Người dệt áo

Chương 3: Người dệt áo

Tôi tên Lương Thị Hạnh, năm mươi lăm tuổi, vợ của Kha Văn Toại. Cái áo len xanh rêu là tôi đan.

Tôi đan nó vào tháng Mười một năm 2007, bằng len mua ở chợ Đà Lạt, mười hai cuộn, cho chị chồng tôi mặc vì chị lên ở với vợ chồng tôi mà không mang theo áo ấm. Mùa đông trên rẫy lạnh, gió hun hút qua vách ván. Chị nói không thích màu này, nhưng chị vẫn mặc, vì chị chẳng còn cái áo ấm nào khác. Chị dặn tôi: em đừng nói với ai chị ở đây, để chị nghĩ cho thông, chị không về với anh Quý nữa. Tôi hứa.

Chị ở trong cái chòi giữ rẫy của nhà tôi gần bốn tháng. Chị hái cà phê mùa thu hoạch, rồi tưới cà phê mùa khô, lấy công trả tiền ăn. Chị mang theo hai cây vàng, tiền dành dụm riêng của chị từ hồi con gái. Chồng tôi mượn của chị một cây rưỡi để trả nợ phân bón, hứa bán cà phê xong trả.

Tháng Hai năm 2008, cà phê trổ bông trắng cả đồi. Chị nói chị nhớ con bé Mai, chị muốn về. Chị đòi lại vàng để về Sài Gòn thuê nhà, rồi xin con về nuôi. Chồng tôi không có vàng để trả. Hai chị em cãi nhau ở chòi rẫy, tối hôm đó. Tôi ở nhà dưới thung, không nghe thấy gì. Gần sáng chồng tôi về, ướt sương, nói chị đã đón xe đi Sài Gòn rồi, bỏ quên cái túi cam. Anh ấy đốt cái túi sau bếp.

Tôi biết. Tôi đã biết từ lúc thấy anh ấy đốt cái túi, từ đêm anh ấy ngồi ngoài hiên tới sáng, từ sáng anh ấy mua chiếc xe máy mới bằng thứ tiền mà nhà tôi không có. Tôi biết, và tôi nói với mình là tôi không biết, mười tám năm. Năm 2010, khi người ta tìm thấy chị dưới khe suối, công an tới hỏi, tôi đứng sau lưng chồng, nghe anh ấy nói: tôi không gặp chị lần nào. Tôi không nói gì.

Khi công an mời tôi lên và đặt cái áo len trước mặt tôi, tôi không cần nhìn kỹ. Mũi đan ở cổ lọ là mũi vặn thừng, mẹ tôi dạy tôi hồi ở Nam Định, cả cái xã này không ai đan kiểu ấy. Tôi nhận ra cái áo như nhận ra chữ viết tay của mình.

Bác sĩ Vy ngồi ở góc phòng. Chị không hỏi gì. Lúc tôi ký biên bản xong, chị rót cho tôi một nắp bình trà gừng. Tôi uống, cay tới chảy nước mắt, và tôi không biết mình khóc vì gừng hay vì cái gì khác.

Lời khai của tôi không phải bằng chứng duy nhất. Sau này cán bộ cho biết, sổ bán cà phê của đại lý năm 2008 cho thấy chồng tôi trả hết nợ phân bón vào tháng Ba, bằng vàng. Cái bốt điện thoại công cộng ở đầu đường đi lên rẫy nhà tôi là bốt duy nhất trong vùng hồi đó. Mấy người hái cà phê thuê năm ấy, giờ đã già, nhớ ra một người đàn bà mặc áo len xanh rêu làm cùng họ, tóc buộc khăn, ít nói. Anh Toại im lặng mấy buổi, rồi nhận. Anh nói anh chỉ xô chị một cái trong lúc giằng co ở cửa chòi, chị ngã đập đầu vào bậu cửa đá. Anh hoảng, khiêng chị ra khe suối trong đêm. Tôi không biết điều đó đúng bao nhiêu phần. Toà sẽ xét.

Tôi viết những dòng này để gửi cho ông Quý, qua cán bộ, vì tôi không dám tới nhà ông. Tôi muốn ông biết một điều mà chỉ tôi biết: đêm tháng Ba năm 2008, chị Bích xin tôi hai nghìn đồng, đi bộ ra bốt điện thoại ở đầu đường. Chị về, ngồi trước chòi, nói với tôi là chị gọi rồi, nghe giọng ảnh rồi, mà không nói được câu nào. Chị nói: mai em đưa chị ra xe, chị về.

Hôm sau trời mưa trái mùa. Chị hoãn lại một ngày. Rồi chị không về nữa.

Con gái ông, cô Mai, tôi chưa gặp lại từ năm nó bảy tuổi. Cán bộ nói hôm lấy mẫu ở trụ sở, cô ấy đi xe khách từ Đà Lạt xuống, rồi không về Đà Lạt ngay, mà bắt xe ôm về hướng đồi chè của ông. Tôi nghĩ đó là đường cô ấy đã không đi suốt bốn năm.

Tôi đã bỏ cuộn len xanh rêu thừa từ năm ấy vào bếp lửa sáng nay. Cuộn len cháy chậm, khói xanh nhạt, có mùi lông cừu khét. Tôi đứng xem cho tới khi nó tàn hết.

— Hết —