Tờ đơn ở bộ phận một cửa

Chương 2: Tờ đơn ở bộ phận một cửa

Tôi xin chủ thầu nghỉ hai ngày. Ông ấy càu nhàu vì công trình chung cư ở Hoàng Mai đang vào giai đoạn đi dây tầng hầm, nhưng rồi cũng cho. Sáng thứ Năm tôi bắt chuyến xe sáu giờ từ bến Giáp Bát về Xuân Trường, xuống ngã ba, đi xe ôm vào thị trấn.

Văn phòng đăng ký đất đai chi nhánh huyện nằm trong một dãy nhà hai tầng quét vôi vàng. Tôi lấy số thứ tự, ngồi chờ sau một bà cụ đi làm thủ tục tách thửa cho con và một cặp vợ chồng trẻ đến hỏi về sổ hồng chung cư. Đến lượt tôi, cô cán bộ trẻ đeo kính nhìn tờ đơn tôi viết tay.

– Anh xin trích lục hồ sơ địa chính thửa đất số hai trăm mười bảy, tờ bản đồ số chín, xã Hành Thiện. Anh có quan hệ gì với người sử dụng đất?

– Tôi là cháu đích tôn của người đứng tên đại diện. Tôi là thành viên của dòng họ. – Tôi đưa căn cước, đưa thêm bản sao giấy khai sinh của bố tôi và của tôi. – Tôi không biết thủ tục, chị chỉ giúp tôi phải nộp thêm gì.

Cô cán bộ gõ máy một lúc. Rồi cô ngẩng lên nhìn tôi, lần này lâu hơn.

– Thửa này năm ngoái có người đến hỏi rồi anh ạ. Có người nộp hồ sơ khai nhận di sản. Hồ sơ bị trả lại.

– Trả lại vì sao chị?

– Cái đó em không nói được. Anh muốn xem thì làm đơn đề nghị cung cấp thông tin đất đai, đóng phí, ba ngày làm việc có kết quả. Anh ở xa thì em ghi số điện thoại, có rồi em gọi.

Tôi điền đơn, đóng phí. Ba ngày đó tôi không về Hà Nội. Tôi ngủ nhờ nhà thằng Khiêm, bạn học cấp hai, giờ chạy xe chở cát. Tối tối hai thằng ngồi ở quán bia hơi đầu cầu Lạc Quần, bia sáu nghìn một cốc, lạc rang húng chanh, nó nghe tôi kể rồi lắc đầu.

– Mày chống chú mày làm gì cho mệt. Bán được tiền sửa nhà thờ, tốt chứ sao.

– Nếu sửa nhà thờ thì sao chú không đưa ra con số? Đại tu hết bao nhiêu, quỹ khuyến học bao nhiêu, ai giữ? Chú nói từ đầu tới cuối không có một con số nào cả.

Khiêm im. Nó cầm cốc bia xoay xoay.

– Mà mày nói cũng phải. Ông chú tao bán ruộng hương hỏa bên Hải Hậu, cũng bảo lấy tiền tu bổ từ đường. Ba năm rồi từ đường vẫn dột.

Chiều thứ Hai, cô cán bộ gọi. Tôi đến, nhận một tập giấy dày mười hai trang có đóng dấu giáp lai. Tôi đứng ở hành lang đọc luôn, chẳng kịp tìm chỗ ngồi.

Trang đầu là bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp năm 2004. Ô người sử dụng đất không ghi tên ông nội tôi. Nó ghi: Họ Phạm Văn, thôn Hành Thiện, người đại diện ông Phạm Văn Cừ. Ô mục đích sử dụng ghi: đất có công trình tín ngưỡng, nhà thờ họ, kèm đất vườn trong khuôn viên.

Trang thứ năm là biên bản họp họ ngày mười hai tháng tám năm 2003, có chữ ký của trưởng ba chi, trong đó có chữ ký của chính bác Hai. Biên bản ghi: toàn bộ khuôn viên nhà thờ là đất chung của dòng họ, do tổ tiên để lại, không chia, không bán, cử ông Cừ là trưởng họ đứng tên đại diện khi kê khai.

Trang cuối là một văn bản của chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai ký tháng chín năm ngoái, gửi ông Phạm Văn Cường, tức chú Út tôi. Văn bản trả lại hồ sơ khai nhận di sản, lý do: thửa đất được cấp cho cộng đồng dân cư là dòng họ, không phải tài sản riêng của ông Phạm Văn Cừ, nên không phải di sản thừa kế. Đất của cộng đồng dân cư không được chuyển nhượng.

Tôi đứng ở hành lang rất lâu. Bà cụ đi tách thửa cho con lại đến, hôm nay đi cùng một anh con trai. Bà nhìn tôi, hỏi có làm sao không. Tôi bảo không sao bà ạ. Rồi tôi chụp từng trang, gửi vào máy mình, gửi vào thư điện tử, in thêm hai bộ ở hiệu phô tô trước cổng ủy ban.

Vậy là chú Út biết. Chú biết từ tháng chín năm ngoái. Chú biết mà vẫn nhận cọc ba trăm triệu.

Tối đó tôi gọi cho người mua. Số điện thoại tôi xin được từ thằng Khiêm, vì người mua là một ông chủ bãi cát quen nó, tên Hiển, đang tính làm kho vật liệu. Tôi giới thiệu mình, nói tôi không muốn phá việc của ai, chỉ muốn ông biết mảnh đất ông đặt cọc là đất gì. Ông Hiển nghe xong im mấy giây, rồi hỏi tôi đang ở đâu. Nửa tiếng sau ông có mặt ở quán bia đầu cầu, đọc tập giấy dưới bóng đèn tuýp, đọc hai lần.

– Ông Cường bảo tôi sổ đứng tên bố ông ấy, khai nhận xong là sang tên được. Ông ấy còn bảo cán bộ quen, ra giêng là xong.

– Không xong được đâu bác. Giấy của nhà nước ghi thế này rồi.

Ông Hiển gập tập giấy lại, đặt tay lên trên.

– Cậu có biết ba trăm triệu ấy tôi đưa tiền mặt không? Có giấy biên nhận ông ấy ký. Cậu nghĩ ông ấy có trả không?

Tôi không trả lời được câu đó.

— Hết chương 2 —