Chủ nhật cuối cùng, bánh mì của Quế

Chương 3: Chủ nhật cuối cùng, bánh mì của Quế

Ngày hết hạn hợp đồng thuê là một ngày thứ Ba cuối tháng Tư, lúc hoàng lan bắt đầu nở rộ.

Quế và Vĩ đã hẹn nhau từ tuần trước. Họ sẽ ký gia hạn hợp đồng thuê nhà với bà Cầm, rồi tuần sau ra tòa án khu vực nộp đơn thuận tình ly hôn như đã thỏa thuận. Họ vẫn có thể ở chung nhà như hai người thuê, nếu bà Cầm đồng ý. Không ai nói ra lý do vì sao không ai muốn dọn đi. Họ chỉ bàn chuyện đó như bàn chuyện tiền điện.

Tối Chủ nhật cuối cùng của hợp đồng, Quế xin bà Cầm cho cô nấu. Cô nướng một mẻ bánh mì đen hạt óc chó, nấu một nồi súp bí đỏ, làm một đĩa bơ tỏi. Bà Cầm ăn được nửa ổ, khen vỏ giòn mà ruột mềm như bánh mì Tây hồi bà còn đi học.

Bữa ấy Vĩ mang xuống một thứ anh giấu suốt ba tuần. Trên gác xép tầng bốn, trong một cái rương gỗ, anh tìm thấy cây đàn nguyệt của ông Thiều, mặt đàn nứt dọc, phím tre rụng mất bốn cái, dây đã mục. Anh xin phép bà Cầm mang xuống phòng sau, tối nào cũng ngồi đến khuya, gắn lại mặt đàn bằng keo da trâu nấu trong cái nồi nhỏ, vót phím mới từ một đoạn tre già, mắc dây tơ. Quế nhiều đêm đứng ở bậc cầu thang nhìn xuống cái đầu cúi gằm của anh dưới ánh đèn bàn, không dám làm tiếng động.

Anh không biết đánh đàn nguyệt. Anh chỉ lên dây, gảy một hợp âm, rồi đưa đàn cho bà Cầm. Bà cầm cây đàn đặt lên đùi, xoay xoay cái trục lên dây theo đúng cái cách mà chắc bà đã nhìn chồng làm cả nghìn lần, rồi khẽ gảy một tiếng. Tiếng đàn trầm và ấm, lan khắp sân. Bà ngồi im rất lâu, bàn tay đặt lên dây đàn cho tiếng ngân tắt hẳn.

Rồi bà đặt cây đàn xuống cạnh mâm, đi vào nhà, trở ra với một cái hộp thiếc đựng bánh quy cũ, nắp in hoa đã bạc màu. Bà mở nắp, đặt lên mâm.

Trong hộp là những mẩu giấy. Giấy pơ-luya mỏng, giấy học trò, giấy lịch, giấy vỏ bao thuốc lá. Có hai mươi ba mẩu. Mẩu nào cũng chỉ có đúng một dòng, bằng một nét chữ nghiêng nghiêng, mực tím đã phai thành màu hoa cà:

“Gia hạn thêm hai năm. Thiều.”

Mẩu đầu tiên đề năm tám mốt. Mẩu cuối cùng đề năm hai nghìn hai mươi lăm, chữ run hẳn đi.

– Hai năm đầu hết hạn, ông ấy không nói gì cả. – Bà Cầm nói. – Sáng hôm ấy bà dậy, thấy mẩu giấy này kẹp trong cái bánh mì ông ấy mua cho bà ở đầu ngõ. Bà cứ để thế. Hai năm sau lại thấy một mẩu. Cứ thế bốn mươi tư năm. Lần nào nhận giấy, ông ấy cũng vào phòng sau khắc một vạch lên tường. Ông ấy chưa bao giờ nói thương bà. Ông ấy chỉ gia hạn.

Bà vuốt mẩu giấy cuối.

– Năm ngoái ông ấy viết xong thì đi viện. Không về nữa. Hợp đồng vẫn còn hạn, các cháu ạ. Bà vẫn còn tới sang năm. Rồi bà hết hạn thì thôi.

Không ai nói gì. Gió lùa qua sân, mấy bông hoàng lan rụng xuống mâm.

– Bà biết từ đầu là bọn cháu nói dối. – Vĩ nói, giọng khàn.

– Bà biết từ cái hôm hai đứa đứng dưới gốc cây nhìn cái bếp lò. – Bà Cầm nói. – Bà cho thuê là vì cái bếp ấy, cái phòng ấy, có người dùng lại. Nhà này một mình bà ở lâu quá rồi. Còn chuyện vợ chồng là chuyện của hai đứa. Bà chỉ ra luật. Ai bảo các anh chị chơi theo luật của bà.

Đêm đó Quế nằm trên tầng hai, không ngủ. Bốn giờ sáng cô xuống bếp nhào bột như mọi ngày. Đèn phòng sau tắt. Cái tủ ủ bột có khắc bông lúa vẫn đứng ở góc. Cô mở cửa tủ ra lấy khay bột ủ từ tối.

Trên mặt khăn phủ khay bột có một mẩu giấy. Giấy nhám, loại giấy ráp mịn nhất Vĩ vẫn dùng để đánh bóng mặt đàn, mặt sau trơn. Một dòng chữ viết bằng bút chì thợ mộc, nét đậm và vụng:

“Gia hạn thêm hai năm. Nếu chị đồng ý. Vĩ.”

Quế đứng giữa bếp rất lâu. Ngoài ngõ có tiếng xe rác đầu tiên, tiếng ai đó quét lá. Rồi cô làm cái việc cô vẫn làm mỗi sáng: nhào bột, chia bột, nặn từng ổ. Riêng ổ đầu tiên, cô gấp mẩu giấy nhám lại thật nhỏ, nhét vào giữa lòng bột, rồi viết lên mặt sau bằng bút bi một chữ, chỉ một chữ, trước khi nhét vào.

Sáu giờ sáng, Vĩ xuống. Trên bàn có một ổ bánh mì nhỏ còn nóng, đặt riêng trên cái đĩa sứ hoa lam của bà Cầm. Anh bẻ đôi ổ bánh. Mẩu giấy nhám rơi ra, ấm và hơi ẩm, có mùi men.

Mặt sau mẩu giấy chỉ có một chữ, bằng mực xanh:

“Ừ.”

Trên tầng bốn, bà Cầm đứng bên cửa sổ nhìn xuống sân, tay cầm cái hộp thiếc. Bà mở nắp, đếm lại hai mươi ba mẩu giấy, rồi đậy nắp vào. Bà đi xuống bếp, hỏi hai đứa sáng nay có ai đi chợ không, bà muốn mua cua về nấu canh.

— Hết —