Chủ nhật thứ nhất

Chương 1: Chủ nhật thứ nhất

Bảy giờ tối Chủ nhật, thầy Sính mở cái tủ sắt, và năm mươi sáu cái điện thoại được trả về cho năm mươi sáu đứa học trò khu nội trú nam.

Cả dãy nhà vỡ ra như tổ ong. Đứa ôm điện thoại chạy ra hành lang gọi về bản, đứa trùm chăn xem phim, đứa túm năm tụm ba chơi game, la hét như đánh nhau thật. Một giờ đồng hồ, tám giờ thầy Sính đi thu lại, không ai muốn phí một phút.

Sáu ngày còn lại trong tuần, khu nội trú sống theo tiếng kẻng. Năm rưỡi kẻng dậy, chạy một vòng sân, rửa mặt bằng nước máng dẫn từ khe núi lạnh tê răng. Sáu rưỡi ăn sáng, bát cháo hay bát mì. Trưa cơm với rau cải, canh bí, thứ Năm có thịt. Tối hai tiếng tự học dưới bóng đèn tuýp, thầy Sính đi dọc hành lang, đôi dép tổ ong kêu loẹt quẹt. Mười giờ tắt đèn. Không ai được giữ điện thoại, vì năm trước có đứa thức trắng chơi game rồi ngất giữa giờ chào cờ.

Thào Mí Chơ cầm cái điện thoại cũ, màn hình nứt một đường chéo từ góc trên xuống, đi thẳng ra góc sân bóng sát hàng rào. Chỗ đó sóng mạnh nhất trường, hai vạch, có hôm được ba. Gió từ khe núi thổi lên lạnh buốt, mang theo mùi khói bếp từ dãy nhà dân dưới dốc. Chơ ngồi xổm xuống, lưng dựa vào cột gôn, mở cuốn sách Tiếng Việt lớp Một đã cũ mèm, gáy dán băng dính, mượn của đứa em họ đã lên lớp Ba.

Cậu bấm giữ nút thu âm.

– Pàng ơi. Hôm nay anh dạy chữ a. A. Cái miệng mở to như khi ăn mèn mén nóng. A.

Rồi cậu nói lại câu ấy bằng tiếng Mông. Rồi đọc chữ a thêm ba lần, chậm, rõ. Rồi chữ b. Rồi ghép: ba. Rồi cậu giải thích bằng tiếng Mông "ba" là gì, "bà" là gì, dấu huyền là cái gạch nằm nghiêng như con đường xuống dốc. Một tin nhắn thoại dài bốn phút. Cậu gửi vào điện thoại của bố, cái điện thoại duy nhất của nhà ở bản dưới chân đèo, cách trường hai tiếng đi xe máy và một tiếng đi bộ.

Pàng sáu tuổi, tháng Chín này vào lớp Một ở điểm trường trong bản. Pàng không biết một chữ tiếng Việt nào. Cả nhà không ai biết, trừ Chơ và bố, mà bố thì đi phụ hồ dưới xuôi, ba tháng mới về một lần, cái điện thoại để ở nhà cho mẹ giữ.

Chơ nhớ lớp Một của mình. Cô giáo người dưới xuôi lên, nói một tràng, cả lớp ngồi im. Chơ muốn đi vệ sinh, không biết hỏi thế nào, ngồi nhịn tới khi không nhịn được nữa. Cả lớp cười. Bọn con trai gọi cậu là "thằng đái dầm" suốt hai năm. Chơ mất gần hết lớp Một chỉ để hiểu cô giáo đang nói gì, tới lớp Hai mới bắt đầu học được chữ. Cậu không muốn em gái mình ngồi im như thế.

– Ê, Chơ. Gửi cho người yêu à?

Chơ giật mình. Nông Thị Ngần, lớp trưởng lớp Mười A, đứng sau lưng, tay cầm điện thoại, mặt cười cười. Ngần người Tày ở ngay thị trấn, nhà mở hàng tạp hoá, tiếng Việt nói nhanh và trôi như người dưới xuôi. Cả lớp sợ Ngần vì Ngần ghi tên đứa nói chuyện trong giờ không sót một ai.

– Không phải – Chơ nói, giấu cuốn sách ra sau lưng.

Ngần nhìn thấy rồi. Ngần ngồi xuống cạnh cậu, giật lấy cuốn sách, lật lật.

– Tiếng Việt lớp Một? Mày học lại lớp Một à?

Chơ không trả lời. Rồi, chẳng biết vì sao, có lẽ vì gió lạnh quá, có lẽ vì cả tháng nay chưa nói với ai, cậu kể. Kể về Pàng. Kể về chữ a. Không kể chuyện "thằng đái dầm".

Ngần nghe xong thì không cười nữa. Ngần cầm lấy điện thoại của Chơ, nghe lại cái tin nhắn bốn phút. Nghe xong thì nhăn mũi.

– Mày đọc "ba" như "pa". Đọc "bé" như "pé". Em mày học theo là lên lớp cô giáo sửa mỏi miệng.

– Thế thì làm sao?

– Tao đọc. Mày dịch.

Thế là từ tối Chủ nhật hôm ấy, ở góc sân bóng sát hàng rào, có hai cái bóng ngồi dựa vào cột gôn. Ngần đọc một chữ, rõ, tròn, chuẩn như cô giáo. Chơ nói lại bằng tiếng Mông. Ngần đọc một câu ngắn, kiểu "bà bế bé". Chơ giải thích ai là bà, ai là bé, bế là làm gì, bằng những chữ Mông mà mẹ cậu vẫn dùng mỗi sáng. Tám giờ kém năm, Chơ bấm gửi, rồi chạy về nộp điện thoại, thở hổn hển.

Chủ nhật tuần sau, lúc cậu mở máy, có một tin nhắn thoại trả lời. Gửi lúc hai mươi ba giờ bốn mươi phút tối thứ Tư.

Cậu áp điện thoại vào tai. Một giọng rất nhỏ, thì thào, như sợ đánh thức ai:

– A… a… ba… bà…

Giọng con gái. Lạc giọng, run run, ngắc ngứ. Chơ ngồi nghe đi nghe lại, nghe tới lần thứ mười thì Ngần ra tới nơi.

– Em mày à?

– Ừ – Chơ nói, cười toe. – Pàng đấy. Nó đọc được rồi.

Ngần nghe, gật gù, rồi hỏi:

– Mà sáu tuổi, mười hai giờ đêm chưa ngủ à?

Chơ không để ý câu ấy. Cậu đang bận nghe lại lần thứ mười một.

— Hết chương 1 —