Chương mười hai

Chương 3: Chương mười hai

Đêm chương mười hai, trên trời không còn là chữ nữa. Là nước.

Những dòng chữ lớn trên đầu chị Mỹ Châu chao đảo như mặt sông, nghiêng ngả, chồng lên nhau. Chị nghe tiếng ầm ầm, tiếng mái nhà sập, tiếng người gọi nhau, tiếng chuông chùa đánh liên hồi. Mực trên trang nhòe ra, nhỏ giọt xuống dải đất dưới chân trang như mưa đen.

Dải đất của chị vẫn khô. Ở dưới chân trang, lụt không tới. Chị ngồi trên ghế đẩu, ôm cái giỏ mây đựng ấm tích vào lòng, nhìn lên.

Chị có thể ngồi yên ở đây. Mụ Ba Cẩm sẽ sống. Mụ vẫn là người bán nước chè ở đầu cầu Gia Hội, trong dòng chú thích, mãi mãi, an toàn dưới chân trang.

Chị nghe giọng thằng Tí. Ở trên kia, giữa tiếng nước gầm, nó đang gọi cha. Nó không ở trên mái đình. Nó đang ở trên cầu.

Chị Mỹ Châu đứng dậy. Chị ôm cái giỏ mây vào ngực, vì chị không muốn bỏ nó lại. Chị đặt tay lên cái thang số một.

Chị biết lần này mất gì. Mụ sẽ không còn là người bán nước ở đầu cầu Gia Hội. Không chõng tre, không bát sành, không bó lá chè, không chỗ ngồi. Mụ sẽ chỉ còn là một cái tên. Và lần leo sau đó, nếu có, thì cái tên cũng mất.

Mười chín năm, chị Mỹ Châu ngồi ở phòng biên mục tầng ba, ghi tên người khác lên phiếu sách. Báo cáo tổng kết năm nào của thư viện cũng có một dòng “và các cán bộ khác”. Chị là các cán bộ khác.

Chị leo.

Tiếng sột soạt. Tiếng chõng tre đổ. Tiếng bát sành lăn. Chị không nhìn xuống.

Trên trang, nước đã ngập tới lan can cầu Gia Hội. Cây cầu gỗ rung bần bật. Thằng Tí bám vào một cái cột cầu, nước cuốn ngang ngực nó. Nó ra coi nước. Nó quên. Con nít thì quên.

Chị lội ra. Nước lạnh và mạnh như có hàng trăm cánh tay kéo. Chân bà già yếu, chị biết, nhưng chân chị đã lội lụt ở Thanh Hóa mấy mùa, đã leo cầu thang kho sách mỗi ngày mười chín năm. Chị túm được cánh tay thằng Tí. Chị tháo cái giỏ mây đựng ấm tích, cái giỏ đan dày, độn rơm, bịt nắp kín, nổi như cái phao. Chị nhét nó vào lòng thằng bé.

– Ôm chặt! Đừng buông!

Chị kéo nó dọc theo lan can cầu, vào bờ, ngược lên con dốc đá dẫn về sân đình. Nước đuổi theo sau lưng. Mái đình hiện ra trong ánh chớp, ngói âm dương đen bóng, có mấy bóng người đã leo lên ngồi chen chúc trên nóc. Ông Cửu đứng trên mái, cầm cây sào dài, mặt trắng bệch, đang gào tên con.

Ông thấy hai bà cháu. Ông chìa cây sào xuống. Chị đẩy thằng Tí lên trước. Ông Cửu kéo nó lên. Rồi ông chìa sào xuống lần nữa, cho bà già.

Họ ngồi trên mái đình tới gần sáng. Mưa ngớt dần. Nước dưới sân đình xoáy thành từng vòng đục ngầu, kéo theo rơm rác, phên cửa, một cái nôi tre trống trơn. Thằng Tí ngồi giữa cha và bà già, ôm khư khư cái giỏ mây, răng đánh lập cập. Ông Cửu cởi cái áo ướt sũng của mình quấn quanh người con.

– Mụ ơi, – thằng Tí nói, giọng run run, – cái ấm của mụ còn nguyên nè. Nước không vô.

Chị Mỹ Châu mở nắp giỏ. Cái ấm tích nằm trong lớp rơm khô, còn ấm. Nước chè xanh pha từ chiều hôm qua, ở dưới chân trang, vẫn còn đầy một nửa. Chị rót ra cái nắp ấm, đưa cho thằng bé. Nó uống một ngụm, nhăn mặt vì chát, rồi uống hết. Chị rót cho ông Cửu. Ông cầm cái nắp ấm bằng hai bàn tay chai sạn, nhìn bà già lâu lắm.

– Hôm nọ mụ tới xưởng nói, tui không nghe, – ông nói. – Tui xin lỗi mụ.

– Ông nghe rồi đó, – chị nói. – Ông đứng sẵn trên mái đình mà.

Ông Cửu cúi đầu. Rồi ông nhìn về phía đầu cầu Gia Hội, chỗ chỉ còn mặt nước mênh mông với mấy cái cọc cầu gãy nhô lên.

– Chõng nước của mụ trôi mất rồi. Mụ ở mô?

Chị Mỹ Châu không trả lời được. Mụ Ba Cẩm không còn là người bán nước ở đầu cầu. Mụ không còn ở đâu cả.

Ông Cửu im lặng một lúc. Rồi ông nói, giọng của người thợ mộc quen hứa những gì mình làm được:

– Nước rút, tui đóng cho mụ cái chõng mới. Gỗ mít. Đặt ở đầu ngõ nhà tui, ngó ra sông. Mụ bán nước, thằng Tí bưng bát.

Thằng Tí reo lên, rồi hắt xì một cái. Phía đông, trời hửng một vệt màu chè xanh.

Chị Mỹ Châu mở mắt trong kho sách tầng ba thư viện tỉnh. Đèn tuýp trên đầu đã ổn định, sáng trắng. Đồng hồ treo tường chỉ chín giờ kém mười. Ngoài cửa sổ, đường Trần Phú vắng, có tiếng xe máy của bác bảo vệ đi tuần.

Cuốn Sông Hương mùa lụt Thìn mở trên bàn, ở chương mười hai. Chị đọc lại câu đầu.

“Trận lụt năm ấy cướp đi nhiều nhà cửa ở phố Gia Hội. Sáng ra, khi nước rút, người ta thấy trên mái đình làng có ông Cửu thợ mộc, thằng Tí con ông, và một bà già ôm cái ấm tích, ngồi sát vào nhau cho đỡ lạnh. Có người nói đó là mụ bán nước chè ở đầu cầu, có người cãi rằng chõng nước đầu cầu đã trôi mất từ đêm, chẳng còn dấu tích gì. Ông Cửu không cãi với ai. Nước rút được ba hôm, ông đóng một cái chõng gỗ mít, đặt ở đầu ngõ nhà mình, ngó ra sông.”

Chị lật xuống chân trang của chương ba, chỗ có con số một.

Dòng chú thích vẫn còn đó. Nhưng chỉ còn ba chữ.

“(1) Mụ Ba Cẩm.”

Chị ngồi nhìn ba chữ ấy rất lâu. Rồi chị kéo hộp phiếu biên mục lại, rút ra tờ phiếu của cuốn sách. Ở dòng cuối cùng, chỗ ghi người biên mục, bao năm nay chị chỉ ký tắt hai chữ cái.

Lần này chị viết đủ cả họ cả tên, nắn nót, mực xanh. Rồi chị tắt đèn, khóa cửa kho sách, đi bộ ra đường Trần Phú tìm một hàng nước chè xanh còn mở.

— Hết —