Buổi thứ nhất

Chương 1: Buổi thứ nhất

– Anh kể lại cho tôi nghe người phụ nữ đó trông như thế nào.

Bác sĩ Quan Thị Hảo hỏi câu đó lần thứ ba trong buổi sáng. Tôi ngồi trên cái ghế bành bọc da xanh trong phòng khám tầng sáu bệnh viện Thần kinh thành phố Lạch Tre, nhìn ra cửa sổ. Từ đây nhìn thấy được bến cảng, những cần cẩu đỏ, cần cẩu vàng đứng thành hàng như một bầy cò sắt, những chồng công-te-nơ xanh đỏ cam xếp cao như nhà tầng. Bốn tháng trước, tôi còn ngồi trong ca bin của một cái cần cẩu như thế.

– Trẻ. – Tôi nói. – Chừng hai mươi lăm. Tóc dài, cột bằng sợi thun đỏ. Cười thì có lúm đồng tiền bên trái. Mặc cái áo bà ba màu xanh cốm. Tay bế một đứa bé.

– Anh có biết chị ấy không?

– Không.

– Đứa bé?

– Một thằng cu. Chừng một tuổi. Đầu trọc. – Tôi ngừng lại. – Sau tai trái nó có một cái bớt màu nâu, hình hạt đậu.

Bác sĩ Hảo ghi vào máy tính bảng. Bà chừng năm mươi, tóc bạc sớm, đeo kính trễ xuống mũi, nói chậm như người đọc thơ. Bà là người phụ trách mảnh vá ký ức của tôi.

Bốn tháng trước, chiều ngày mười bảy tháng Sáu, dây cáp của cần cẩu số chín ở bến Lạch Tre đứt. Một cái công-te-nơ bốn mươi tấn rơi từ độ cao mười hai mét, đập vào cái ca bin cần cẩu số tám bên cạnh, nơi tôi ngồi. Tôi không nhớ gì từ lúc đó. Người ta kể lại rằng mất hai tiếng mới cắt được ca bin để lôi tôi ra. Đầu tôi bị kính vỡ cắm vào, xương thái dương bên trái lún xuống. Tôi hôn mê mười một ngày.

Khi tôi tỉnh dậy, tôi không biết cầm cái thìa. Tôi biết cái thìa là gì, nhưng tay tôi không biết làm gì với nó. Tôi không biết cột dây giày, không biết đi cầu thang, không biết đọc giờ trên đồng hồ kim. Những thứ đó nằm trong một vùng não người ta gọi là kho thói quen, và vùng đó của tôi đã bị một mảnh kính cắt ngang.

Bác sĩ đề nghị vá ký ức.

Luật Y tế của Liên bang Bắc Hải cho phép vá ký ức từ năm hai ngàn năm mươi lăm. Người ta lấy những mảnh thói quen từ não của người hiến đã mất, cấy vào vùng bị hỏng của người nhận. Mảnh vá chỉ gồm thói quen: cách cầm thìa, cách đi cầu thang, cách đọc kim đồng hồ. Tổng cộng không quá bốn mươi phút ký ức, tính theo thời lượng ghi. Danh tính người hiến được giữ kín, trừ khi trước khi mất người hiến đã ký giấy cho phép người nhận được biết. Và có một điều luật không giấu: mảnh vá đôi khi kéo theo tiếng vọng. Thói quen nào cũng mọc ra từ một đời người. Khi cấy cách cầm thìa của người khác vào đầu mình, đôi lúc ta thấy luôn cái bàn ăn mà người đó đã ngồi.

– Tiếng vọng thường mờ. – Bác sĩ Hảo nói, như đã nói ở buổi trước. – Thường chỉ là màu sắc, một mùi, một âm thanh. Hiếm khi rõ tới mức thấy được khuôn mặt.

– Tôi thấy rõ như tôi đang thấy bà.

– Bao lâu một lần?

– Mỗi ngày. Có hôm ba bốn lần. Lúc tôi cầm thìa ăn cơm. Lúc tôi đi cầu thang. Lúc tôi cài cúc áo.

Bác sĩ Hảo đặt cái máy tính bảng xuống, nhìn tôi qua cặp kính trễ.

– Anh Kiện, tiếng vọng không nguy hiểm. – Bà nói. – Nhưng nếu nó làm anh khó chịu, mình có thể làm mờ nó đi. Có một liệu pháp...

– Không. – Tôi nói, nhanh hơn tôi định. – Không cần.

Bà nhìn tôi rất lâu.

– Thôi được. – Bà nói. – Anh còn thấy gì nữa không?

Tôi nhìn ra cửa sổ, ra bến cảng.

– Một cái cổng trường. – Tôi nói. – Cổng sắt sơn xanh, có hai cây phượng. Một thằng nhỏ chừng bảy tuổi mặc áo trắng quần xanh, đeo cái cặp màu đỏ, chạy ra cổng. Tôi đứng xa, bên kia đường, sau một gốc bàng. Tôi không đi qua.

– Anh đứng?

– Người hiến đứng. – Tôi sửa lại. – Tôi thấy qua mắt người đó.

Buổi khám kết thúc lúc mười giờ. Bác sĩ Hảo tiễn tôi ra cửa, tay đặt lên vai tôi một chút. Lúc tôi quay lưng đi, bà kiểm tra vết mổ trên đầu tôi lần cuối trong buổi. Tóc tôi mới mọc lởm chởm như cỏ mọc sau mùa đốt đồng. Ngón tay bà lướt từ thái dương ra sau tai trái.

– Anh có cái bớt sau tai này hả? – Bà hỏi, giọng bình thường. – Hình hạt đậu.

Tôi đứng sững ở cửa.

– Có. – Tôi nói. – Từ nhỏ.

Bà Hảo không nói gì nữa. Bà khép cửa phòng khám lại. Tôi đứng ngoài hành lang, nghe tiếng máy lạnh rì rì, nghe tiếng bánh xe đẩy của y tá lăn qua. Tôi đưa tay ra sau tai trái, sờ cái bớt. Tôi đã sống với nó ba mươi tư năm. Tôi chưa bao giờ nhìn thấy nó, trừ trong gương.

Và trong mảnh vá ký ức của một người lạ.

Tôi về nhà bằng xe buýt số mười một. Nhà tôi ở hẻm chợ Đèn Biển, tầng hai trên cửa hàng bánh đa cua của mẹ. Mẹ tôi sáu mươi mốt tuổi, bán bánh đa cua ba mươi năm, tay lúc nào cũng vàng màu gạch cua. Lúc tôi về, mẹ đang khuấy nồi nước dùng, khói bốc lên mờ cả gương mặt.

– Bác sĩ nói gì? – Mẹ hỏi, không quay lại.

– Bình thường mẹ.

– Còn thấy cái người đàn bà lạ đó không?

– Còn.

Mẹ khuấy nồi nước dùng chậm lại.

– Mày ăn đi. Tao để phần bát to trên bàn.

Tôi ngồi xuống bàn, cầm cái thìa lên. Cái thìa trong tay tôi bây giờ không phải là cách tôi cầm thìa trước tai nạn. Ngón trỏ tôi gác lên cán, ngón cái đè xuống, như người cầm cây bút. Mẹ tôi để ý ngay từ bữa đầu tiên tôi xuất viện. Bà nói, mày cầm thìa kiểu gì lạ vậy. Tôi nói, của người hiến.

Tôi múc một thìa nước dùng. Và tôi thấy cô ấy.

Cô ngồi đối diện tôi qua một cái bàn gỗ thấp, tóc cột thun đỏ, đút cho thằng cu đầu trọc một thìa cháo. Thằng cu nhè ra. Cô cười, lúm đồng tiền bên trái. Cô ngẩng lên nhìn tôi, nhìn người hiến, và nói một câu. Tôi không nghe được tiếng. Tôi chỉ thấy môi cô.

Tôi đặt cái thìa xuống. Mẹ tôi vẫn đứng bên nồi nước dùng, lưng quay về phía tôi, vai gầy.

Mẹ tôi có lúm đồng tiền bên trái. Ba mươi năm nay tôi hiếm khi thấy, vì mẹ ít cười.

— Hết chương 1 —