Bức vẽ thứ hai: cây cầu nhỏ

Chương 2: Bức vẽ thứ hai: cây cầu nhỏ

Khải mất ba ngày nằm lán vì mười roi. Anh dùng ba ngày ấy để nghĩ.

Anh không nói được. Anh không viết được chữ của xứ này, những nét ngoằn ngoèo khắc trên bia đá ở đầu cầu anh nhìn không ra một nét nào. Tranh vẽ thì bị coi là bùa chú. Trong mắt người ở đây, một thằng phu câm vẽ cầu sập thì chỉ có thể là một trong hai thứ: điên, hoặc có ai đó xui.

Cái anh cần không phải là thuyết phục bằng lời. Anh cần để họ tự thấy.

Ngày thứ tư, anh xin người cai cho đi chặt tre. Anh chặt sáu cây tre đực, kéo về bờ con suối nhỏ chảy vào sông Cẩm, chỗ ít người qua lại. Anh bện dây mây suốt hai buổi chiều, căng qua con suối hai sợi, buộc vào hai gốc cây, rồi lát lên đó những tấm ván vụn xin được ở xưởng mộc. Một cây cầu treo nhỏ, dài chừng mười bước, cao hơn mặt suối một tầm người. Anh làm nó mảnh, mềm, đúng như cây cầu lớn thu nhỏ lại.

Bọn trẻ con của mấy nhà phu ở chân núi là khán giả đầu tiên. Chúng thích cây cầu ngay. Khải gọi chúng lại bằng tay, xếp chúng thành hàng, rồi vỗ tay theo một nhịp đều đều. Bọn trẻ hiểu ngay, bắt đầu bước theo nhịp vỗ tay, cười ầm ĩ.

Đến đứa thứ năm thì cây cầu nhỏ bắt đầu nhún. Đến giữa cầu thì nó nhún mạnh tới mức hai đứa đi đầu té ngồi xuống ván, la oai oái, vẫn cười.

Khải dừng vỗ tay. Anh ra hiệu cho chúng đi lại, lần này không theo nhịp, mỗi đứa đi một kiểu, đứa nhảy lò cò, đứa đi chậm, đứa chạy. Cây cầu rung lăn tăn, nhưng không nhún.

Anh làm lại như vậy năm lần. Năm lần như một.

Lần thứ sáu, có một người đứng xem ở bờ suối. Không phải trẻ con. Là thư lại Cẩn, chàng trai trẻ chuyên ghi sổ sách vật liệu cho quan đốc công. Cẩn đứng xem rất lâu, rồi tự mình bước lên cây cầu nhỏ, đi theo nhịp tay vỗ của Khải, cảm nhận mặt ván nhún dưới chân mình.

Cẩn bước xuống, mặt tái đi. Anh ta nhìn Khải, rồi nhìn về phía hẻm vực, nơi cây cầu lớn treo vắt qua sương chiều.

– Đi theo nhịp thì nhún. – Cẩn nói, như nói với chính mình. – Không theo nhịp thì không.

Khải gật đầu.

– Ngươi muốn ta đưa quan Lư tới đây?

Khải gật đầu lần nữa.

Lư Thự tới vào chiều hôm sau. Ông đứng ở bờ suối, nhìn Khải vỗ tay, nhìn bọn trẻ bước đều, nhìn cây cầu nhỏ nhún như sóng. Ông không cười, không nói. Khi bọn trẻ chạy về, ông tự mình bước lên cầu, đứng ở giữa, ra hiệu cho Khải vỗ tay. Ông tự nhún gối theo nhịp. Chỉ một người, nhưng đến nhịp thứ mười, cây cầu đã đưa ông lên xuống như đưa võng.

Ông bước xuống, ngồi lên một hòn đá bên suối. Một lúc lâu sau, ông mới nói, giọng khàn:

– Năm ta mười tuổi, cây cầu mây ở quê ta đứt. Hôm ấy có đám rước thần làng đi qua, mười sáu người khiêng kiệu, đi đều theo nhịp chiêng. Cầu đứt giữa chừng. Cha ta ở trong số người khiêng.

Khải ngồi xuống cạnh ông.

– Bốn mươi năm ta dựng cầu, chưa cây nào đứt. – Ông nói. – Ta dựng chắc hơn, xích to hơn, dây nhiều hơn. Ta tưởng cây cầu ở quê đứt vì nó yếu. Chưa bao giờ ta nghĩ nó đứt vì người ta đi đều.

Ông nhìn bàn tay mình, những ngón tay chai cứng vì sợi dây đo thắt nút.

– Mà ngươi, một thằng câm vác đá, ngươi biết điều đó ở đâu?

Khải không trả lời được. Anh chỉ cầm một nắm than, vẽ lên mặt đá một con lắc, rồi một bàn tay đẩy nhẹ vào nó, rồi lần nữa, lần nữa, mỗi lần con lắc đưa xa hơn.

Lư Thự nhìn hình vẽ rất lâu.

– Con lắc. – Ông nói. – Đẩy đúng nhịp của nó.

— Hết chương 2 —