Người bán

Chương 1: Người bán

– Ký ức ngày cưới thì bán được bao nhiêu hả cô?

Ông Kiều Văn Sinh hỏi câu đó khi chưa ngồi xuống, tay còn cầm cái mũ len, áo khoác dạ xám còn lấm tấm hơi nước của cơn mưa lất phất cuối thu ngoài phố. Người phụ nữ ngồi sau cái bàn gỗ ngẩng lên. Cô chừng bốn mươi, tóc cắt ngắn, đeo kính gọng đồi mồi, trước mặt là một ấm trà sen và một cái máy đọc nhỏ bằng hộp diêm.

– Bác ngồi đã. – Cô nói. – Cháu là Dương. Bác uống trà.

Phòng ký ức của Mạc Thùy Dương nằm trên tầng hai một ngôi nhà ống cũ ở phố Lò Cót, thành phố Kỳ Lam, cửa sổ nhìn xuống mặt hồ Gương lăn tăn mưa. Dưới tầng một là một hàng bán bánh cốm, mùi cốm non với đậu xanh ngai ngái bay lên tận cầu thang. Ông Sinh đã đi qua cửa hàng này ba lần trong tuần trước mới dám bước lên.

Tối qua, ở phòng bệnh khoa Tim, thằng Bảo nằm trên giường, ống thở nhỏ xíu cài hai bên mũi, giơ cho ông xem tờ giấy vẽ. Cô giáo bệnh viện giao bài cho bọn trẻ nằm viện lâu ngày: vẽ đám cưới của ông bà mình.

– Ông ơi, đám cưới ông có xe hoa không?

– Không. – Ông nói. – Ông đèo bà bằng xe đạp.

– Bà mặc áo gì?

– Áo dài hồng.

– Có mưa không ông?

Ông Sinh nhìn ra cửa sổ phòng bệnh, nơi ánh đèn thành phố nhòe đi sau tấm kính.

– Có. Mưa to lắm.

Thằng Bảo cầm bút sáp màu xanh, vẽ những vạch mưa chéo chéo khắp tờ giấy, rồi vẽ một cái xe đạp, hai người que, một người mặc áo hồng. Nó chưa bao giờ gặp bà. Bà nội nó, vợ sau của ông, mất từ trước khi nó ra đời. Ông không sửa lại cho nó. Ông để nó vẽ người mặc áo hồng ấy, và ông không nói đó là ai.

– Cháu nói bác nghe luật đã. – Dương rót trà. – Bác đồng ý thì mình mới tính giá.

Ông Sinh biết luật. Cả nước Bắc Thùy ai cũng biết, từ khi Luật Ký ức có hiệu lực năm năm mươi hai. Nhưng ông để cô nói, vì ông cần thêm vài phút để không bỏ về.

Một ký ức chỉ có thể chuyển, không thể chép. Máy đọc lần theo những đường mòn mà một ngày đã để lại trong não, nhấc chúng ra, và nơi đó trở thành trống. Người bán mất ngày đó mãi mãi. Không phải mờ đi, mà mất, như một trang sách bị xé khỏi gáy. Người mua nhận ngày đó như một giấc mơ có thể mơ lại, thấy, nghe, ngửi, cảm như chính người bán đã sống, nhưng luôn biết đó không phải đời mình. Mỗi lần bán tối đa một ngày. Người mua không được bán lại. Người bán được đặt điều kiện, trong khuôn khổ luật.

– Giá thì tùy. – Dương nói. – Ký ức càng rõ, càng nhiều cảm xúc thật, giá càng cao. Ngày cưới thường được giá, vì người ta mua ngày cưới nhiều nhất. Người chưa từng cưới, người cưới mà không vui. Cháu phải đọc thử mới định được.

– Đọc thử thì bác có mất không?

– Không. Đọc thử chỉ nhìn, không nhấc.

Ông Sinh gật đầu. Ông đặt cái mũ len lên đùi.

– Bác cần một trăm tám mươi triệu. – Ông nói. – Thằng cháu nội bác bảy tuổi, tim có cái lỗ thông liên thất, bác sĩ nói phải mổ trong tháng này. Bảo hiểm trả một nửa. Nửa kia bác chạy hai tháng nay không đủ. Nhà thì bác đã bán từ hồi bố nó mất.

– Bác còn ai khác không bác?

– Còn bác với nó.

Dương không nói gì thêm. Cô đặt cái máy đọc lên bàn, đưa cho ông một cái vòng mỏng như vòng đeo tóc, bảo ông đeo lên trán. Ông đeo. Cái vòng mát lạnh.

– Bác nghĩ về ngày đó. – Cô nói. – Không cần cố. Cứ để nó tới.

Ông Sinh nhắm mắt.

Ngày đó là ngày mười hai tháng Mười năm hai ngàn ba mươi tư. Ông hai mươi tư tuổi, làm thợ sửa xe đạp ở đầu phố Thợ Rèn, thuê một gian gác xép mười mét vuông. Cô dâu hai mươi hai, làm thợ thêu. Nhà gái ở bên kia sông, nhà trai không còn ai ngoài một ông chú. Đám cưới không có xe hoa. Chú rể đèo cô dâu bằng chính cái xe đạp cũ ông tự lắp từ phụ tùng thải, từ nhà gái về gác xép, qua cây cầu sắt dài nhất thành phố.

Giữa cầu thì trời đổ mưa. Mưa thu, hạt to, lạnh. Cô dâu mặc áo dài màu hồng phấn, tự may, tà áo dài quấn vào xích xe. Ông nghe tiếng soạt. Ông phanh lại. Lai áo bên trái rách một đường dài gần một gang tay.

Cô dâu đứng giữa cầu, dưới mưa, nhìn tà áo rách, và ông tưởng cô sẽ khóc. Cô không khóc. Cô cười. Cô cười to tới mức mấy người đi xe máy ngang qua cũng quay lại nhìn.

– Thôi chết, – cô nói, – vợ thợ sửa xe mà xe ăn mất áo cưới.

Ông lục khắp túi áo vest đi thuê, không có kim chỉ, không có kẹp, không có gì. Rồi ông nhớ trong cái làn treo trên ghi đông có một hộp bánh cốm nhà gái gói cho mang về, hộp giấy đỏ, buộc bằng một sợi dây lạt nhuộm đỏ. Ông tháo sợi dây, quỳ một chân xuống giữa cầu, trên mặt đường ướt sũng, túm hai mép rách của lai áo lại, buộc một cái nơ.

– Cái nơ xấu quá. – Cô dâu nói, nhìn xuống đầu ông.

– Về anh buộc lại.

– Không. – Cô nói. – Để vậy. Em giữ cái nơ này.

Ông ngẩng lên. Mưa chảy trên mặt cô, son môi trôi đi một nửa, tóc dính bết lên trán. Cô đẹp như chưa từng đẹp, trước đó hay sau đó.

Ông Sinh mở mắt. Dương đang nhìn ông, tay đặt trên cái máy đọc. Mắt cô ướt.

– Ký ức của bác rất rõ. – Cô nói, giọng hơi khác. – Rõ tới từng hạt mưa. Cháu làm nghề mười lăm năm, ít gặp ngày nào rõ như vậy. Ngày này bác bán được giá cao hơn số bác cần. Cháu có thể tìm người mua trong một tuần.

– Bác không cần cao hơn. – Ông Sinh nói. – Một trăm tám mươi triệu thôi. Mà bác có một điều kiện.

Ông rút trong túi áo khoác ra một cái phong bì giấy trắng, đã dán kín. Mặt ngoài không ghi gì.

– Chỉ bán cho người có tên trong này. – Ông nói. – Cô đưa cho người đó. Người đó không mua thì thôi, trong một tháng không mua thì hủy, bác không bán cho ai khác.

Dương cầm cái phong bì lên, lật qua lật lại.

– Bác biết là luật cho phép điều kiện đó. – Cô nói. – Nhưng bác cũng biết, nếu người đó không mua, bác không có tiền mổ cho cháu.

– Bác biết.

– Bác chắc người đó sẽ mua?

Ông Sinh đứng dậy, đội mũ len lên đầu.

– Bác không chắc gì hết. – Ông nói. – Bác chỉ biết bác không bán ngày đó cho người lạ được.

Ông đi xuống cầu thang. Mùi cốm non xộc lên. Ông đứng lại ở bậc cuối cùng, nhìn vào cửa hàng bánh cốm. Trên quầy, những hộp bánh giấy đỏ xếp chồng lên nhau, hộp nào cũng buộc một sợi dây lạt nhuộm đỏ.

Ông đứng đó rất lâu. Rồi ông bước vào, mua một hộp. Ông không ăn bánh cốm đã bốn mươi năm. Ông muốn ăn một lần, trong những ngày cuối cùng ông còn nhớ vì sao.

— Hết chương 1 —