Ba mươi triệu thành tám trăm

Chương 1: Ba mươi triệu thành tám trăm

– Ba có ký vô tờ này không, ba nói thiệt cho con nghe đi.

Thơm đặt tờ giấy photo lên mặt bàn gỗ, chặn bằng cái ly nước chè xanh cho gió biển khỏi thổi bay. Ông Bảy Lừng ngồi xổm trên ghế, hai bàn chân trần đen như gỗ trôi, ngón cái chân phải mất một đốt từ năm bị dây neo kẹp. Ông nhìn tờ giấy rất lâu, lâu tới nỗi con mèo mướp nhảy lên bàn liếm mép ly chè mà ông cũng không đuổi.

– Chữ ký thì của tao. – Ông nói. – Còn mấy chữ phía trên thì tao không biết.

Tờ giấy ấy là bản sao của một tờ giấy vay tiền. Phía trên, chữ viết tay bằng bút bi xanh, nét nghiêng, đều đặn: Tôi tên Võ Lừng, sinh năm 1956, có vay của bà Nhan Kim Huê số tiền tám trăm triệu đồng, hẹn trả trong ba năm, nếu không trả được thì giao lại nhà đất số thửa như sau. Phía dưới cùng là chữ ký của ông, cái chữ ký mà cả xóm Thơm ai cũng nhận ra: chữ L to như cái lưỡi câu, kéo một đường dài như sợi cước ra tận mép giấy.

Sáng nay, người của tòa xuống tận nhà đưa giấy triệu tập. Bà Huê kiện đòi tám trăm triệu, kèm theo yêu cầu giao căn nhà cấp bốn và mảnh vườn dừa nhìn ra bãi ngang. Cả cái nhà, cả mảnh vườn, theo giá đất bây giờ ở làng biển này, cũng chỉ vừa tròn số đó.

Thơm làm y tá ở trạm y tế xã, ba mươi tư tuổi, chưa chồng. Mẹ cô mất đã mười năm. Cô biết ba cô có nợ bà Huê, nhưng cô tưởng đã trả xong từ lâu.

– Ba kể lại từ đầu đi ba.

Ông Bảy kể. Năm năm trước, mùa cá cơm, máy chiếc ghe nhỏ của ông nổ bể bạc biên giữa khơi. Kéo về được tới bến thì thợ máy nói phải làm lại nguyên khối, ba mươi triệu. Ông không có. Ngân hàng đòi sổ đỏ, mà sổ đỏ hồi đó còn đứng tên mẹ Thơm, chưa làm thừa kế. Ông đạp xe lên chợ, vô cái nhà ba tầng sơn vàng của bà Huê. Ai trong làng kẹt tiền cũng tới đó.

– Bả nói tao ký trước vô tờ giấy trắng, chiều bả viết sau, vì bả đang bận coi tiền cho người khác. Tao tin bả. Bả cho vay cả làng mười mấy năm, chưa nghe ai kêu.

– Rồi ba trả chưa?

– Trả rồi. Ba năm, tháng nào cũng đem lên. Tiền mặt.

– Có giấy biên nhận không ba?

Ông Bảy lắc đầu. Ông không biết chữ nhiều. Ông chỉ biết ký tên, ký cái chữ L lưỡi câu ấy, và biết đếm tiền. Người làng biển vay mượn nhau xưa nay bằng miệng, bằng cái bắt tay trên bến. Giấy tờ là thứ của người trên chợ.

Thơm nhìn tờ giấy. Rồi cô nhìn kỹ hơn. Bản photo có mấy đường mờ mờ chạy ngang dọc, chia tờ giấy làm bốn ô bằng nhau.

– Giấy này bị gấp tư, ba.

– Thì tao gấp. – Ông Bảy nói, như chuyện hiển nhiên. – Giấy nào tao cầm cũng gấp tư, bỏ vô hộp thiếc.

Cô biết cái hộp thiếc ấy. Nó là hộp đựng thuốc rê cũ, nắp in hình con tàu đã tróc sơn gần hết. Ra khơi, cái gì cũng ướt, chỉ có cái hộp thiếc đậy khít là khô. Thẻ căn cước, giấy đăng kiểm ghe, giấy chứng nhận an toàn, tiền, cái gì cũng gấp đúng làm tư cho vừa lòng hộp. Thói quen bốn mươi năm.

– Bữa đó ba ký xong rồi ba gấp tư hả?

– Ký xong tao gấp lại, tính bỏ hộp. Bả nói đưa đây, giấy này của bả giữ. Tao đưa.

Thơm không nói gì. Cô chưa biết điều đó có nghĩa gì, chỉ thấy nó lạ.

Ngày hòa giải đầu tiên ở tòa, bà Huê tới trong chiếc áo dài màu tím than, tóc búi gọn, đeo đôi bông tai cẩm thạch. Bà sáu mươi hai tuổi, nói năng nhỏ nhẹ, gọi ông Bảy là anh Bảy, gọi Thơm là cháu. Bà dẫn theo một người làm chứng, cậu Đắc, cháu ruột bà, làm thợ hàn ở cảng cá.

– Hôm đó anh Bảy ngồi đúng chỗ đối diện tôi, – bà Huê nói với thẩm phán, giọng chậm rãi như kể chuyện người khác. – Tôi viết từng chữ, đọc to cho anh nghe, rồi anh ký. Cháu Đắc ngồi bên cạnh. Anh Bảy cầm tờ giấy gấp tư lại, định bỏ túi, tôi xin lại giữ. Tám trăm triệu chứ không phải tám trăm nghìn, tôi đâu dám để giấy nợ người ta cầm.

Cậu Đắc gật đầu, khai giống từng chữ.

Thơm thấy ba cô ngồi im, hai bàn tay úp lên đầu gối, mấy ngón tay co lại như đang cầm một đoạn dây không có ở đó.

– Ổng vay tám trăm triệu để làm gì? – Thẩm phán hỏi.

– Anh Bảy nói đóng ghe mới, ghe vỏ thép. – Bà Huê đáp. – Rồi chuyện làm ăn không thành, ghe không đóng, tiền đi đâu tôi không biết. Đó là chuyện của anh.

Ra khỏi tòa, nắng xế đổ xuống bậc thềm. Thơm hỏi người cán bộ tòa làm sao để chứng minh tờ giấy bị viết sau. Anh ta nói nhỏ, vì tòa chỉ được hướng dẫn chứ không được xui:

– Chị có quyền đề nghị tòa trưng cầu giám định. Nhưng chị nói thật, chữ ký là của ổng, ổng nhận rồi. Giám định chữ ký thì thua chắc. Cái chị cần chứng minh là thứ tự viết, mà cái đó khó lắm. Phải tìm người thật giỏi.

Tối hôm đó, Thơm ngồi trên bậc cửa, nhìn ba cô ngồi ngoài hiên vá lưới dưới ngọn đèn vàng. Hai tay ông đưa con suốt nhanh như hai tay đan. Gió nồm mang mùi cá phơi từ các nhà bên. Cô gọi cho một người chị học chung trường trung cấp y ở Huế, giờ làm điều dưỡng ở bệnh viện tỉnh ngoài đó. Người chị ấy im một lúc rồi nói:

– Em đợi chị chút. Chị có quen một bà, bà cụ ở Kim Long, trước làm giám định viên mấy chục năm, giờ về hưu, tòa với công an vẫn hay mời. Bà nói chuyện chậm lắm, nhưng nói câu nào trúng câu đó.

— Hết chương 1 —