Ông giáo Nghía

Chương 2: Ông giáo Nghía

Ông giáo Nghía nghe con Tư Ngợi nói hết, không ngắt lời một câu. Nó nói nhanh, như sợ ông đổi ý trước khi nó nói xong. Mượn cái sàn nhà ông làm chỗ giữ con nít ban ngày, mùa nước. Nó giữ, nó nấu cơm, nó trả công bằng cá. Ông chỉ cần ngồi đó, dạy tụi nhỏ mấy chữ cái cho có việc làm.

– Con nít mấy nhà? – ông hỏi.

– Dạ, con đi hỏi hết xóm. Được mười mấy đứa thì mừng.

Ông nhìn nó. Con Tư Ngợi hai mươi sáu tuổi, ông dạy nó đánh vần hồi nó mười tuổi, đứa con gái nhanh miệng, nhanh tay, hay cãi. Hôm nay nó không cãi. Hôm nay mắt nó nhìn ông như người ta nhìn chiếc ghe cuối cùng trước khi nước lên.

– Sao tự nhiên con lo dữ vậy?

Nó im một lúc. Rồi nó nói một câu mà ông nhớ mãi về sau:

– Dạ, con nằm mơ thấy cái xóm này không còn tiếng con nít.

Ông giáo Nghía không tin chiêm bao. Nhưng ông nhớ cái sân này hồi còn đầy tiếng con nít. Hồi vợ ông còn sống, hồi bà còn ngồi ở góc sàn kia têm trầu, nghe ông dạy bọn nhỏ đọc "o tròn như quả trứng gà". Một năm nay, căn nhà im như cái miếu.

– Ừ, – ông nói. – Con dẫn tụi nhỏ qua.

Sáng hôm sau, mười hai đứa con nít ngồi trên sàn nhà ông. Tới trưa, mười bảy đứa. Đứa nhỏ nhất ba tuổi, đứa lớn nhất chín tuổi, đứa ở truồng, đứa mặc áo đi học. Bọn mẹ chèo xuồng đưa con tới từ tờ mờ sáng, gửi con xong lại chèo ra đồng giăng lưới, chiều về đón, đứa nào cũng xách cho con Tư Ngợi vài con cá, bó rau muống, nắm gạo.

Con Tư Ngợi làm một việc ông chưa thấy ai làm. Chiều hôm trước nó đã đi xin hết can nhựa trong xóm, can đựng dầu hôi, can đựng nước mắm, loại hai lít, rửa sạch, vặn chặt nắp, dùng dây dù buộc thành cái đai, cột ngang bụng từng đứa. Mười bảy cái can trắng, mỗi cái nó lấy sơn dầu chấm một màu, đỏ, xanh, vàng, mỗi đứa một màu, cho đứa nào cũng nhận ra phao của mình.

– Đeo vô, lỡ có rớt xuống nước thì nó nổi, – nó giảng cho tụi nhỏ, giọng nghiêm như ông giáo. – Rớt xuống thì đừng vùng, ôm cái can, la thiệt lớn.

Tụi nhỏ cười, đứa nào cũng thích, chạy khắp sàn kêu lóc cóc như một đàn vịt đeo mõ.

Con Tư Ngợi còn cắt thêm cái can thứ mười tám, chấm sơn vàng, treo ở cây cột đầu bến, chỗ người ta buộc xuồng. Ông hỏi để chi, nó nói để dư, đứa nào tới trễ thì có sẵn.

Không phải ai cũng gửi con. Bà Năm Rổi nhà cuối kênh, nuôi bầy vịt hai trăm con, chèo xuồng ngang qua, nhìn lũ con nít đeo can trên sàn nhà ông, cười khẩy:

– Con nít xứ này biết lội từ hồi biết bò. Đeo can cho tụi nó làm chi, mai mốt ra sông hết dám lội. Bày đặt.

Bà có đứa con gái bảy tuổi, con Đẹn, gầy nhom, đen nhẻm, ngày nào cũng chống xuồng lùa vịt thay mẹ. Chồng bà bỏ đi từ hồi con Đẹn còn đỏ hỏn, một mình bà nuôi con, nuôi vịt, nuôi cả bà mẹ chồng nằm liệt, nên bà không có thì giờ cho những thứ bà gọi là bày đặt. Con Đẹn đứng trên mũi xuồng nhìn tụi nhỏ trên sàn nhà ông, nhìn mấy cái can màu, nhìn lâu tới nỗi bà Năm phải quát nó.

Ông giáo Nghía không ngờ mình còn nhớ cách dạy con nít. Ông lục trong rương ra cái bảng đen nhỏ, mấy viên phấn đã gãy, treo bảng lên vách. Ông dạy chữ o, chữ ô, chữ ơ, ông vẽ quả trứng, vẽ cái nón, vẽ cái móc câu. Tụi nhỏ ngồi xếp bằng trên sàn, can màu kê sau lưng như cái gối, đọc theo ông, đứa đọc nhanh, đứa đọc chậm, đứa ngủ gục. Con Tư Ngợi ở dưới bếp nấu nồi cháo cá linh nấu với bông điên điển, mùi thơm bay lên tận sàn.

Trưa hôm ấy, con Nhum nhà ông Sáu Bể chui qua khe lan can chỗ thanh tre bị mọt, rơi tõm xuống nước. Ông giáo đứng chết trân. Con Tư Ngợi từ dưới bếp phóng ra, nhưng chưa kịp nhảy thì cái can đỏ đã nổi lên, con Nhum ôm cứng lấy nó, khóc ré, trôi lềnh bềnh sát chân cột nhà. Con Tư Ngợi vớt nó lên bằng một tay, như vớt con cá.

Chiều ông lấy dây kẽm buộc lại từng thanh tre lan can, tối ông ngồi một mình trên hiên, nhìn mặt nước đen thẫm, nhớ vợ, và lần đầu tiên sau một năm, ông thấy mình còn có việc phải làm vào sáng mai.

Chiều hôm ấy, ông cũng thấy cái can vàng thứ mười tám ở cột đầu bến không còn.

Ông định nói với con Tư Ngợi. Rồi ông nghĩ có đứa nào trong xóm lấy về làm gàu múc nước, thôi.

— Hết chương 2 —