Điều một đến điều năm

Chương 1: Điều một đến điều năm

Điều một: Hai bên kết làm vợ chồng trên danh nghĩa, thời hạn một năm, tính từ ngày làm lễ.

Kha Hồng Ngần viết điều một bằng nét chữ nhỏ và thẳng, cái nét chữ cha nàng dạy để ghi đơn thuốc, không được sai một li. Người đàn ông ngồi đối diện nàng bên kia quầy thuốc đọc ngược dòng chữ, rồi gật đầu.

– Viết thêm "trên danh nghĩa" hai lần cũng được. Cho chắc.

– Một lần là đủ. Giấy đắt.

Đó là buổi chiều thứ tám mươi trong một trăm ngày tộc ước. Cha Ngần, thầy thuốc Kha Đình Viễn, mất từ cuối năm, để lại hiệu thuốc Kha Ký ở đầu chợ trấn Liên Hoa, ba trăm ngăn kéo thuốc và một đứa con gái hai mươi ba tuổi chưa chồng. Tộc ước họ Kha có từ đời cụ tổ: hiệu thuốc truyền cho người trong họ biết nghề, nếu là con gái thì phải có chồng biết nghề đứng tên cùng. Hạn một trăm ngày sau khi chủ hiệu mất. Quá hạn thì hiệu về tay chi trưởng.

Chi trưởng là chú họ Kha Văn Bỉnh. Chú Bỉnh không biết bắt mạch, nhưng biết cầm đồ. Chú đã cho người đến đo cái quầy thuốc, tính xem dỡ ra đóng thành tủ cầm đồ thì được mấy ngăn.

Người đàn ông bên kia quầy là Cát Lâm, hai mươi bảy tuổi, thầy lang rong. Anh đến trấn Liên Hoa được nửa tháng, ngồi bắt mạch dạo ở gốc đa đầu chợ, chữa được hai ca sốt rét và một ca trật khớp cho bà hàng bún. Rồi quan trấn ra lệnh: từ tháng sau, lang rong không có hiệu đăng ký trong sổ trấn thì không được bốc thuốc. Năm ngoái ở phủ bên có lang rong bán thuốc giả chết người.

Anh đến hiệu Kha Ký mua cam thảo. Nghe bà hàng bún kể chuyện tộc ước. Rồi anh đứng ở quầy, nói một câu mà đến giờ Ngần vẫn không hiểu sao mình không đuổi anh ra ngay:

– Cô cần một ông chồng biết nghề. Tôi cần một hiệu thuốc có tên. Một năm thôi. Sau một năm, tôi đủ tiền mở hiệu riêng, cô đủ thời gian lo việc khác.

Nàng đã đuổi. Hôm ấy nàng bảo anh ra khỏi hiệu, bảo nhà nàng không thiếu người điên. Anh ra, không cãi, chỉ để lại trên quầy tiền cam thảo, đủ không thừa.

Ba hôm sau, chú Bỉnh dẫn thợ mộc đến tận nơi, đứng giữa hiệu đo đạc. Chú chỉ tay vào bức tường treo ba trăm ngăn kéo, bảo thợ dỡ hết ra, gỗ tốt thì đóng tủ, gỗ xấu thì đun bếp. Chú cầm một cái ngăn kéo lên, giũ ra, cam thảo rơi đầy sàn.

– Còn hai mươi ngày – Chú nói, không nhìn Ngần. – Cháu dọn dần đi là vừa. Chú không đuổi, nhưng cháu cũng nên biết điều.

Đêm ấy Ngần ngồi ở quầy, nhặt từng lát cam thảo trên sàn bỏ lại vào ngăn. Cam thảo cha nàng thái, lát nào cũng mỏng đều như nhau. Nhặt đến lát cuối cùng, nàng đứng dậy, đội nón, đi ra gốc đa đầu chợ, nơi thầy lang rong vẫn ngồi bắt mạch cho bà hàng bún dưới ánh đèn lồng.

Bây giờ thì nàng đang ngồi viết giao ước với người đó.

Điều hai: Ngủ riêng buồng. Buồng đông của Ngần, buồng tây của Lâm. Không ai bước qua cửa buồng người kia.

Điều ba: Tiền lời hiệu thuốc chia đôi, ghi sổ từng ngày.

Điều bốn: Trước mặt người ngoài, phải ra dáng vợ chồng hòa thuận.

– Ra dáng là thế nào? – Lâm hỏi.

– Là không cãi nhau ngoài quầy.

– Trong quầy thì được?

Ngần không trả lời, viết tiếp.

Điều năm: Không ai hỏi chuyện cũ của người kia.

Lâm đọc điều năm, im lặng lâu hơn những điều trước. Rồi anh gật đầu, nhưng ngón tay anh gõ nhẹ xuống mặt quầy hai cái, như người đang bắt một cái mạch lạ.

Từ điều sáu đến điều mười, hai người ngồi bàn đến lúc bà hàng bún dọn gánh. Bàn xong, Lâm cầm bút định ký thì Ngần giữ tờ giấy lại, viết chen thêm một dòng nữa.

Lễ cưới làm vào ngày thứ chín mươi tư, nhỏ, chỉ có bốn mâm. Chú Bỉnh đến ăn, ngồi mâm đầu, ăn hết ba bát canh măng, rồi đứng dậy nói to giữa sân rằng cưới chạy tộc ước thì cũng chỉ được mấy tháng. Bà hàng bún bưng mâm đi qua, đổ nguyên bát nước chấm lên vạt áo chú. Bà xin lỗi rất to, rất lâu, rất thành khẩn.

Đêm tân hôn, Ngần nằm ở buồng đông, nghe tiếng Lâm lục đục ở buồng tây, rồi im. Nàng nằm mãi không ngủ được, không phải vì nghĩ đến người bên kia vách, mà vì nghĩ đến chú Bỉnh và cái câu chỉ được mấy tháng.

Sáng hôm sau, nàng thấy trên quầy thuốc có một bát cháo hành còn nóng. Nàng không nhớ trong bản giao ước có điều nào về chuyện nấu cháo.

— Hết chương 1 —