Chín phẩy năm hải lý

Chương 2: Chín phẩy năm hải lý

Bà cụ tên là Út Thìn, bảy mươi tư tuổi, mẹ của Đoái. Chồng bà mất ngoài biển năm bà bốn mươi tuổi. Từ đó tới giờ, mỗi lần con trai ra khơi, bà đều đem một mảnh vải đỏ xé từ cái áo cũ của chồng, buộc lên chỗ cao nhất trên tàu, cầu cho nó đi bình yên về bình yên. Ngày xưa là buộc lên cột buồm. Tàu bây giờ không có buồm, chỗ cao nhất là cái cột ăng ten.

– Hôm cúng ra khơi tui buộc, – bà nói, ngồi trên cái ghế nhựa thấp trước sạp cà phê đầu cầu cảng, hai tay ôm ly trà đá. – Tui buộc ba vòng, thắt nút chết. Gió cỡ nào cũng không bay. Hai chục năm nay chưa mất lần nào.

– Có khi trong chuyến đi bạn tàu gỡ xuống, bác? – tôi hỏi.

Bà cụ lắc đầu, chắc nịch.

– Không đứa nào dám gỡ. Dân biển ai gỡ vải đỏ của người ta. Gỡ là xui cả tàu.

Bà cụ có một tấm ảnh trên điện thoại do đứa cháu nội chụp hôm cúng ra khơi. Mâm cúng trên mũi tàu, nhang khói, Đoái chắp tay đứng giữa, bạn tàu đứng sau. Phía trên đầu họ, cái cột ăng ten inox có một mảnh vải đỏ quấn quanh, ngay dưới cái hộp trắng, hai đầu vải bay ngang trong gió. Bà cụ xin cháu gửi tấm ảnh ấy cho tôi qua điện thoại, mặc dù không hiểu tôi cần làm gì.

Tôi ngồi ở văn phòng tới trưa, so tấm ảnh với hành trình.

Thiết bị giám sát hành trình chỉ biết chính nó. Nó ghi lại chỗ nó đứng, tốc độ nó đi, rồi gửi tín hiệu về. Nó không biết nó đang nằm trên con tàu nào. Nếu ai đó tháo nó ra khỏi tàu này, gắn sang một tàu khác, thì cái đường kẻ màu xanh trên màn hình của tôi sẽ là đường đi của con tàu kia.

Tôi đã nghe chuyện ấy ở các cuộc tập huấn. Người ta gọi là gửi thiết bị. Một tàu đi ra vùng biển nước ngoài khai thác trái phép, một tàu khác ở lại trong ngư trường hợp pháp, mang theo thiết bị của tàu đi xa, chạy lòng vòng cho có hành trình. Hết chuyến, hai tàu gặp nhau ngoài khơi, trả lại thiết bị, cùng chạy về. Mỗi chuyến như vậy, nếu bị phát hiện ở bên kia, không chỉ một con tàu bị bắt, mà tên nước mình bị ghi thêm một dòng trong hồ sơ của những người đang cân nhắc có nên tiếp tục mua cá của mình không. Cả cảng cá này, cả nghề này, sống bằng mấy dòng hồ sơ ấy.

Nếu đúng là gửi thiết bị, thì đoạn bốn tiếng chín phẩy năm hải lý ấy là của một con tàu khác, nhanh hơn, nhẹ hơn, máy khỏe hơn.

Chiều hôm đó tôi xem lại hành trình của tất cả các tàu cùng tổ đội với tàu Đoái. Tổ đội đoàn kết, năm tàu, cùng xóm, cùng ra khơi cùng ngày. Bốn tàu kia có hành trình bình thường, mất sóng lúc này lúc kia, chạy chậm lúc thả lưới. Một trong bốn tàu ấy, tàu của một người tên Quờn, đã về cảng sớm hơn tàu Đoái một ngày, không phải về Tam Quan mà về một bến nhỏ ở cửa sông phía nam. Tàu dịch vụ hậu cần, chuyên chở đá, chở dầu, chở lương thực ra cho cả tổ, thu mua cá chở về. Máy tám trăm mã lực. Tàu chạy nhanh nhất tổ.

Và trong hai mươi ngày ấy, hành trình của tàu ông Quờn có một ngày đêm mất tín hiệu, đúng lúc nó đi ra phía rìa ngư trường để gặp tàu Đoái.

Anh Phùng đọc hết tờ báo cáo tôi viết, gãi đầu.

– Vậy là em nghi tàu ông Quờn cầm thiết bị của tàu Đoái chạy lòng vòng hai chục ngày. Còn tàu Đoái thì tắt máy, mò ra vùng biển nước ngoài. Rồi gần về hai tàu gặp nhau, trả lại.

– Dạ.

– Bằng chứng là một đoạn chạy nhanh và một mảnh vải đỏ bị mất.

– Dạ.

– Vậy thì em chưa có gì cả. Thằng Đoái nó sẽ nói nước xuôi gió xuôi. Mảnh vải thì gió bay.

Tôi biết. Tôi biết từ lúc ngồi nghe bà Út Thìn kể. Một đoạn số liệu lạ và một câu chuyện tín ngưỡng, đưa lên bàn ai cũng chỉ được một cái gật đầu thông cảm.

Bốn giờ chiều, Đoái tới văn phòng lấy lại giấy tờ tàu. Anh ta đã tắm, thay áo sơ mi, tóc chải gọn, mang theo một bịch cá chuồn tươi đặt lên bàn, nói là quà cho phòng. Tôi đẩy trả lại. Anh ta không giận, cười, đặt bịch cá lên ghế ngoài hành lang.

Anh ta liếc tờ hành trình in trên bàn tôi, cái đoạn tôi khoanh bút đỏ.

– Ngày mười một đó gió nồm thổi xuôi, nước ròng chảy ra, – anh ta nói, không cần tôi hỏi. – Tàu tôi nhẹ hầm, chạy thả ga về chỗ cũ. Cô hỏi anh em tàu khác coi, hôm đó ai cũng chạy nhanh.

– Em hỏi rồi, anh. Hôm đó không tàu nào trong tổ chạy quá bảy hải lý.

– Tàu người ta nặng hầm. – Anh ta vẫn cười. – Mà má tôi có nói gì với cô không? Bả già rồi, bả hay lo. Mảnh vải đỏ thì gió bay, bả không tin. Cô đừng làm bả buồn.

Anh ta nói câu đó nhẹ nhàng, như một đứa con thương mẹ. Nhưng tôi chưa hề nói với anh ta là tôi đã gặp mẹ anh ta.

Nhưng có một điều anh Phùng chưa nghĩ tới, và tôi thì nghĩ suốt buổi chiều. Trong tấm ảnh hôm cúng ra khơi, bà Út Thìn không buộc vải vào cây cột. Bà buộc vào cái cổ nhựa của hộp ăng ten, chỗ cao nhất, rồi mới quấn xuống ống inox. Muốn đem hộp ăng ten sang tàu khác mà không phải gỡ vải, người ta chỉ việc nới vòng dưới, để mảnh vải đi theo cái hộp. Không ai dám gỡ vải đỏ của bà Út Thìn.

Rồi đến lúc trả lại, giữa biển, ban đêm, gấp gáp, người ta tháo ra lắp vào, và mảnh vải đỏ thắt nút chết ba vòng ấy, có khi đã nằm lại trên con tàu kia.

— Hết chương 2 —