Hai lần leo

Chương 2: Hai lần leo

Thằng bé tên Tí. Con út ông Cửu thợ mộc ở phố Gia Hội. Chị biết vì chị đã đọc chương mười hai.

“Trận lụt năm ấy cướp đi mụ Ba Cẩm bán nước đầu cầu và thằng Tí con nhà ông Cửu. Người ta tìm thấy cái giỏ mây đựng ấm chè của mụ mắc trên ngọn cây sung, cách cầu nửa dặm. Còn thằng Tí thì không tìm thấy.”

Chị Mỹ Châu đọc câu đó hôm qua, trong kho sách, và chị đã lật xuống chân trang tìm chú thích cho thằng Tí. Không có. Thằng Tí không có cả một dòng chú thích. Nó chỉ có đúng một câu, ở chương mười hai, để chết.

Chị ngồi xuống cạnh nó ở chân cầu.

– Câu được gì chưa con?

Thằng bé ngước lên, nheo mắt nhìn bà già bán nước chè. Nó nhe răng sún.

– Chưa mụ ơi. Cá trốn hết.

– Cá biết nước sắp lên đó con.

Thằng bé cười, bảo mụ nói chi lạ. Chị Mỹ Châu ngồi với nó tới chiều. Chị hỏi chuyện nhà nó, chuyện cha nó đóng thuyền, chuyện mẹ nó đi chợ Đông Ba. Thằng bé kể lia lịa, như lâu lắm rồi không ai hỏi nó cái gì. Nó kể nó thích nhất là leo lên mái đình làng chơi, vì từ trên đó nhìn được cả sông. Nó kể năm ngoái lụt nhỏ, nó lội ra cầu coi nước, bị cha đánh một trận.

– Năm ni nước lên, con có ra cầu coi nữa không? – chị hỏi.

– Có chớ! Coi nước chảy ghê lắm mụ.

Chị Mỹ Châu im lặng. Rồi chị nói, chậm rãi:

– Năm ni nước lên to. Lên to lắm. Con nhớ lời mụ: nước lên thì leo lên mái đình. Đừng ra cầu.

Thằng bé nhìn chị, nửa tin nửa ngờ, rồi gật đầu cho có.

Trời sẩm tối. Chị thấy chân mình nặng dần, như có ai kéo xuống. Dòng chữ chương ba đang khép lại. Câu chuyện trên này đã sang trang. Chị bám vào cái thang số một, tụt xuống dải đất dưới chân trang.

Dòng chú thích vẫn còn như cũ: chết trong trận lụt năm Thìn. Chị ngồi trên ghế đẩu, nhìn nó rất lâu.

Chị đã hiểu luật. Cái thang số một đưa chị lên trang được. Nhưng mỗi lần leo, dòng chú thích về mụ Ba Cẩm mất đi một khúc, từ đuôi lên. Lần đầu mất ba chữ “Xem chương 12”. Lần sau, nếu chị leo, sẽ mất khúc kế tiếp: “chết trong trận lụt năm Thìn”.

Chị đếm. Chị là thủ thư, chị đếm chữ quen tay. Dòng chú thích còn ba khúc, ngăn nhau bằng hai dấu phẩy. Khúc cuối là cái chết. Khúc giữa là cái chõng nước chè ở đầu cầu Gia Hội, là mụ bán nước, là chỗ mụ sống. Khúc đầu là cái tên.

Leo một lần nữa, mụ không còn phải chết. Leo hai lần, mụ không còn là người bán nước ở đầu cầu. Leo ba lần, mụ không còn tên.

Những ngày sau đó, chị ngồi ở dải đất dưới chân trang, nghe câu chuyện trên đầu trôi qua. Chương bốn, chương năm, chương sáu. Cô Nhàn gặp một anh học trò. Ông Cửu thợ mộc nhận đóng một chiếc thuyền rồng cho nhà quan. Thằng Tí được nhắc qua một lần, ở chương bảy, chạy theo đám rước đèn. Chị nghe thấy giọng nó cười vọng xuống, và chị ngồi nắm chặt hai đầu gối.

Chương tám, trên trời có mưa. Những dòng chữ lớn ướt sũng, mực như sắp nhòe. Rồi có tiếng ai đó nhắc tên mụ, một câu nói qua trong chuyện của mấy bà ở chợ Đông Ba: “Mụ Ba Cẩm nói năm ni nước lên to lắm, mụ coi màu nước sông mà biết.”

Chị chưa bao giờ nói câu đó ở chợ Đông Ba. Chị chỉ nói với thằng Tí. Chắc thằng bé đã kể lại. Câu chuyện trên kia đã tự sửa một chút để có chỗ cho lời của mụ.

Chị đứng dậy. Chị đặt tay lên cái thang số một.

Lần này chị không leo để ngồi chơi với thằng Tí. Chị leo để nói với ông Cửu.

Tiếng sột soạt dưới chân. Chị không nhìn xuống. Chị biết khúc nào đang mất.

Trên trang, trời mưa như trút. Chị tìm tới xưởng mộc của ông Cửu, một cái chái lợp tranh bên bờ sông, chiếc thuyền rồng sơn son nằm giữa xưởng. Ông Cửu là một người đàn ông năm mươi tuổi, râu lởm chởm, tay chai sạn. Ông nghe bà già bán nước chè đầu cầu nói về nước lên, về mái đình, về thằng Tí. Ông nghe hết, rồi cười.

– Mụ ơi, lụt năm mô chẳng lụt. Nhà tui ở đây ba đời.

– Năm ni khác, – chị nói. – Năm Thìn.

Ông Cửu nhìn bà già một lúc. Ông không cười nữa. Nhưng ông cũng không gật. Ông chỉ quay lại bào tiếp tấm ván thuyền rồng, tiếng bào xoèn xoẹt.

Chị leo xuống. Dòng chú thích dưới đất giờ chỉ còn:

“(1) Mụ Ba Cẩm, người bán nước chè xanh ở đầu cầu Gia Hội.”

Mụ không còn phải chết nữa. Chị đọc dòng chữ ấy, và chị không thấy nhẹ nhõm như chị tưởng. Mụ không chết. Nhưng thằng Tí vẫn còn đó, trong câu chương mười hai, không có chú thích, không có lấy một dòng chữ nhỏ nào dưới chân trang để ai đó lật xuống tìm.

— Hết chương 2 —