Bài cuối cùng

Chương 3: Bài cuối cùng

Nam đến quán mệ Tư lúc năm rưỡi, như mọi sáng. Anh không ngồi xuống. Anh đứng ở đầu bàn, cầm điện thoại, màn hình mở bài viết.

Châu đang bưng tô. Cô nhìn thấy anh, nhìn thấy cái điện thoại, rồi đặt tô bún xuống cho ông khách bàn bên, chậm rãi, cẩn thận, không làm sánh một giọt nước.

Rồi cô đi về phía anh.

– Anh ra ngoài đầu kiệt nói chuyện với em.

Hai người đứng dưới cây khế. Trời chưa sáng hẳn, mấy ngọn đèn đường ngoài chợ Đông Ba còn vàng vọt.

– Ba tuần, – Nam nói, giọng đều, không to. – Sáng nào tôi cũng ngồi đó, kể cho em mọi thứ. Em ngồi nghe để viết bài?

– Bài đầu em viết trước khi gặp anh. – Châu nói. – Em ăn ở nhà hàng anh như mọi khách. Em viết đúng cái em ăn. Anh tới quán, anh nói anh là chủ, em giật mình, em không nói em là Mệ Đũa vì em sợ anh nghĩ em dựng chuyện. Rồi em không nói được nữa, vì càng để lâu càng khó nói.

– Còn bài thứ hai?

– Bài thứ hai em viết vì em hứa với bạn đọc là sẽ ăn lại. Em ăn thật, em chấm thật, cơm hến của anh còn ngọt bột ngọt thật. – Cô ngừng lại. – Còn cái rổ thưa, là em sai. Em không hỏi anh. Em viết câu đó vì em nghĩ người đọc nên biết tô bún đó ngon vì đâu. Nhưng đó là chuyện của anh với bà anh. Em không có quyền.

Nam đứng im. Một bà gánh bánh bèo đi ngang, rao khẽ, nhìn hai người một cái rồi đi tiếp.

– Em có biết, – anh nói, – trong ba năm, hai trăm bài, Mệ Đũa chưa bao giờ cho nhà hàng nào tám rưỡi.

– Em biết.

– Em có nương tay vì tôi không?

Châu ngẩng lên, nhìn thẳng vào anh. Lần đầu tiên từ sáng tới giờ, giọng cô có gai trở lại.

– Anh nghĩ em là loại người viết bốn điểm cho người lạ, rồi viết tám rưỡi cho người quen à? Nếu tô bún dở, em cho ba điểm, anh có ngồi ở quán em mười năm cũng vậy.

Anh không nói gì. Anh quay đi, ra khỏi kiệt, đi bộ về hướng cầu Trường Tiền.

Một tuần, Nam không đến quán mệ Tư.

Rồi trên trang của nhà hàng Ngự Thiện xuất hiện một thông báo ngắn, ký tên Đỗ Hoàng Nam: “Kính mời Mệ Đũa, tối thứ Bảy, bảy giờ, đến Ngự Thiện ăn một tô bún bò. Tô này không có trong thực đơn, không có giá, do chính tay tôi nấu, bằng mắm ruốc tôi tự phơi trên mái tôn sân sau nhà hàng, ba ngày nắng, đậy rổ thưa. Không có ai khác trong phòng. Mệ chấm bao nhiêu điểm, xin cứ viết.”

Châu đọc thông báo đó trong thư viện tỉnh, giữa hai giá sách văn học Pháp, và phải ngồi xuống sàn.

Tối thứ Bảy, cô đi. Không đeo khẩu trang, không đội nón, không giả làm ai. Cô mặc cái áo dài màu xanh ngọc mà mẹ cô may cho hồi tốt nghiệp, đi vào cửa chính nhà hàng Ngự Thiện, nói với cô lễ tân: “Em là Mệ Đũa.” Cô lễ tân há miệng, rồi dẫn cô lên tầng ba.

Phòng ăn nhỏ, một cái bàn, hai cái ghế, cửa sổ nhìn ra sông Hương. Nam đứng trong bếp mở, mặc tạp dề, tay áo xắn. Anh không chào cô. Anh múc một tô bún, đặt trước mặt cô, rồi kéo ghế đối diện ngồi xuống.

Cô húp nước trước.

Sáng thứ Hai, trang Ăn Huế đăng bài mới, mục Mệ Đũa đi ăn. Đây là bài cuối cùng của mục đó.

“Tô bún bò tối thứ Bảy ở Ngự Thiện, không có giá. Nước lèo đậm ruốc hơn mệ quen, vì người nấu tay còn nặng, phơi ruốc chưa biết canh nắng, có lẽ ngày thứ ba trời âm u. Giò heo chặt hơi to. Chả cua nhiều thịt nhưng thiếu mỡ, nên khô. Bún để hơi lâu. Rau muống chẻ không đều. Đó là một tô bún bò của người đang học. Mệ cho sáu điểm.

Nhưng mệ ăn tới đáy. Và ở đáy tô, mệ thấy được cái mà người nấu muốn nói. Cái đó không chấm điểm được.

Ba năm qua, mệ viết hai trăm lẻ hai bài dưới tên Mệ Đũa. Mệ giấu tên vì sợ chủ quán quen mặt mà nấu riêng cho mệ một tô ngon hơn khách khác. Hôm nay mệ thôi giấu, vì mệ vừa làm một chuyện mà người viết chấm điểm không được làm: mệ đã viết về một người mà không hỏi người đó trước. Mệ xin lỗi anh ấy ở đây, chỗ mà mọi người đọc được.

Mục này dừng ở đây. Ai muốn hỏi bún bò chỗ mô ngon, cứ vô kiệt gần chợ Đông Ba, tới cây khế, hỏi mệ Tư. Mệ Tư không biết đọc báo, nên mệ Tư không bao giờ nấu riêng cho ai.

Viên Minh Châu, thủ thư, trước đây là Mệ Đũa.”

Sáng hôm đó, năm rưỡi, có người ngồi ở cái bàn nhựa thấp trong quán mệ Tư, húp nước trước, rồi mới vắt chanh. Châu đặt xuống trước mặt anh một chén nước lèo nhỏ, không bún, không thịt.

– Sáu điểm là còn nương tay đó, – cô nói. – Lần sau phơi ruốc thì coi trời.

— Hết —