Công đường

Chương 3: Công đường

Huyện lệnh Mã thăng đường đúng giờ Thìn ngày thứ tư. Trước công đường đông nghẹt người bến Lâm Giang. Cung Thọ quỳ ở bên trái, tay còn bị trói. Cung Phúc đứng bên phải, tay vẫn quấn vải trắng, nét mặt mệt mỏi, cam chịu, như một người anh đau lòng vì em.

Bộ đầu Khổng trình bày đủ: lời cãi nhau giữa chợ, nhân chứng bà bán chè, mảnh hũ có mùi dầu trẩu. Huyện lệnh Mã gật đầu, cầm bút. Rồi ông dừng lại, liếc sang hàng lính, nơi Thanh Hạc đứng.

– Bộ đầu Khổng nói Thẩm bộ khoái có việc muốn trình.

Thanh Hạc bước ra, quỳ xuống, đặt lên án thư ba thứ: mẩu giấy nhàu nát, cuốn sổ bán hàng của ông Mạch xóm Bãi Dâu, và một cái hũ sành bịt lá chuối.

– Bẩm đại nhân, ngày đầu tiên tại hiện trường, chủ tiệm khai trong kho có ba mươi hũ dầu vừng, cháy hết. Thuộc hạ có ghi lại.

Nàng gỡ dây, mở miếng lá chuối. Mùi mè rang lan ra cả công đường. Mấy người đứng hàng đầu hít hít mũi. Có tiếng ai đó nói to: dầu vừng Cung Ký!

– Ba mươi hũ này tìm thấy trong kho nhà họ Hoàng ở bến Đông, có lý trưởng bến Đông làm chứng. Người thuê đò chở hàng là người làm công của tiệm Cung Ký, mười ngày trước khi cháy. Cũng trong tuần ấy, có một người đàn ông béo, tay có mùi mè, sang xóm Bãi Dâu mua bốn vò dầu trẩu, nói là để bôi thuyền. Tiệm Cung Ký không có thuyền.

Công đường im lặng. Cung Phúc không còn đứng thẳng nữa.

– Còn mẩu giấy này, – Thanh Hạc nói tiếp, – Cung Thọ giữ trong áo lót mà không chịu đưa ra, vì không muốn anh mình mang tiếng. Đây là giấy hẹn em trai ra cửa sau tiệm đúng giờ Hợi đêm cháy. Nét chữ trên giấy, đại nhân cho đem so với biển hiệu tiệm Cung Ký, hoặc với sổ sách của tiệm, sẽ rõ.

Huyện lệnh Mã cầm mẩu giấy lên, nhìn rất lâu. Rồi ông nhìn sang Cung Phúc.

– Ông dọn ba mươi hũ dầu đắt nhất ra khỏi kho trước. Ông mua dầu trẩu của tiệm sơn bên kia sông, để trong đống tro có mùi tiệm sơn. Ông viết giấy gọi em trai tới cửa sau giờ ấy, để có người trông thấy nó. Theo luật, kẻ phóng hỏa nhà người thì gia sản bị tịch, đền cho người bị hại. Em ông mà bị kết tội, nửa tiệm của nó về tay ông. Phải không?

Cung Phúc khuỵu xuống. Lão không nói được gì. Một lúc lâu sau, lão mới lắp bắp kể chuyện nợ. Lão nợ một nhà buôn lương thực ở phủ trên tám trăm lạng từ hai năm trước, ngay sau khi cha mất, vì một chuyến buôn hồ tiêu thất bại mà lão giấu cả nhà. Nếu em lão bán phần tiệm, người mua sẽ đòi xem sổ, sổ sẽ lộ ra món nợ. Lão không còn đường nào khác.

– Còn đường khác. – Cung Thọ nói, vẫn quỳ, không ngẩng lên. – Anh nói với em.

Đó là câu duy nhất gã nói trong cả buổi.

Huyện lệnh xử Cung Phúc tội phóng hỏa nhà mình để vu cho người khác, giam ba năm, phạt đền thiệt hại cho hai nhà hàng xóm bị cháy vách. Ba mươi hũ dầu vừng sung công một nửa, nửa còn lại trả cho Cung Thọ vì đó là hàng của tiệm chung. Cung Thọ được thả ngay tại công đường.

Chiều hôm ấy, Thanh Hạc ra bến Lâm Giang lần cuối để trả lại cái hũ sành cho chủ kho bến Đông. Nàng thấy Cung Thọ đứng giữa nền tiệm cháy, cầm một cái chổi, quét tro dồn lại thành đống.

– Anh định mở lại tiệm dầu à? – Nàng hỏi.

– Tôi không biết ép dầu. – Thọ nói. – Nhưng ba năm nữa anh tôi ra. Ra thì phải có chỗ mà về.

Nàng không hỏi thêm.

Tối đó về nha môn, bộ đầu Khổng đặt lên bàn nàng một gói giấy dầu nhỏ. Trong gói là một mẩu bánh mè đen, thứ bánh bán ở chợ Đông mà nàng ăn từ hồi bé.

– Mẹ cô bán dầu hai mươi năm à? – Ông hỏi, không nhìn nàng.

– Dạ.

– Bao giờ rảnh thì dạy mấy thằng lính trong nha cái trò bịt mắt ngửi dầu. – Ông nói rồi bỏ đi, chiếc áo nỉ xanh khuất dần sau cánh cửa.

Thanh Hạc ngồi nhìn mẩu bánh một lúc lâu. Rồi nàng mở sổ, ghi vào dòng cuối của vụ án Cung Ký một câu: dầu vừng cháy thì thơm, không cháy thì cũng thơm, người phóng hỏa quên mất điều ấy.

— Hết —