Mực đọng trong con mương giấy

Chương 3: Mực đọng trong con mương giấy

Ba ngày sau, phiên tòa sơ thẩm được mở lại. Phòng xử chật người. Làng biển nhỏ, chuyện ông Bảy Lừng bị đòi cả căn nhà đã chạy khắp bến cá, cả mấy ông chủ ghe lớn cũng bỏ buổi sáng đi coi. Họ ngồi kín mấy hàng ghế cuối, áo còn dính vảy cá.

Bà Huê ngồi bên nguyên đơn, áo dài màu xanh ngọc, tay đặt trên chiếc ví da. Cậu Đắc ngồi sau bà. Ông Bảy mặc cái áo sơ mi trắng duy nhất ông có, áo đã ngả vàng ở cổ, Thơm ủi từ tối qua.

Thẩm phán mời giám định viên trình bày kết luận.

Bà Chi đứng lên, không cầm giấy. Bà xin phép chiếu mấy tấm ảnh chụp qua kính hiển vi lên tấm màn trắng phía sau bục. Ảnh đầu tiên là một đường mực xanh, phóng to cỡ cái đòn gánh, băng qua một rãnh sâu màu trắng đục.

– Đây là nét chữ ký của ông Võ Lừng, chỗ nó cắt ngang nếp gấp dọc của tờ giấy. – Bà nói. – Thưa quý tòa, khi mình viết lên giấy phẳng, mực nằm đều trên mặt giấy. Sau đó nếu gấp tờ giấy lại và miết mạnh, thì sợi giấy ở chỗ gấp bị bẻ gãy, bị kéo giãn. Mực đã khô nằm trên mấy sợi đó cũng bị nứt ra theo. Quý vị nhìn đây: đường mực đứt thành mấy mảnh nhỏ, có khe trắng xen giữa, giống như lớp sơn trên cửa gỗ bị nứt khi cửa cong. Mực không chảy xuống rãnh. Nét chữ ký này được viết trước khi tờ giấy bị gấp.

Bà chuyển sang tấm ảnh thứ hai. Cũng một đường mực xanh băng qua một rãnh, nhưng hình dạng khác hẳn. Ở hai bên mép rãnh, đường mực mảnh đi, gần như mất. Còn dưới đáy rãnh, mực đọng lại thành một vệt đậm, loe ra hai bên như nước đọng dưới đáy mương.

– Đây là chữ “trăm” trong dòng “tám trăm triệu đồng”, chỗ nó băng qua cũng nếp gấp đó. – Bà Chi nói. – Khi người ta viết lên một tờ giấy đã gấp rồi mở ra, đầu bút đi tới mép rãnh thì bị hẫng, nhảy qua, mực không bám được. Rồi đầu bút rơi xuống đáy rãnh, chỗ sợi giấy đã bị bẻ xơ ra và thấm mực mạnh hơn, nên mực đọng lại, loang ra. Đường mực này không bị nứt. Nó nằm trọn trong cái rãnh có sẵn. Dòng chữ này được viết sau khi tờ giấy đã bị gấp.

Phòng xử im phăng phắc.

– Tui kiểm tra tất cả mười một chỗ mà chữ viết cắt ngang hai nếp gấp. – Bà Chi tiếp. – Phần chữ ký có hai chỗ cắt nếp, cả hai đều nứt mực, không đọng. Phần nội dung có chín chỗ cắt nếp, cả chín chỗ đều đọng mực, không nứt. Tui đã làm mẫu đối chứng trên giấy cùng loại, cùng cách gấp, cùng loại bút bi, có ảnh kèm trong kết luận. Mẫu viết trước rồi mới gấp cho ra nét nứt. Mẫu gấp rồi mới viết cho ra nét đọng. Không có lệch.

Luật sư của bà Huê đứng dậy, giọng vẫn bình tĩnh. Thơm phải công nhận anh ta không dễ ngã.

– Thưa giám định viên, bà nói nội dung được viết sau khi tờ giấy bị gấp. Nhưng nếu ông Bảy gấp tờ giấy để thử, rồi mở ra cho bà Huê viết, rồi ông ký sau, thì sao? Thứ tự đó vẫn là một giao dịch hợp lệ.

Bà Chi gật đầu, như thể bà đã đợi câu hỏi đó từ ba hôm trước.

– Câu hỏi hay. Nếu ông Bảy ký sau khi tờ giấy đã gấp, thì chữ ký của ông cũng phải đọng mực trong rãnh. Nhưng chữ ký của ông lại nứt. Tức là ông ký lúc tờ giấy còn phẳng, chưa có nếp nào.

Bà chiếu tấm ảnh thứ ba: mặt sau tờ giấy dưới ánh đèn xiên.

– Còn đây là chuyện thứ hai. Ông Bảy ký rất mạnh tay, cả xóm biết, tòa cũng đã thấy ông ký mẫu. Nét chữ ký hằn lồi lên ở mặt sau tờ giấy gốc. Chỗ nét hằn lồi chạy qua nếp gấp, nó bị nếp gấp đè bẹp xuống, gãy gập theo. Nghĩa là nét hằn có trước, nếp gấp đến sau, đè lên. Chữ ký trước, gấp sau.

– Còn phần nội dung? – Thẩm phán hỏi.

– Phần nội dung viết nhẹ tay hơn, nét hằn mờ, và mờ nhất đúng ở chỗ băng qua nếp gấp, vì đầu bút bị hẫng như tui nói.

Luật sư im một lúc rồi ngồi xuống. Anh ta nói nhỏ gì đó với bà Huê. Bà Huê không nhìn anh ta. Bà nhìn thẳng vào ông Bảy.

Thẩm phán quay sang cậu Đắc:

– Người làm chứng khai đã tận mắt thấy bà Huê viết nội dung trước, rồi ông Bảy ký, rồi ông Bảy gấp giấy. Người làm chứng có muốn sửa lời khai không?

Cậu Đắc nhìn bà dì. Rồi cậu nhìn xuống bàn tay mình, mấy ngón tay còn vết bỏng xỉ hàn. Hàng ghế cuối, mấy ông chủ ghe mà sáng nào cậu cũng gặp ở cảng ngồi im như tượng.

– Bữa đó... con không ngồi đó. – Cậu nói. – Dì con kêu con khai vậy, nói chuyện nhỏ, ổng nợ thiệt mà.

Có tiếng xì xào lan khắp phòng. Thẩm phán gõ búa.

Bà Huê không khóc, không la. Bà ngồi thẳng lưng, tay vẫn đặt trên ví. Một lúc lâu, bà nói, giọng vẫn nhỏ nhẹ như ngày đầu:

– Anh Bảy có trả. Ba năm, trả đủ ba mươi triệu, cộng lãi. Nhưng tôi cho cả làng này vay mười mấy năm, bao nhiêu người không trả, bỏ đi vô Nam, tôi mất bao nhiêu. Tờ giấy trắng có chữ ký, tôi giữ, tôi tính để phòng. Rồi con trai tôi làm ăn thua lỗ...

Bà không nói hết câu. Thẩm phán cũng không đợi bà nói hết.

Bản án tuyên bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện. Tòa kiến nghị chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xem xét dấu hiệu làm giả tài liệu và sử dụng tài liệu giả. Chuyện đó còn dài, Thơm biết, nhưng không còn là chuyện của căn nhà của cha con cô nữa.

Ra khỏi tòa, nắng trưa trắng chói trên mặt đường. Ông Bảy đi chậm, như người vừa cập bến sau chuyến biển dài. Bà Chi đi bên cạnh, cái túi vải đeo chéo.

– Cô ơi, – Thơm hỏi, – cô biết từ bữa đầu hả cô? Từ cái lúc ba con gấp tờ giấy ngoài bãi?

Bà Chi cười, lần đầu Thơm thấy bà cười hẳn.

– Bữa đó tui chỉ biết ông Bảy gấp giấy mạnh tay, ký cũng mạnh tay. Người mạnh tay thì để lại dấu rõ. Còn người cẩn thận như bà Huê, viết chữ đẹp như in, thì lại quên mất tờ giấy đã đi qua tay ai trước khi về tay mình.

Họ đứng chờ xe ở bến đầu chợ. Ông Bảy móc trong túi ra bản án tòa vừa trao, tờ giấy còn phẳng phiu, thơm mùi mực máy in.

Ông nhìn nó một lúc, rồi gập đôi lại, lấy móng tay cái miết dọc mép, gập đôi lần nữa, miết thêm một đường thật mạnh.

Bà Chi nhìn theo bàn tay ấy, và lần này thì bà bật cười thành tiếng.

– Ông cứ gấp. – Bà nói. – Tờ nì thì gấp bao nhiêu lần cũng được.

Ông Bảy mở nắp cái hộp thiếc in hình con tàu đã tróc sơn, đặt tờ giấy vào, đậy lại. Tiếng nắp thiếc khít vào nghe một tiếng cạch nhỏ, rõ, giữa trưa làng biển.

— Hết —