Chữ ở mặt sau

Chương 3: Chữ ở mặt sau

Ông Lạc hạ bức thêu xuống. Ông tháo cặp kính đồi mồi, lau vào vạt áo, rồi đeo lại. Ông nâng bức thêu lên ngọn đèn một lần nữa.

Phu nhân Giang đặt chén trà xuống.

– Lạc tiên sinh xem kỹ chưa? – Bà hỏi, giọng vẫn đoan trang. – Bức này là bảo vật nhà ta, nếu không phải vì việc nhà túng bấn thì có trả bao nhiêu ta cũng không bán.

Ông Lạc không trả lời ngay. Ông đặt bức thêu nằm xuống bàn, mặt trái ngửa lên, đẩy ngọn đèn lồng lại gần.

– Phu nhân có biết vì sao tôi tới tận Giang Lăng xem bức này không? – Ông hỏi.

Phu nhân không đáp.

– Tiết Cẩm Nương là mẹ tôi. – Ông nói. – Lạc là họ cha tôi.

Gian phòng im phăng phắc. Mười hai ngọn đèn cháy không một tiếng động.

– Hồi nhỏ, tôi nằm dưới khung thêu của mẹ mà ngủ. – Ông nói tiếp, chậm rãi, ngón tay chỉ vào góc dưới bên trái. – Mẹ tôi có một thói quen. Ở mặt sau mỗi bức thêu, bà giấu một chữ Tiết trong một chiếc lá úa. Tôi đi khắp nơi ba mươi năm, xem gần trăm bức người ta bảo là của mẹ tôi. Bức nào có chữ Tiết thì là thật. Bức nào không có thì là giả. Chưa bao giờ sai.

Ông ngẩng lên nhìn phu nhân.

– Bức này cũng có một chữ, trong chiếc lá úa, đúng chỗ ấy. Nhưng không phải chữ Tiết.

Phu nhân Giang đứng dậy. Mặt bà vẫn không đổi sắc, nhưng tay bà bám chặt thành ghế.

– Lạc tiên sinh nói vậy là ý gì?

– Là chữ Hứa. – Ông Lạc nói. – Mũi ngược, đúng kiểu mẹ tôi, đúng chỗ mẹ tôi hay giấu. Người thêu bức này biết hết bí mật của mẹ tôi, thêu giống mẹ tôi tới mức tôi phải soi hai lần. Vậy mà người ấy không chịu ký tên mẹ tôi. Người ấy ký tên mình.

Ông quay sang nhìn tấm bình phong. Nhìn thẳng vào tôi.

Tôi bước ra. Tôi không biết vì sao chân mình lại bước, chỉ biết là nó bước.

– Con là Hứa Tịnh Chi, ngõ Kim Chỉ. – Tôi nói. – Con theo học bà Tiết bốn năm, đến ngày bà mất.

Phu nhân Giang quay sang tôi. Lần đầu tiên từ khi tôi biết bà, mặt bà mất hết vẻ đoan trang.

– Con tiện tỳ! Ta trả ngươi năm mươi lạng…

– Bà trả con năm mươi lạng để thêu một bức Sen hồ Kính. – Tôi nói. Giọng tôi run, nhưng tôi nói hết. – Con thêu đủ. Bà không trả con để thêu tên người khác.

Ông Lạc giơ tay lên, ngắt lời cả hai chúng tôi.

– Phu nhân. – Ông nói. – Bức này không phải bức thêu của mẹ tôi, nên tôi không mua với giá hai nghìn lạng. Chuyện phu nhân đem nó ra bán như thế nào, tôi coi như chưa nghe. Tôi là khách, tôi không muốn làm khó chủ nhà. Nhưng tôi có hỏi ai thì không chắc tôi giữ kín được.

Phu nhân ngồi phịch xuống ghế. Bà hiểu. Nếu bà làm khó tôi, nếu bà nói một lời nào về tôi với ai, ông Lạc sẽ kể lại buổi tối hôm nay. Và cả phủ Kinh Bắc, nơi phu nhân còn nợ bạc nhiều nhà, sẽ biết phu nhân Tri phủ Giang Lăng bán đồ giả.

Ông Lạc quay sang tôi.

– Cô thêu chữ Tiết vào thì không ai biết. – Ông nói. – Kể cả tôi. Sao cô không thêu?

Tôi nghĩ tới chiếc lá úa, tới ba mươi đêm ngồi trước khung, tới cái ngón tay chai cứng như hạt đậu.

– Bà Tiết dạy con mũi ngược để con biết bức nào là của mình. – Tôi nói. – Bà không dạy để con ký tên người khác. Con thêu chữ Tiết vào thì bức ấy không còn là của ai cả.

Ông Lạc gật đầu chậm rãi, như người nghe một câu mình đã đoán trước.

– Còn bức này, tôi mua. – Ông nói. – Không phải bức của Tiết Cẩm Nương. Bức của Hứa Tịnh Chi. Hai trăm lạng. Cô có bán không?

Tôi nhìn phu nhân. Bà quay mặt đi, phẩy tay. Bức thêu ấy dùng lụa của bà, chỉ của bà, nhưng không còn đáng một đồng nào với bà nữa. Ông Lạc đặt lên bàn hai trăm lạng, chia đôi: một trăm năm mươi lạng trả phu nhân tiền lụa chỉ, năm mươi lạng còn lại ông đẩy về phía tôi.

– Năm mươi lạng của bà Tri phủ, cô đã nhận rồi. – Ông nói. – Năm mươi lạng này là tiền công cô ký tên.

Tôi về nhà lúc nửa đêm, trong tay áo có hai mươi thỏi bạc nhỏ và một tấm thiếp của ông Lạc, mời tôi lên phủ Kinh Bắc thêu một bộ bình phong bốn tấm, giá thỏa thuận, có ký tên.

Mẹ tôi chưa ngủ. Bà ngồi dựa vào gối, nghe tôi kể. Kể xong, bà hỏi một câu.

– Lần sau thêu bình phong, con ký chữ Hứa ở chỗ nào?

Tôi nghĩ một lúc.

– Ở mặt trước, mẹ ạ. – Tôi nói. – Góc dưới bên phải, chỗ ai cũng thấy.

Mẹ tôi ho một tràng, rồi cười. Tôi rót cho mẹ một bát thuốc, lần đầu tiên sau nhiều tháng không phải đếm xem còn mấy bát.

— Hết —