờ Thìn, thuyền bay của Thiên Thủy Tông đợi trên sông. Vị sư huynh áo trắng đứng ở mũi thuyền, nhìn về phía quán lá. Người khách áo xám đi ra bến, đứng dưới thuyền bay, nói với lên mấy câu. Vị sư huynh nghe xong, đứng im rất lâu. Rồi ông ta bắt tay hắn qua mạn thuyền, rồi thuyền bay cất lên, trắng toát, mất hút vào sương.

Thằng Đực sau này kể lại với cả xóm: kim đan của ông Thởi không nứt. Ông còn ở lại thành Vạn Hà, sống được mấy trăm năm nữa, nhưng ông nói mấy trăm năm đó tính sau, mấy chục năm này tính trước.

Từ đó, trưa nào ở quán cơm đầu bến chợ nổi cũng có một bàn trong góc, hai cái ghế đối diện nhau. Một ông khách trẻ măng mặc áo vải nâu, và một bà già lưng còng. Ông ăn gì cũng gắp ngò ra, xếp thành hàng ở mép đĩa, ngọn quay về phía bên kia. Bà ăn tới đâu thì với tay qua, nhón tới đó.

Hết hàng ngò thì vừa hết bữa.

— Hết —