Hạ Vi, thợ trang điểm

Chương 1: Hạ Vi, thợ trang điểm

Mười giờ tối, Hạ Vi mở hộp son ra và hỏi lại lần thứ ba:

– Cô chắc là màu này ạ? Bà mình da trắng, tóc bạc, cháu sợ màu này nặng quá.

Bà Phương Liên đứng bên kia chiếc bàn inox, hai tay ôm cái túi đựng bộ áo dài nhung đen của mẹ, gật đầu dứt khoát.

– Màu đỏ mận. Mẹ cô làm cán bộ ngân hàng ba mươi năm, đi họp, đi lễ, lúc nào cũng màu này. Mẹ cô là người nghiêm trang, em cứ làm cho trang trọng.

Vi gật đầu. Cô làm nghề trang điểm cho người mất được sáu năm, đủ lâu để biết không cãi người nhà vào lúc này. Người ta chọn màu son cho mẹ mình lần cuối cùng, người ta có quyền chọn sai.

Cụ Đỗ Thị Nhung, tám mươi tư tuổi, mất chiều qua trong giấc ngủ trưa ở căn hộ tập thể phố Kim Liên. Cụ nằm trên bàn, đã được tắm rửa, khăn trắng đắp ngang ngực. Gương mặt cụ không có gì đau đớn, chỉ hơi xệ xuống như người mệt. Trước khi cầm cọ, Vi cúi đầu. Cô nói nhỏ câu cô vẫn nói với mọi người nằm trên chiếc bàn này: "Cháu xin phép bà, cháu làm cho bà đẹp nhé." Cô học câu ấy từ bà thầy dạy nghề, một người đàn bà ở Ninh Hiệp làm nghề này bốn mươi năm. Bà thầy bảo người nằm đây không còn tự soi gương được nữa, mình là cái gương cuối cùng của họ, đừng làm họ ngượng. Vi làm việc chậm, như mọi lần. Một lớp kem lót mỏng cho da khỏi xám. Phấn màu ngà. Một chút má hồng, rất ít, chỉ để da có hơi người. Chải tóc, vấn tóc thành búi gọn sau gáy. Rồi son.

Trong lúc Vi làm, bà Liên kể chuyện về mẹ. Người nhà thường kể chuyện trong lúc Vi trang điểm, như để người nằm đó còn nghe được. Cụ Nhung góa chồng từ năm năm mươi tư tuổi. Cụ ở một mình, không chịu về ở với con. Sáng thứ năm nào cũng đi tập dưỡng sinh ở bờ hồ Thiền Quang, đi xe buýt một mình, về nhà lúc trưa, trong túi áo bao giờ cũng có một bông ngọc lan.

– Bà thích ngọc lan ạ?

– Không biết nữa. – Bà Liên cười nhẹ. – Chắc mua của mấy bà bán rong bờ hồ. Cứ thứ năm là có. Mẹ để trong túi áo tới héo khô rồi mới bỏ. Cả cái tủ áo của mẹ thơm mùi ngọc lan.

Vi tô son đỏ mận. Màu đậm, ánh hơi tím, trên đôi môi mỏng của cụ trông như một vết mực. Vi đứng lùi lại, nhìn. Không đẹp. Nhưng bà Liên gật đầu, mắt đỏ hoe, nói: "Đúng mẹ cô rồi." Thế là được.

Mười một giờ, thi hài cụ Nhung được đưa vào quan tài nắp kính, đặt trong phòng số ba, phòng chờ lễ. Lễ viếng bắt đầu lúc bảy giờ sáng. Vi khoá cửa phòng ba, đưa chìa cho ông Khiển trực đêm, rồi về.

Đêm ấy cô ngủ không yên. Cô mơ thấy mình đứng trước một tấm gương, trong gương là cụ Nhung, ngồi thẳng lưng, nhìn cô, rồi đưa ngón tay lên chùi môi, chùi mãi, chùi tới khi màu đỏ mận nhòe ra hai bên má. Cô tỉnh dậy lúc ba giờ, mồ hôi ướt lưng áo. Trong phòng trọ của cô ở ngõ Văn Chương thoang thoảng một mùi gì đó rất thơm. Cô nằm im, nghĩ chắc là hoa sữa cuối mùa ngoài ngõ. Rồi cô nhớ ra hoa sữa đã tàn từ hai tuần trước.

Sáu giờ rưỡi sáng hôm sau, Vi quay lại, như mọi lần, để chỉnh lại lần cuối trước khi người nhà vào. Hơi lạnh trong phòng làm phấn khô, môi dễ nứt, phải dặm lại.

Ông Khiển mở cửa cho cô. Ông sáu mươi tuổi, lưng hơi gù, làm ở đây lâu hơn bất cứ ai. Cửa khoá, đúng như cô để. Đèn trong phòng vẫn tắt. Vi bật đèn.

Cô đứng lặng ở ngưỡng cửa.

Môi cụ Nhung không còn màu đỏ mận. Môi cụ màu hồng san hô, một màu nhạt, ấm, như màu má con gái mười tám tuổi đứng ngoài nắng. Đường viền môi không sắc như Vi vẽ. Nó hơi run, lệch ra một chút ở khóe trái, như được tô bằng một bàn tay không vững. Và trên búi tóc bạc của cụ, chỗ Vi đã cài hai cái kẹp đen, có một bông ngọc lan trắng ngà. Cánh hoa còn tươi. Trên cánh hoa còn đọng một giọt sương.

Mùi ngọc lan thơm khắp phòng, át cả mùi hoa cúc trắng và mùi formol.

– Bác Khiển. – Vi nói, giọng cô khàn đi. – Đêm qua có ai vào phòng này không ạ?

Ông Khiển đứng sau lưng cô. Ông không nhìn vào trong. Ông nhìn xuống chùm chìa khoá trong tay.

– Không có ai, cháu ạ.

– Camera hành lang...

– Camera hành lang đang bảo trì từ hôm kia.

Vi quay lại nhìn ông. Ông vẫn nhìn chùm chìa khoá. Ngoài sân, tiếng xe ô tô đầu tiên của người nhà đã đỗ.

Vi có hai mươi phút. Cô mở hộp son, lấy ra thỏi đỏ mận, cúi xuống. Rồi cô dừng tay. Cô không biết vì sao. Cô chỉ biết, lần đầu tiên trong sáu năm, gương mặt người nằm đó trông như đang ngủ một giấc ngon.

Tiếng giày cao gót gõ dọc hành lang. Bà Phương Liên bước vào, mắt sưng, tay cầm bó huệ trắng. Bà bước tới quan tài. Bà nhìn xuống.

Bó huệ rơi khỏi tay bà.

— Hết chương 1 —