Phần của tôi

Chương 3: Phần của tôi

Tối đó tôi sang nhà Én. Mẹ cô mở cửa, nhìn tôi như nhìn một người sắp bị kết án. Bà để tôi vào buồng.

Én ngồi trên giường, mặc bộ đồ bộ cũ, tóc rối. Trước mặt cô, trên chiếu, là cái áo dài đỏ đô đã sửa xong cổ, gấp vuông vức. Cô nhìn tôi, mắt sưng húp, nhưng không khóc.

– Thầy, – cô nói. – Em sẽ cưới thầy. Em đã nhận lời. Em không phải người nói hai lời.

Tôi ngồi xuống cái ghế nhựa cạnh giường. Tôi đã nghĩ suốt con đường từ xóm Đông về đây xem mình sẽ nói gì. Tôi là giáo viên dạy văn, tôi đã nghĩ ra nhiều câu hay. Rồi tôi không dùng câu nào.

– Én này, – tôi nói. – Nếu em cưới tôi vì em đã nhận lời, thì tôi là một món nợ. Tôi không muốn cả đời làm món nợ của em.

Én nhìn tôi. Cô định nói gì đó. Tôi giơ tay lên.

– Tôi không làm việc tốt, – tôi nói. – Tôi nói thật. Tôi đã muốn em cưới tôi. Hôm nay sang nhà anh Dũng, tôi đã muốn anh ấy đi Vũng Tàu cho xong. Nhưng tôi không chịu được cái cảnh mỗi tối, sau bữa cơm, em đứng ở cửa sau nhìn ra biển, rồi quay vào cười với tôi. Tôi biết tôi sẽ thấy cảnh đó. Tôi biết em sẽ cười rất khéo. Như thế còn tệ hơn.

– Thầy định hủy đám cưới?

– Không, – tôi nói. – Tôi định để em tự chọn. Không vì nợ tôi, không vì sợ làng nói. Chọn như em mười chín tuổi, đứng ở sạp cá thứ ba tính từ cổng chợ. Em chọn tôi thì mùng mười tháng Chạp tôi vẫn đến đón. Em chọn khác thì tôi đi nói với hai nhà.

Én ngồi im rất lâu. Ngoài kia có tiếng ai đó gọi nhau đi kéo lưới đêm. Tôi đứng dậy, đi ra cửa. Tới ngưỡng cửa, tôi quay lại, móc trong túi áo ra con cá bằng xương, đặt lên mép chiếu cạnh cái áo dài đỏ.

– Anh Dũng làm, – tôi nói. – Ba năm. Tối nào cũng mài. Tôi xin phép anh ấy mang qua. Tôi nghĩ em nên được thấy nó, trước khi chọn.

Tôi về. Đêm đó tôi không ngủ. Gần sáng, tôi ra bờ biển ngồi. Mấy cái thuyền đi lưới đêm đang về, đèn nhấp nháy trên mặt nước xám. Tôi nghĩ, nếu sáng mai Én gọi, nói em chọn thầy, tôi có vui không. Tôi trả lời được câu đó. Có. Tôi sẽ vui, và tôi sẽ sống với cái vui đó cả đời, và cả đời tôi sẽ không biết chắc nó là thật hay chỉ là cô cười khéo. Tôi đã cho cô quyền chọn, và tôi cũng đã tự cho mình quyền được biết chắc.

Én không gọi. Chín giờ sáng, cô đến nhà tôi. Cô đi một mình, mặc áo sơ mi trắng, tóc buộc gọn. Cô quỳ xuống trước mẹ tôi, lạy một lạy. Mẹ tôi khóc. Én không khóc. Cô trả lại cái nhẫn, đặt vào tay tôi.

– Em xin lỗi thầy, – cô nói. – Em không trả được cái gì cho thầy. Nợ thầy cả đời.

– Không nợ, – tôi nói. – Tôi đã nói rồi. Em chọn thì không nợ.

Tôi đi nói với hai nhà. Tôi đi nói với trường. Tôi nói lý do là hai bên không hợp tuổi, thầy bói bảo phải dời. Không ai tin, nhưng người ta để tôi yên. Cái tủ lạnh trường tặng, tôi đem sang cho nhà Dũng, vì mẹ anh ấy nói bác sĩ dặn anh phải ăn đồ tươi, nhà không có chỗ cất.

Mùa xuân năm sau, Én với Dũng cưới nhau. Đám cưới nhỏ, mười mâm, làm ở sân nhà Dũng. Én mặc lại cái áo dài đỏ đô, cổ đã sửa rộng ra. Trên cổ cô đeo sợi dây bạc, mặt con cá bạc cũ, và bên cạnh là con cá bằng xương, hai con nằm cạnh nhau.

Tôi đến dự. Tôi ngồi mâm cuối, cạnh mấy ông già trong xóm. Dũng đi mời rượu, tới mâm tôi thì dừng lại rất lâu, không nói được câu nào. Anh cười, cái cười thiếu ba răng. Tôi nâng ly nước chè thay rượu, vì tôi không uống rượu. Tôi đã hứa với Én như vậy, dù giờ chẳng còn cần.

Ra về, tôi đi bộ dọc bờ biển. Có một đứa học trò lớp tám chạy theo, con bé đã vẽ thiệp chúc mừng bằng bút sáp hồi tháng Chạp. Nó hỏi thầy ơi thầy có buồn không. Tôi nghĩ một lúc. Tôi là thầy dạy văn, tôi không được nói dối học trò về những điều quan trọng.

– Có, – tôi nói. – Nhưng không tiếc.

Con bé gật đầu, như hiểu, rồi chạy về. Tôi đứng lại nhìn ra biển. Có một chiếc thuyền thúng đang ra, người chèo là một thanh niên gầy, chèo hơi vụng, như người lâu lắm chưa chèo. Tôi đứng nhìn tới khi chiếc thúng ra khỏi lớp sóng bạc đầu, nhỏ dần, rồi đều đặn đi về phía mấy cái lưới cắm.

— Hết —