Nhà màng ở dốc trên

Chương 3: Nhà màng ở dốc trên

Năm giờ sáng, xe tới Đà Lạt. Lạnh. Tôi mặc cái áo khoác mỏng từ dưới biển mang lên, run cầm cập. Tôi đón một chiếc xe ôm, đọc tên vựa rau. Ông xe ôm gật đầu, chạy một mạch hơn một tiếng đồng hồ xuống những con dốc quanh co, hai bên là nhà màng trắng xóa nối nhau như những đàn cừu khổng lồ nằm ngủ trên sườn đồi.

Ông chủ vựa rau chỉ cho tôi lối lên dốc trên. Đất đỏ, sương mù, mấy con chó sủa inh ỏi. Một dãy nhà màng dài, cửa mở. Bên trong, giữa hai hàng cà chua cao quá đầu người, có một người đàn ông đang cúi xuống, ngắt những chồi non, bỏ vào cái túi đeo bên hông.

Anh mặc cái áo khoác bộ đội cũ, đội mũ len. Anh gầy hơn trong ảnh. Anh không biết tôi đứng ở cửa.

– Anh Cừ.

Anh ngẩng lên.

Tôi đã tưởng tượng khoảnh khắc này suốt mười hai tiếng trên xe. Tôi tưởng anh sẽ chối, sẽ giận, sẽ bỏ chạy, sẽ quỳ xuống. Nhưng anh chỉ đứng đó, tay còn cầm một cái chồi cà chua, mặt trắng bệch như cái mái ni lông trên đầu, và anh không nói gì cả.

Tôi đi vào, đứng trước mặt anh, giữa hai hàng cà chua.

– Trăng bên này đẹp lắm. – Tôi nói. – Mà nó sáng sai phía rồi anh.

Anh nhìn tôi. Rồi anh ngồi thụp xuống đất, giữa luống cà chua, hai tay ôm đầu.

Anh kể. Không phải ngay. Phải một lúc lâu, khi tôi ngồi xuống cạnh anh trên nền đất đỏ ẩm, khi sương bắt đầu tan và nắng sớm hắt vàng qua mái ni lông, anh mới kể.

Hai trăm tám mươi triệu nộp cho công ty môi giới. Hồ sơ nộp đi, họ bảo chờ thị thực hai tháng. Hai tháng sau, họ bảo hồ sơ cần bổ sung. Rồi họ bảo đã có thị thực, đưa cả đoàn mười hai người lên thành phố, ở một khách sạn nhỏ chờ bay. Đêm thứ ba, người của công ty biến mất. Văn phòng đóng cửa. Số điện thoại không liên lạc được. Mười hai người đứng giữa thành phố, không thị thực, không vé máy bay, không tiền.

– Ba anh cầm sổ đỏ. – Anh nói, giọng khàn đặc. – Cả làng biết anh đi Úc. Má anh đi chợ khoe với người ta. Anh gọi về, má anh hỏi bên đó lạnh không con, anh không nói được câu nào. Anh nói lạnh, má.

Một người trong đoàn quen ông chủ nhà màng ở Đơn Dương, rủ anh lên làm thuê. Anh lên. Làm từ sáu giờ sáng tới tối, lương sáu triệu một tháng, ăn ở tại nhà màng. Anh gửi hết về cho ba má trả lãi ngân hàng. Anh chụp ảnh nông trại, ảnh hoàng hôn, ảnh con sáo nâu, gửi cho tôi, nói là Úc.

– Anh định nói dối tới bao giờ? – Tôi hỏi.

– Anh định làm đủ một năm, rồi về, nói hết hạn. – Anh nói. – Anh tính rồi. Một năm, rồi kiếm cớ.

– Rồi tiền cái sổ đỏ?

– Anh trả dần.

– Sáu triệu một tháng, trả hai trăm tám mươi triệu cộng lãi ngân hàng. Anh tính ra bao nhiêu năm?

Anh không trả lời. Anh biết. Tôi biết. Gần năm năm, nếu không ăn không tiêu gì.

Tôi ngồi im, nhìn những trái cà chua đỏ mọng treo lủng lẳng ngang mặt. Trong mười hai tiếng trên xe, tôi đã chuẩn bị rất nhiều câu để nói. Câu giận. Câu trách. Câu hỏi vì sao không tin em. Nhưng ngồi đây, cạnh anh, trên nền đất đỏ, tôi chỉ thấy một người đàn ông hai mươi chín tuổi đã sống mười tháng trong một cái nhà màng, gửi về những bức ảnh nói dối để giữ cho mẹ mình một niềm vui đi chợ.

– Anh có giữ giấy tờ của công ty không? – Tôi hỏi.

Anh ngẩng lên.

– Hợp đồng. Biên lai nộp tiền. Tin nhắn với người môi giới. Tên khách sạn họ cho ở. Danh sách mười hai người trong đoàn.

– Anh… còn giữ. Hết. Anh không dám vứt.

– Vậy thì mình đi trình báo. – Tôi nói. – Mười hai người, hai trăm tám mươi triệu mỗi người, là hơn ba tỷ. Công an người ta có nghề, người ta biết tìm. Anh không phải người duy nhất. Anh không có lỗi gì hết, ngoài cái lỗi tin người ta.

– Còn ba má anh?

– Mình về nói với ba má. Cùng nhau nói.

Anh nhìn tôi rất lâu.

– Em không giận anh?

– Giận chứ. – Tôi nói. – Giận muốn chết. Anh để em nhìn ảnh hoàng hôn giả mười tháng. Nhưng em giận sau. Giờ mình làm việc trước.

Anh khóc. Lần đầu tiên tôi thấy anh khóc, kể cả hôm tiễn ở bến xe. Anh khóc như một đứa trẻ bị lạc mẹ giữa chợ, vai run bần bật, mũi đỏ lựng, nước mắt rơi xuống cái túi đầy chồi cà chua.

Tôi ngồi cạnh, cầm tay anh. Bàn tay anh thô ráp, đầy vết xước của lá cà chua và dây buộc.

Chiều hôm đó, anh xin nghỉ ông chủ nhà màng hai ngày. Chúng tôi xuống thành phố, ngồi ở một quán cơm bình dân, tôi lấy cuốn vở học trò mang theo, ghi lại từng mốc thời gian, từng khoản tiền, từng cái tên anh nhớ được, theo đúng thứ tự, như soạn một bài giảng. Anh gọi điện cho những người trong đoàn. Bảy người còn liên lạc được. Năm người đồng ý cùng trình báo.

Tối hôm đó, chúng tôi ngồi trên bậc thềm căn chòi gỗ của anh ở đầu nhà màng. Trời lạnh, sương xuống. Ông chủ nhà màng cho mượn cái mền, tôi quấn lên vai. Trên trời, vầng trăng mùng mười một đã gần tròn, chỉ còn khuyết một mép nhỏ bên trái, sáng bạc trên những mái ni lông trắng trải dài khắp thung lũng.

Cừ ngẩng lên nhìn trăng.

– Anh chụp tấm ảnh đó ở chỗ này. – Anh nói. – Tối mùng tám. Anh không biết trăng bên Úc nó ngược.

– Học sinh lớp sáu của em biết đó.

Anh cười, lần đầu tiên từ sáng tới giờ. Một nụ cười méo, nhưng là cười thật.

– Sáng mai về Quảng Ngãi, anh nói với ba má anh trước hay em nói?

– Anh nói. – Tôi nói. – Em đứng bên cạnh.

Anh gật đầu. Rồi anh kéo một góc cái mền, quấn lên vai mình, ngồi sát vào tôi. Chúng tôi cùng nhìn lên vầng trăng sáng nửa bên phải, ở cùng một nửa trái đất, cùng một múi giờ, cùng một phía.

Lần này, tôi không phải tự tìm lý do để tin nữa.

— Hết —