Tờ biên bản

Chương 1: Tờ biên bản

– Mạ ký đi cho xong, anh em trong nhà cả, ai lại đi đo từng tấc. Chừ đoàn đo đạc chờ, họ còn đi mấy chục nhà nữa.

Bác Thìn đặt tờ biên bản lên mặt bàn nước, đè bằng cái chén trà sứt miệng. Mẹ Lộc, bà Hiên, cầm cây bút bi lên, nhìn tờ giấy, rồi nhìn bác. Lộc đứng ngoài hiên, vừa dựng xe máy, trên vai còn khoác cái túi đựng chân máy toàn đạc. Anh về muộn vì đo nốt một lô đất ở bên Diễn Châu.

– Mạ chờ con chút.

Bác Thìn quay ra, cười.

– Ồ, kỹ sư về. Đúng lúc. Cháu coi cho mạ cháu đi, đo đúng hết rồi.

Lộc cầm tờ giấy lên. Biên bản xác định ranh giới, mốc giới thửa đất, do đơn vị đo đạc lập trong đợt đo đạc lại bản đồ địa chính của xã. Có sơ đồ thửa đất nhà bác Thìn, chiều ngang mặt đường mười hai mét tám. Có chỗ để chủ sử dụng đất liền kề ký xác nhận: Nguyễn Thị Hiên.

Lộc nhìn con số mười hai mét tám. Trong đầu anh hiện lên tờ giấy chứng nhận cũ của nhà mình, cấp năm 1997, thửa bên cạnh thửa của bác, chiều ngang ghi mười hai mét. Hai thửa vốn là một mảnh vườn của ông nội, chia đôi cho hai con trai năm 1994, mỗi bên mười hai mét mặt đường, ông nội tự tay chôn mốc.

Nếu bên bác giờ là mười hai mét tám, thì bên nhà anh còn bao nhiêu?

– Bác ơi, cháu xin giữ tờ này một hôm. Mai cháu đưa mạ ký.

Nụ cười của bác Thìn tắt dần.

– Cháu nghi bác à?

– Cháu không nghi. Cháu làm nghề đo đất, ký cái gì cũng phải coi kỹ. Ở công ty người ta dặn cháu thế.

Bác Thìn cầm cái nón cối lên, đi ra cổng không chào. Bác gái Mận đứng ở bên kia hàng rào râm bụt, nãy giờ nghe hết, nói vọng sang, đủ to cho cả xóm nghe:

– Học năm năm đại học ra đi cầm cái máy đo thuê cho người ta, lương bảy triệu, ba mốt tuổi chưa vợ, giờ về đo nhà bác ruột. Giỏi rứa.

Mẹ Lộc cúi xuống bàn, lấy tay vuốt mép tờ giấy cho phẳng.

Chuyện họ hàng cười Lộc không phải mới. Tết nào, bác Mận cũng hỏi Lộc lương mấy triệu, rồi quay sang khoe thằng Hưng, con bác, làm chuyên viên ở sở bên thành phố Vinh, lấy vợ giáo viên, mua đất phân lô. Lộc chỉ cười. Anh học ngành trắc địa ở Hà Nội, ra trường làm cho một công ty đo đạc tư nhân, đi khắp mấy huyện Yên Thành, Quỳnh Lưu, Diễn Châu, tháng nào cũng phơi nắng hai chục ngày ngoài ruộng. Anh không thấy nghề mình có gì đáng cười.

Tối đó, Lộc trải tờ giấy chứng nhận năm 1997 lên giường. Tờ giấy màu đỏ đã bạc, mép bị chuột gặm một góc. Sơ đồ thửa vẽ tay, cạnh mặt đường ghi mười hai mét, cạnh sau ghi mười hai mét, chiều sâu ba mươi tư mét. Ở góc giáp nhà bác Thìn có một ký hiệu tam giác nhỏ, ghi chú: mốc.

– Mạ ơi, ngày xưa ông nội chôn mốc ở mô?

Mẹ anh đang ngồi nhặt rau má ở góc nhà, ngẩng lên nghĩ.

– Ông chôn mốc gạch. Mạ nhớ ông đặt mỗi góc một viên gạch nung đứng, khắc chữ T, chữ Toàn của ông. Rồi ông trồng hàng râm bụt dọc theo. Mà hàng râm bụt tê bác Thìn chặt bớt mấy năm trước, làm cái bếp với cái chuồng lợn.

Lộc nhìn ra ngoài. Dưới ánh trăng, cái bếp lợp tôn nhà bác Thìn dựng sát rìa hàng râm bụt còn lại. Mái tôn đổ nước mưa xuống đúng vạt rau lang của mẹ anh, mùa mưa năm nào vạt rau cũng ngập úng. Mẹ chưa bao giờ phàn nàn với bác một câu.

– Răng mạ không nói với bác chuyện nước mái tôn?

– Nói chi con. – Mẹ anh vẫn nhặt rau. – Hồi bố mi mất, bác lo đám cho, bác bỏ ra mười triệu, mạ chưa trả được. Bác gái thì nói nhiều, nhưng mùa lụt năm mười chín, bác trai lội sang khiêng cái tủ cho mạ lên gác. Người ta có cái tốt cái xấu. Mạ nhịn được.

Lộc nhớ những cuộc điện thoại của bố từ Bình Dương, hồi anh còn học cấp hai. Bố gọi vào máy bàn của nhà bác Thìn, vì nhà anh chưa có điện thoại. Bác Mận chạy sang gọi, anh chạy sang nghe, đứng giữa phòng khách nhà bác, cầm cái ống nghe còn ấm hơi tay người khác. Có lần bố hỏi vườn tược thế nào, anh kể bác đang định xây chuồng lợn. Bố cười trong máy, bảo đất ông chia rồi, có mốc ông chôn, ai làm chi thì làm, mốc nằm đó, khỏi lo.

Hồi ấy anh không hiểu vì sao bố lại yên tâm vì mấy viên gạch. Giờ anh làm nghề đo đất, anh hiểu. Trên giấy, con số có thể bị người ta xin xỏ, bị đo vội, bị ký cho xong. Dưới đất, viên gạch nằm im.

— Hết chương 1 —