Rau đổi muối

Chương 1: Rau đổi muối

Bát cơm đầu tiên Tiểu Thuận đưa vào Tĩnh Tâm viện đã nguội ngắt và chỉ có một nhúm dưa cải muối nằm khô queo ở mép bát. Cậu đứng ngoài cánh cửa gỗ tróc sơn, đẩy cái giỏ qua lỗ cửa con dưới chân tường, rồi định quay đi ngay như lời dặn. Bên trong có tiếng người:

– Mai đưa thêm cho ta một nắm muối hột được không?

Giọng đàn bà, không cao không thấp, nói như hỏi mượn hàng xóm.

– Dạ, nô tài không có muối. – Tiểu Thuận đáp, rồi nhớ ra mình không được nói chuyện với người trong này, bèn ngậm miệng.

– Thế thì ngươi cầm cái này về.

Qua lỗ cửa, một bó cải xanh non thò ra, rễ còn dính đất ẩm, buộc bằng sợi lạt.

Tiểu Thuận mười bảy tuổi, vào cung được hai năm, làm việc vặt ở Nội vụ phủ. Người ta sai cậu đưa cơm lãnh cung vì không ai muốn đi: đường vòng qua ba lớp tường, mùa đông gió lùa buốt tận xương, mà người ở trong thì đã bị quên. Yên tài nhân, trước kia là Yên chiêu nghi, bị giáng và nhốt vào đây từ mùa thu năm Tuyên Hòa thứ chín. Người già trong phủ kể lại: đêm ấy kho Tàng thư phía tây cháy rụi, mất sạch mười năm sổ sách xuất nhập của Nội vụ phủ, và người cuối cùng ở trong kho với một ngọn đèn là nàng.

Tiểu Thuận cầm bó cải về, đem cho bà bếp ở hậu phòng Nội vụ. Bà nấu canh, chia cho cậu một bát. Cải ngọt, thơm hăng hăng, khác hẳn thứ cải già người ta chở từ ngoài thành vào. Hôm sau, cậu lén bỏ vào giỏ một gói muối nhỏ bằng nắm tay.

Từ đó thành lệ. Cứ hai ngày một lần, qua lỗ cửa con, muối, dầu đèn, cuộn chỉ, đi vào; cải, rau dền, mấy củ hành tăm, đi ra. Rồi đến cả câu chuyện. Yên tài nhân hỏi cậu những chuyện vặt nhất trên đời: hôm nay Nội vụ phủ chở gì sang cung nào, xe than đã về chưa, Ngự thiện phòng mấy hôm nay có hay nấu yến không. Cậu kể, vì chẳng có ai khác hỏi cậu điều gì.

Một lần, đứng ngoài cửa, cậu hỏi lại:

– Tài nhân ở trong ấy không buồn sao?

– Buồn thì làm được gì? – Nàng đáp. – Đất sau tường này tốt. Ngày trước ở đây là chuồng ngựa, phân ngựa ủ mấy chục năm. Ta trồng cải ba vụ một năm, ăn không hết.

Có lần cậu được nhìn qua khe cửa. Nàng mặc áo vải màu tro, tóc vấn gọn bằng một chiếc lược tre, tay áo xắn cao, đang cúi xuống nhổ cỏ. Nàng gầy và đen hơn những phi tần cậu từng thấy, nhưng đứng thẳng lưng, cúi người bằng hông chứ không khom vai, đúng kiểu người đã quen làm ruộng từ nhỏ.

Sang mùa xuân năm thứ hai cậu đưa cơm, chuyện xảy ra.

Hôm ấy Tiểu Thuận được sai khiêng hộp yến sào tháng Hai từ kho Nội vụ sang cung Trường Xuân của Đức phi. Hộp gỗ hoàng đàn, niêm sáp đỏ in dấu kho, cậu khiêng cùng một thái giám khác tên Đạt. Tới nơi, ma ma của Đức phi bóc niêm ra kiểm, bên trong chỉ còn một phần ba. Hai lạng tổ yến thượng hạng, giá bằng một năm lương của cả chục thái giám, không cánh mà bay.

Đạt quỳ xuống trước, thề là trên đường cậu ta không hề rời tay. Tiểu Thuận cũng quỳ, và cậu nhớ ra trên đường có một lúc cậu dừng lại buộc dây giày, để Đạt đứng chờ. Đạt cũng nhớ ra chuyện đó, và nói ra trước.

Chiều hôm ấy, chưởng sự kho Nội vụ là Khúc Hưng, một người đàn ông bốn mươi tuổi, béo tốt, nói năng nhỏ nhẹ, đứng trước sân gọi cả phủ ra, chỉ vào Tiểu Thuận:

– Lúc ra khỏi kho, hộp đủ cân, ta cân trước mặt hai đứa nó. Niêm sáp ta tự tay đóng. Đến nơi thì thiếu. Thứ này không tự bay được. Giải sang Thận hình ty.

Người của Thận hình ty bận việc khác, hẹn ba ngày sau tới lấy người. Tiểu Thuận bị nhốt trong kho chứa củi, cửa khóa ngoài. Đêm đầu tiên, cậu nằm trên đống củi, nghĩ đến bà nội ở quê, nghĩ đến việc tội trộm của cung thì nhẹ nhất cũng là đánh năm mươi trượng rồi đuổi ra, nặng thì sung làm khổ dịch đến chết.

Sáng hôm sau, bà bếp lén mở cửa cho cậu ra một lúc để đi đưa cơm lãnh cung, vì không có ai khác chịu đi. Cậu đẩy giỏ qua lỗ cửa con, không nói gì. Bên trong im lặng một lúc lâu.

– Hôm nay không có muối à? – Yên tài nhân hỏi.

Tiểu Thuận ngồi bệt xuống đất, tựa lưng vào bức tường đỏ, và kể hết.

— Hết chương 1 —