Người về từ biển xa

Chương 2: Người về từ biển xa

Hai tuần trước đám cưới, chiều thứ Sáu, tôi đang chấm bài thì thằng Tuấn lớp chín chạy vào phòng giáo viên, mặt tái mét.

– Thầy ơi. Anh Dũng xóm Đông về rồi. Người ta chở từ Hà Nội về. Cả xóm đang ra coi.

Tôi đặt cây bút đỏ xuống. Tôi nhớ mình còn chấm nốt bài đang dở, cho nó sáu điểm rưỡi, ghi lời phê: ý hay nhưng diễn đạt vụng. Rồi tôi mới đứng dậy.

Sau này tôi mới biết rõ đầu đuôi. Con tàu Dũng làm việc bị chủ tàu giữ ngoài biển gần ba năm, chuyển cá sang tàu khác ngay trên biển, không cập cảng, không cho thủy thủ lên bờ. Hộ chiếu chủ giữ, điện thoại chủ giữ. Lương hứa trả cuối hợp đồng, rồi không trả. Hai người trên tàu chết vì bệnh. Tới khi tàu buộc phải vào cảng sửa máy, một tổ chức bảo vệ người lao động trên biển lên tàu kiểm tra, mới đưa được mấy người Việt về nước. Dũng là một trong bốn người.

Tôi không ra xóm Đông. Tôi về nhà, ngồi trong sân, nhìn cái tủ lạnh trường tặng còn nguyên thùng các tông.

Tối đó Én không gọi. Tôi cũng không gọi. Sáng hôm sau, mẹ tôi đi chợ về, đứng ở cửa nhìn tôi mãi, rồi nói con Én không ra sạp.

Cả xã chỉ nói một chuyện. Ở chợ, ở quán nước đầu đình, ở cổng trường lúc tan học. Người ta nói thằng Dũng sống lại. Người ta nói thầy Thông xui. Người ta nói con Én giờ khó, lấy ai cũng mang tiếng. Có bà đi ngang nhà tôi, đứng lại nói vọng vào với mẹ tôi rằng cưới gấp đi chị, cưới rồi là xong, đàn bà có chồng rồi thì thôi. Mẹ tôi không trả lời. Bà đóng cổng lại, lần đầu tiên giữa ban ngày.

Ba ngày liền Én không ra sạp. Tôi biết cô không ở xóm Đông. Mẹ cô nói với mẹ tôi rằng cô ở trong buồng, không ăn, không nói. Ngày thứ tư, tôi làm một việc mà tôi nghĩ mãi không biết là đúng hay sai. Tôi đi sang nhà Dũng.

Mẹ Dũng đang gỡ bàn thờ con trai. Tấm ảnh thờ, cái bát hương, mấy cái chén. Bà làm rất chậm, từng thứ một, như sợ làm vỡ. Thấy tôi, bà khựng lại. Cả xóm biển này đều biết tôi là ai.

– Nó ở ngoài hiên sau, – bà nói, không đợi tôi hỏi.

Dũng ngồi trên cái ghế gỗ thấp, nhìn ra mấy cái thuyền thúng úp trên bãi. Ba năm trước anh là thằng thanh niên khỏe nhất xóm, lặn một hơi xuống được mười hai mét. Giờ anh gầy tới mức cái áo phông của bố anh mặc lùng thùng như áo mưa. Hai cánh tay đầy sẹo. Khi anh mở miệng chào tôi, tôi thấy hàm trên của anh thiếu ba cái răng.

– Thầy Thông, – anh nói. – Em biết rồi. Mẹ em nói rồi.

Tôi ngồi xuống cái ghế đối diện. Một lúc lâu không ai nói gì. Sóng vỗ đều đều trên bãi.

– Em không về để giành, – Dũng nói. – Em nói thật với thầy. Em đi ba năm, không gửi được một lời. Em có cái gì mà giành. Lương không có, răng cũng không còn. Bác sĩ nói gan em yếu, phải chữa lâu. Thầy là người tử tế, em nghe nói hết rồi. Thầy cưới Én đi. Ra Giêng em đi Nam, làm thợ máy ở Vũng Tàu, không ở đây cho chướng mắt.

Tôi nhìn anh. Tôi nghĩ: đây là câu mà tôi muốn nghe nhất. Một người đàn ông tự rút lui, đường đường chính chính, không ai trách tôi được. Tôi chỉ cần gật đầu, đứng dậy, về nhà, hai tuần nữa đón dâu.

– Én biết anh định đi chưa? – tôi hỏi.

– Chưa. Em chưa gặp cô ấy.

– Anh về bốn ngày rồi mà chưa gặp?

Dũng cúi xuống nhìn hai bàn tay đầy sẹo của mình.

– Em không dám, – anh nói. – Em sợ gặp thì em không đi được nữa.

Tôi ngồi thêm một lúc. Rồi tôi hỏi một câu mà đến giờ tôi vẫn không hiểu sao mình hỏi.

– Mấy năm trên tàu, anh có nghĩ tới cô ấy không?

Dũng ngẩng lên nhìn tôi. Rồi anh thò tay vào túi quần, lấy ra một vật nhỏ, đặt lên mặt ghế giữa hai chúng tôi. Một con cá nhỏ bằng đốt ngón tay, đẽo bằng xương cá, mài nhẵn bóng, có lỗ xỏ dây.

– Tối nào cũng mài, – anh nói. – Không có việc gì làm thì mài. Em làm hỏng mười mấy con. Con này là con được nhất. Em định về đưa cô ấy làm đôi với cái dây bạc em tặng hồi trước. Giờ thì không đưa được nữa.

— Hết chương 2 —