Ba thúng thóc và một cái mái võng

Chương 1: Ba thúng thóc và một cái mái võng

– Phù!

Mẹ con Tũm thổi tắt ngọn đèn dầu lạc, và trong cái tối đặc như mực tàu ấy, chị nói câu mà mọi bà mẹ làng Đồng Xuyến vẫn nói mỗi tối:

– Ngủ đi. Không ngủ ngáo ộp nó bắt.

Trên nóc nhà, mái rạ kêu răng rắc một tiếng, rồi võng xuống một chút.

Con Tũm bảy tuổi, nằm trong chăn, mắt mở thao láo nhìn lên. Nó không khóc. Ba đêm trước nó đã khóc rồi, khóc tới mức bố nó phải trèo lên mái cầm đuốc soi, chẳng thấy gì, chỉ thấy rạ bẹp dí thành một vết tròn như có cái nong to đặt lên. Đêm nay nó chỉ nằm im, lắng tai nghe tiếng thở trên nóc. Tiếng thở ấy nặng và chậm, như tiếng con trâu nằm nhai lại.

Sáng hôm sau, thầy Lã Văn Cò gánh hai cái thúng vào làng.

Thầy trừ yêu dạo thì làng nào cũng gặp vài lần một năm. Phần lớn là bọn bịp, bán bùa vẽ bằng nhọ nồi, đốt vía rồi đòi tiền vía. Thầy Cò trông không khác bọn ấy là mấy: năm mươi tuổi, gầy như que củi, răng đen, đội cái nón chóp rách vành. Một đầu gánh là cái thúng đựng chiêng nhỏ, bó hương, cái dùi trống. Đầu kia là cái thúng đựng kẹo vừng, kẹo lạc, vì thầy bảo trừ yêu không đủ ăn, phải bán thêm kẹo.

Ông phó lý Thục ra tận cổng đình đón.

– Mười hai cái mái võng trong một tháng, – ông nói, giơ hai bàn tay, rồi giơ thêm hai ngón. – Nhà nào có trẻ con là bị. Lũ trẻ khóc cả đêm, người lớn không ngủ, sáng ra ruộng gật gù như gà rù. Thầy làm được không?

– Ba thúng thóc, – thầy Cò nói.

– Hai.

– Ba. Cộng một bữa cơm có cá.

– Hai thúng rưỡi, cá thì làng có cá rô đồng.

– Được. – Thầy Cò đặt gánh xuống. – Tối nay tôi đi một vòng làng. Ông cho tôi mượn cái ghế đẩu.

Tối hôm ấy, thầy Cò không đốt hương, không khua chiêng. Thầy xách cái ghế đẩu đi từ đầu làng tới cuối làng, nhà nào có trẻ con thì đặt ghế ngồi dưới cửa sổ, nghiêng tai nghe. Ông phó lý đi theo, cầm cái đèn bão, thấy thầy ngồi im như phỗng thì sốt ruột.

– Thầy nghe gì?

– Nghe người ta dỗ con ngủ.

Nhà thứ nhất, bà mẹ dỗ: "Ngủ đi, không ngáo ộp bắt." Nhà thứ hai, ông bố quát: "Còn khóc ngáo ộp nó vào bây giờ." Nhà thứ ba, bà nội ru, ru được ba câu "à ơi" thì chen vào "ngáo ộp ngoài ngõ kia kìa". Nhà thứ tư, thứ năm, thứ sáu.

Thầy Cò rút trong túi ra một vốc hạt thóc. Mỗi lần nghe tiếng "ngáo ộp", thầy nhặt một hạt bỏ sang túi bên kia.

Tới nửa đêm, túi bên kia nặng trĩu.

– Bốn mươi bảy, – thầy nói.

– Bốn mươi bảy cái gì?

– Bốn mươi bảy lần cả làng gọi tên nó trong một tối.

Ông phó lý chưa hiểu, thì từ cuối xóm Chợ vang lên một tiếng răng rắc. Tiếng trẻ con khóc thét. Thầy Cò đứng bật dậy, quên cả cái ghế đẩu, chạy về phía tiếng khóc.

Dưới ánh trăng mười bốn, trên mái rạ nhà ông lò rèn, có một cái bóng.

Nó to như con trâu mộng, đen như mồ hóng, không có hình thù gì rõ ràng: chỗ này lùm lùm như lưng, chỗ kia nhô ra như cái tai, như cái sừng, như cái mõm, tùy mình nhìn mà thấy. Hai con mắt đỏ như hai hòn than. Nó ngồi bẹp trên nóc nhà, và mái rạ dưới nó võng xuống như cái võng đay.

Ông phó lý đánh rơi cái đèn bão.

Thầy Cò không lùi. Thầy nheo mắt nhìn con vật một lúc lâu, rồi lẩm bẩm:

– Hôm qua nó chỉ to bằng con bê.

— Hết chương 1 —