Đêm thứ nhất và đêm thứ hai

Chương 1: Đêm thứ nhất và đêm thứ hai

Hai Thịnh.

Mười hai giờ khuya, cái máy hát của ba cất tiếng, đúng như đã hẹn. Tôi nằm trên bộ ván gian bên, nhắm mắt, nghe từng tiếng rè rè của kim đĩa, rồi tiếng đờn kìm dạo đầu một bài vọng cổ cũ, mỏng, xa, như vọng lên từ đáy giếng. Rồi tôi nghe tiếng em gái tôi hét trong buồng.

Tôi đếm đến mười rồi mới ngồi dậy, làm bộ ngái ngủ, cầm đèn pin chạy ra. Gian giữa trống trơn. Cái máy hát đặt trên cái bàn gỗ trắc cạnh bàn thờ, loa kèn bằng đồng hình bông bìm bìm, đĩa than còn quay chầm chậm. Không có ai. Dì Mười đã lẻn ra cửa hông từ trước.

Ba Liễu đứng ở cửa buồng, tóc rối, hai tay ôm ngực.

– Anh Hai. Ai mở máy hát vậy?

– Ai đâu mà ai. – Tôi nói. – Chắc cái thắng nó lờn, dây cót còn thì nó chạy.

Em tôi nhìn cái máy hát, rồi nhìn bàn thờ, nơi tấm ảnh ba mặc áo dài đen, tay cầm cây đờn kìm, cười hiền. Ba mất được bốn mươi chín ngày. Cái máy hát là của ba, thứ ba quý hơn mọi thứ trong nhà. Không ai được đụng vô, kể cả lau bụi.

Căn nhà cổ ba gian hai chái này ông nội tôi cất năm một chín ba mươi, cột gỗ căm xe, vách gỗ chạm dây nho con sóc, nền lót gạch tàu, mặt tiền nhìn ra sông Cổ Chiên rộng mênh mông. Ở Vĩnh Long, người ta đi ngang còn ngoái lại nhìn. Một ông chủ làm du lịch trên Sài Gòn trả sáu tỉ để sửa làm nhà nghỉ cho khách nước ngoài. Sáu tỉ chia đôi, tôi ba tỉ, em tôi ba tỉ.

Tôi cần ba tỉ đó. Em tôi không biết tôi cần tới cỡ nào.

Ba Liễu dạy văn ở trường cấp ba gần chợ, ở với ba hai chục năm, chăm ba từ hồi ba còn đi đứng được tới hồi ba nằm một chỗ. Em nói em không bán. Em nói nhà này là nhà của ba, của ông nội, bán cho người ta đập vách gỗ ra làm phòng có máy lạnh thì em chết còn hơn. Em nói câu đó trong buổi cơm sau lễ thất tuần, trước mặt bà con, rồi đứng dậy bỏ đi rửa chén.

Nên tôi đi gặp dì Mười.

Dì Mười Thơm giữ nhà cho ba từ năm tám lăm, ở căn nhà ngang dưới bến. Dì bảy mươi hai tuổi, ít nói, đi guốc mộc, tóc búi củ hành. Tôi đưa dì hai chục triệu, hứa thêm hai chục nữa sau khi bán nhà, và dặn: năm đêm, làm sao cho con Liễu sợ. Mấy chuyện trong nhà này, dì rành hơn ai hết.

Dì cầm xấp tiền, nhìn nó rất lâu. Rồi dì nói:

– Thằng cháu ngoại tui nằm viện ở Cần Thơ, mổ tim, còn thiếu tiền. Tui làm. Mà tui làm năm đêm thôi nghen cậu Hai.

Dì giữ cái tay quay của máy hát. Đêm nào làm xong, dì bỏ nó vô túi áo bà ba, mang về nhà ngang.

Ba Liễu.

Đêm thứ hai, tôi không ngủ. Tôi nằm trong buồng, nghe gió sông lùa qua mấy khe ván, nghe tiếng ghe máy chạy đêm xa xa, nghe tiếng thạch sùng chắt lưỡi trên vách. Tôi biết đêm nay sẽ có chuyện. Đêm qua tôi sợ thật. Sáng nay tôi bớt sợ.

Sáng nay, lúc lau bàn thờ, tôi đứng nhìn cái máy hát của ba rất lâu. Cây kim đã được nhấc lên, gác vào chỗ cũ. Ba làm vậy cả đời: nghe xong phải nhấc kim gác lại, không là mòn đĩa. Nhưng ba gác kim quay mặt vô trong. Cây kim sáng nay quay mặt ra ngoài.

Và dưới chân bàn gỗ trắc, trên nền gạch tàu, có một vệt đất sét nhỏ hình cái gót guốc mộc. Cả nhà này chỉ có một người còn đi guốc mộc.

Tôi không nói với ai. Tôi chỉ nghĩ. Dì Mười ở với ba bốn chục năm, thương ba, thương tôi. Dì không tự dưng làm chuyện này. Có người nhờ dì. Và chỉ có một người được lợi nếu tôi sợ quá mà ký giấy bán nhà.

Mười hai giờ, cửa sổ gian giữa đập phần phật. Có tiếng guốc đi chậm rãi trên hiên, cộp, cộp, rồi dừng trước cửa buồng tôi. Có tiếng ai ho khan, kiểu ho của ba những tháng cuối. Rồi một mùi thuốc rê thơm hăng, mùi thuốc ba hút cả đời, len vô qua khe cửa.

Tôi nằm yên, mắt mở trong bóng tối. Tôi không hét. Tim tôi đập thình thịch, vì dù biết là dì Mười, cái tiếng ho đó vẫn giống ba quá. Dì nghe ba ho bốn chục năm.

Sáng ra, anh Hai hỏi tôi đêm qua ngủ được không. Tôi nói không. Tôi nói em nghe ba về. Tôi khóc. Khóc thật, nên dễ.

Anh Hai vỗ vai tôi, nói thôi em, nhà này u ám quá, em ở một mình sao nổi, bán đi rồi lên Sài Gòn ở với anh. Tôi nhìn anh, thấy đôi mắt anh né đi. Hồi nhỏ anh nói dối má cũng né mắt y vậy.

Tôi nói để em suy nghĩ. Rồi tôi đi ra chợ, mua một gói thuốc rê, một hộp phấn rôm, và một cuộn chỉ cước câu cá.

— Hết chương 1 —