Hạt dài như hạt mít

Chương 3: Hạt dài như hạt mít

Đại lý thứ nhất ở ngay đầu xã, cái sân xi măng rộng như sân bóng, máy xát chạy ầm ầm. Không có gì. Đại lý thứ hai ở xã bên, ông chủ người Quảng Ngãi, nghe Đạt kể chuyện mất trộm thì lắc đầu, bảo mùa này ngày nào cũng có người kêu mất. Không có gì.

Đại lý thứ ba ở xa hơn, mười hai cây số, nằm trên con đường liên xã đi về phía hồ Lắk. Bà chủ đại lý đang ngồi tính sổ, nghe hỏi thì bảo sáng hôm qua có một lái quen chở tới gần hai tấn quả khô bằng hai chuyến ba gác, xát luôn, nhân còn chất trong kho, chưa kịp trộn với hàng khác vì hàng này ẩm hơn, phải phơi lại.

– Lái nào chị?

– Anh Thuận, con rể ông Tư Lợi. Cả mùa anh ấy giao cho tôi mà.

Đạt nhìn bà ngoại. Bà ngoại không nhìn cậu. Bà hỏi bà chủ đại lý cho bà xem đống hàng ấy một tí, bà ở Hà Nội vào, chưa thấy cà phê nhân bao giờ.

Đống cà phê nhân nằm trên một tấm bạt trong góc kho, cao ngang đầu gối, mùi ngai ngái của hạt mới xát. Bà ngoại ngồi xổm xuống, như cách bà vẫn ngồi trên sân phơi suốt mười ngày, hai bàn tay vục vào đống hạt, xoè ra, nhặt, bỏ xuống, vục tiếp. Bà chủ đại lý nhìn, cười, bảo bà cụ nhặt sạn như người làm nghề.

Mười phút. Đạt đứng bên, không dám thở mạnh.

Một chiếc ba gác máy nổ phành phạch đỗ trước cổng kho. Anh Thuận nhảy xuống, áo sơ mi xắn tay, chở tới mấy bao hàng mới. Thấy Đạt, anh khựng lại một nhịp, rồi cười to như mọi khi.

– Ơ, thằng Đạt. Đi đâu tận đây? Còn bà cụ làm gì thế kia?

– Bà cháu ở Hà Nội vào, muốn xem người ta làm cà phê. – Đạt nói, cổ họng khô khốc.

Anh Thuận nhìn bà ngoại đang ngồi xổm giữa đống hạt của chính anh, hai tay vục lên vục xuống. Rồi anh lại cười.

– Bà cụ nhặt sạn hả bà? Hàng em sạch lắm, không có sạn đâu.

– Ừ. – Bà ngoại nói, không ngẩng lên. – Hàng sạch thì bà nhặt nhanh.

Anh Thuận đứng thêm một lúc, châm điếu thuốc, rồi bảo bà chủ đại lý anh đi giao nốt chuyến nữa, quay lại cân sau. Chiếc ba gác nổ phành phạch đi mất. Hai mươi phút.

Rồi bà ngoại xoè bàn tay. Trong lòng tay bà, nằm giữa những hạt cà phê vối tròn, nhỏ, đều, là một hạt dài, to gần gấp rưỡi, một đầu hơi nhọn, rãnh giữa cong như cái lưỡi liềm.

Bà vục tiếp. Một hạt nữa. Rồi một hạt nữa.

Bà ngoại thò tay vào túi áo, lấy ra năm hạt của mình, đặt cạnh ba hạt vừa nhặt trên nắp cái thùng phuy. Tám hạt dài nằm cạnh nhau. Không ai cần là kỹ sư nông nghiệp mới thấy chúng là một.

Đạt gọi cho Thượng úy Y Kroa ngay tại sân đại lý.

Anh Y Kroa tới sau bốn mươi phút, mang theo một cán bộ nữa. Anh nghe Đạt kể, nhìn tám hạt cà phê, rồi làm một việc khiến Đạt nhớ mãi: anh không vội tin. Anh đề nghị bà chủ đại lý tạm giữ nguyên đống hàng, rồi đưa Đạt đi một vòng quanh rẫy nhà ông Tư Lợi, nơi anh Thuận vẫn bảo cà phê của anh là hàng nhà trồng.

Rẫy nhà ông Tư Lợi hai héc ta, toàn cà phê vối, không có một cây cà phê mít nào. Mà quá nửa rẫy, quả trên cây còn đỏ au, chưa hái. Một nhà chưa hái xong vụ thì lấy đâu ra gần hai tấn quả khô đã phơi giòn để bán.

Đến tối, Thượng úy Y Kroa mời anh Thuận về xã. Anh Thuận lúc đầu bảo cà phê anh gom của mấy nhà quanh vùng, hạt mít lẫn vào thì do hàng của người khác. Đến khi công an hỏi tên những nhà ấy, anh kể ra bốn nhà. Người ta tới hỏi bốn nhà. Không nhà nào bán cho anh trong tuần ấy.

Đến nửa đêm, anh khai.

Mùa này anh ôm hàng nhiều, giá lên rồi giá xuống, anh lỗ gần trăm triệu, vay nóng mà không trả được, người ta đã tới tận nhà đòi. Anh biết nhà ông Hạnh sáng mai mới bán, biết đống cà phê vun giữa sân, biết cổng sau chỉ cài then, biết con Mực thấy anh thì chỉ vẫy đuôi. Anh thuê thêm một thằng em họ, đi hai chuyến ba gác lúc hai giờ sáng. Con Mực chạy ra, anh ném cho nó một túi xương gà, nó nằm gặm im re.

Anh cũng biết nhà ông Hạnh có một người tù mới về ngủ ngoài chòi. Anh biết cả xóm sẽ nhìn về đâu.

Anh Chiến được về lúc gần sáng. Đạt đi xe máy ra xã đón anh. Hai người đi về trên con đường đất đỏ, giữa hai hàng cà phê đã hái xong, cành trơ ra trong gió bấc. Anh Chiến ngồi sau, im suốt, chỉ đến lúc gần tới cổng mới hỏi.

– Bà cụ biết từ lúc nào?

– Em không biết. – Đạt nói thật. – Có khi từ lúc con Mực chạy theo anh Thuận ra tận đường.

Tháng Giêng, bà ngoại về Hà Nội. Bố Đạt đã lấy lại được phần lớn số cà phê ở đại lý, phần còn lại thì còn chờ. Anh Thuận bị khởi tố. Anh Chiến vẫn ở lại hái nốt mùa, rồi bảo năm sau anh lại vào.

Hôm tiễn bà ra sân bay, lúc đứng ở cửa kiểm tra an ninh, bà ngoại kéo tay Đạt lại, nhét vào lòng bàn tay cậu một cái gì đó.

Năm hạt cà phê mít, vẫn ấm hơi người.

– Bà không mang ra nữa. – Bà nói. – Ông Tiệp đầu ngõ thì uống cà phê gì cũng khen ngon, đố làm gì. Cháu mang về mà ươm. Mười hai cây là ít quá. Gió lắm.

Đạt đứng nhìn bà ngoại đi qua cửa an ninh, cái lưng còng, cái túi cói đựng hai ký cà phê bột mẹ cậu gói, cái nón lá buộc quai sau ba lô. Bà không ngoái lại.

Tháng Năm, mùa mưa đầu tiên trên cao nguyên, Đạt gieo năm hạt ấy vào năm bầu đất đỏ đặt dưới hiên. Bốn hạt nảy mầm.

Tháng Mười, anh Chiến vào lại, vác theo một bao lạc quê làm quà. Việc đầu tiên anh làm, trước cả khi cất ba lô vào chòi, là ra hiên ngồi xổm xuống trước bốn cái bầu đất, nhìn bốn cây con đã cao quá đầu gối, lá to bằng bàn tay. Con Mực chạy tới, dụi đầu vào chân anh, vẫy đuôi tít mù.

— Hết —