Năm màu nhạt

Chương 1: Năm màu nhạt

Hòn đá thử linh căn sáng lên dưới tay tôi năm màu, màu nào cũng nhạt như nước rửa bát.

Đỏ một chút, xanh lá một chút, vàng đất một chút, trắng một chút, xanh nước một chút. Năm màu bơi lờ đờ trong lòng đá rồi tắt, như năm con cá ươn.

Ông chấp sự đứng bên cạnh thở dài thườn thượt.

– Tạp linh căn. Ngũ hành đủ cả, cái nào cũng không ra cái nào. Về đi cháu.

Tôi tên là Nghiêm Văn Đất, ở nhà gọi là cu Đất, mười sáu tuổi, con nhà làm gốm ở làng Bến Then. Tôi kể chuyện này cho đứa nào ở làng sau này muốn lên núi, để nó biết đường mà đi.

Làng tôi ở bên sông, đất sét dẻo, cả làng sống bằng lò. Nhà tôi có một cái lò bầu cũ năm bầu, nung chum, vại, tiểu sành, nồi đất. Cha tôi ngồi canh lò từ năm mười hai tuổi, lông mày cháy trụi, mắt lúc nào cũng đỏ. Cha bảo nhìn màu lửa qua lỗ thăm là biết lò nóng tới đâu: đỏ sẫm là mới ấm, đỏ cam là chín được nồi đất, vàng chanh là chín được sành, trắng lóa là phải rút củi ngay kẻo hỏng mẻ.

Câu cha hay nói nhất là:

– Lửa to là lửa dại. Lửa khôn là lửa biết ngủ.

Diễm Hỏa Tông ở trên núi Than Hồng, cách làng tôi hai ngày đi bộ. Đó là tông môn tu lửa, luyện đan, luyện khí, đệ tử ai cũng có linh căn hỏa. Mỗi năm tông môn mở cổng một lần nhận ngoại môn. Năm ấy tôi lên vì cha bảo đi thử cho biết, có linh căn thì tốt, không có thì về nung chum với cha. Trước khi đi, mẹ gói cho tôi một gói xôi muối vừng, và một túi vải nhỏ đựng tro bếp.

– Mang theo tro nhà mình. – Mẹ nói. – Đi xa lạ nước, ốm thì pha nước tro mà uống.

Đó là thói của người làng tôi, đi đâu cũng mang một nắm tro bếp nhà. Tôi nhét vào túi áo, không nghĩ gì.

Hai ngày đường, tôi đi bộ cùng một đoàn trẻ con các làng ven sông, đứa nào cũng đeo một bọc quần áo, ăn cơm nắm muối vừng, tối ngủ nhờ đình. Gần tới chân núi Than Hồng thì có một chiếc kiệu sơn son vượt lên, bốn người khiêng, hai người hầu chạy theo cầm ô. Người trong kiệu vén rèm nhìn chúng tôi một cái rồi buông rèm xuống. Bọn trẻ con xì xào, bảo đó là con nhà buôn than giàu nhất phủ.

Từ chân núi nhìn lên, tôi thấy trên đỉnh cao nhất có một cái ống khói to như cây đa, xây bằng gạch đen. Các ống khói khác của tông môn đều đang nhả khói trắng lên trời, nghi ngút như làng tôi mùa nung. Riêng cái ống khói to nhất ấy không có lấy một sợi khói. Tôi đứng nhìn nó lâu lắm. Người làng gốm nhìn một cái lò không khói thì biết ngay, chỗ ấy có chuyện buồn.

Ông chấp sự bảo tôi về. Tôi đã định về thật. Nhưng một bà già áo nâu đang ngồi uống trà dưới mái hiên nghe thấy, gọi với ra:

– Năm nay đủ người chưa?

– Thưa trưởng lão, thiếu ba.

– Thì cho nó thi. – Bà già nói. – Thi giữ lửa thì cần gì linh căn đẹp.

Ông chấp sự nhăn mặt, nhưng cũng ghi tên tôi vào sổ, bên cạnh ghi chú hai chữ "tạp căn". Sau này tôi mới biết bà già ấy là trưởng lão Dư Thị Cẩm, người coi Đại Lô của tông môn. Mà Đại Lô thì đã tắt mười một năm.

Kỳ thi ngoại môn của Diễm Hỏa Tông chỉ có một bài: giữ lửa.

Ba mươi đứa chúng tôi, mỗi đứa được phát một cái tiểu lô bằng đất nung, to bằng cái nồi ba, bên trong đã có sẵn một đốm linh hỏa màu xanh lam nhỏ như hạt đậu. Từ giờ Thìn hôm nay tới giờ Thìn hôm sau, mỗi đứa phải nuôi đốm lửa ấy bằng linh lực của mình, truyền qua lòng bàn tay áp vào thành lô. Lửa tắt là loại. Sáng mai, ai còn lửa thì phải dùng chính đốm lửa ấy nung một viên đan phôi bằng đất sét cho chín đỏ. Nung chín thì đỗ.

Tôi nhìn sang bên cạnh. Thằng ngồi bên phải tôi là Bạch Khải Mạnh, con nhà buôn than ở phủ, thuần hỏa linh căn, lúc thử đá sáng đỏ rực như cục than hồng, cả sân ồ lên. Nó mặc áo lụa, đeo nhẫn ngọc, áp tay vào lô là đốm lửa của nó bùng lên ngay, to bằng nắm tay, đỏ rực.

– Tạp căn hả? – Nó liếc sang lô của tôi. – Lửa mày bé như con đom đóm. Thôi về đi cho đỡ mỏi tay.

Tôi không trả lời. Tôi áp tay vào lô. Linh lực của tôi chảy ra chậm rì, lấm tấm như nước rỉ qua khe chum. Đốm lửa xanh lay lắt, không to lên, nhưng cũng không nhỏ đi.

Giờ Thìn qua. Giờ Tỵ qua. Cả sân đá nóng hầm hập vì ba mươi cái lô cùng cháy.

Tới giờ Ngọ, đứa đầu tiên bị loại. Nó là một con bé thuần hỏa linh căn, lửa của nó cháy to nhất sân, cao tới gần miệng lô, rồi đột ngột co lại, chập chờn, tắt phụt. Con bé ngồi thừ ra, mặt trắng bệch, hai bàn tay đỏ ửng. Linh lực của nó đã cạn.

Lúc ấy tôi mới hiểu ra bài thi này không phải thi xem ai lửa to.

Nhưng một ngày một đêm còn dài lắm. Và tôi, với cái tạp căn năm màu nhạt, có ít linh lực nhất sân.

— Hết chương 1 —