Bốn tuần trước đám cưới

Chương 1: Bốn tuần trước đám cưới

Tôi là người đàn ông thứ hai. Tôi biết điều đó từ ngày đầu, và tôi chấp nhận, như người ta chấp nhận mình sinh ra ở làng biển thì mùa gió bấc phải nghỉ khơi.

Tôi tên Hồ Sĩ Thông, dạy văn ở trường cấp hai của xã, ba mươi tư tuổi, chưa vợ. Ở cái xã biển này, đàn ông ba mươi tư chưa vợ thì người ta nói là có vấn đề. Tôi không có vấn đề gì, tôi chỉ chậm. Chậm nói, chậm quyết, chậm cả lúc đứng trước một người con gái mà mình thích suốt mấy năm.

Lục Thị Én bán cá ở chợ Quỳnh, sạp thứ ba tính từ cổng. Cá thu, cá nục, mực ống, tháng nào có gì bán nấy. Tôi mua cá ở sạp cô từ năm cô mười chín tuổi, khi ấy cô đã có người yêu là Thái Văn Dũng, thợ lặn kiêm thợ máy giỏi nhất xóm Đông. Năm thứ hai mươi hai của cô, Dũng đi xuất khẩu lao động trên tàu cá viễn dương, hợp đồng ba năm, nói về là cưới. Năm đầu anh còn gọi về, mấy tháng một lần, mỗi khi tàu cập cảng. Năm thứ hai thì thưa dần. Năm thứ ba thì không còn cuộc nào. Công ty môi giới nói tàu đổi chủ, mất liên lạc, đang xác minh. Rồi công ty môi giới cũng đổi tên, đổi trụ sở.

Mẹ Dũng lập bàn thờ con vào năm thứ tư. Bà nói bà không chịu được cảnh không biết con sống hay chết, chi bằng coi như chết, còn có chỗ thắp nén nhang. Én không đến thắp. Cô vẫn bán cá. Cô gầy đi, rồi không gầy thêm được nữa, rồi cô thôi đứng nhìn ra biển mỗi chiều.

Tôi bắt đầu giúp cô vào năm thứ năm. Không phải giúp gì lớn. Tôi kèm cho thằng em trai cô ôn thi vào lớp mười, không lấy tiền. Tôi chở mẹ cô đi khám mắt ở thị xã. Có hôm mưa to, tôi mang áo mưa ra chợ, đứng che cho cô dọn sạp. Én không từ chối, cũng không cảm ơn nhiều. Cô nhìn tôi như nhìn một người tử tế, và tôi biết đó là tất cả những gì tôi có.

Tôi hỏi cưới cô vào một tối tháng Tám, ngồi trên kè biển. Tôi không nói những câu lãng mạn. Tôi nói tôi biết cô vẫn còn thương Dũng. Tôi nói tôi không đòi cô quên. Tôi chỉ nói tôi sẽ là người chồng đàng hoàng, không uống rượu, không đánh vợ, lương giáo viên đủ ăn, có cái nhà ba gian của bố mẹ để lại.

Én im rất lâu. Gió biển thổi tóc cô bay về phía tôi.

– Thầy để em nghĩ, – cô nói.

Một tuần sau cô nhận lời. Hai nhà coi ngày, định vào mùng mười tháng Chạp. Mẹ tôi mừng tới mức đi khắp xóm báo tin, dù tôi dặn đừng. Trường tôi góp tiền mua cái tủ lạnh. Mấy đứa học trò lớp tám vẽ thiệp chúc mừng bằng bút sáp, dán đầy bảng tin phòng giáo viên.

Những tháng đó là những tháng bình yên nhất đời tôi. Chiều Chủ nhật nào tôi cũng sang nhà Én ăn cơm. Mẹ cô nấu cháo canh cá lóc, món của người Quỳnh Lưu, sợi bánh dày, nước dùng đỏ sậm màu ớt. Én ngồi đối diện tôi, gỡ xương cá cho thằng em, thỉnh thoảng gắp cho tôi một miếng. Có lần cô hỏi tôi đang dạy bài gì. Tôi kể bài thơ về người lính, về cái bếp lửa, về một người bà chờ cháu. Cô ngồi nghe, cằm chống lên tay, rồi nói hồi đi học cô ghét môn văn nhất, giờ nghe thầy kể thì thấy cũng hay. Tôi về nhà vui suốt một tuần vì câu đó. Ba mươi tư tuổi, tôi vui vì một câu khen bâng quơ như thằng học trò được điểm mười.

Bốn tuần trước đám cưới, tôi chở Én lên thị xã thử áo dài. Cô đứng trước gương trong cái áo màu đỏ đô, nhìn mình rất lâu. Bà thợ may khen cô đẹp. Én cảm ơn, rồi nói muốn sửa lại cái cổ, hơi chật. Tôi ngồi ngoài chờ. Qua tấm rèm, tôi thấy cô đưa tay lên cổ áo, không phải để sửa, mà để chạm vào sợi dây chuyền bạc nhỏ có mặt hình con cá mà cô chưa bao giờ tháo ra. Dũng tặng cô sợi dây ấy trước ngày đi.

Tôi không nói gì. Tôi đã nói rồi, tôi không đòi cô quên.

— Hết chương 1 —