Phòng ngoài

Chương 1: Phòng ngoài

Đèn pin phải cầm thấp, gần như áp sát mặt gỗ, thì bụi mới chịu kể.

Tôi rọi một vệt sáng xiên qua mặt bàn uống nước trong phòng ngoài. Lớp bụi hiện lên như một tấm nỉ mỏng màu tro, mịn đều, chỉ có bốn cái vòng tròn sạch ở giữa: bốn cái chén đã được ai đó nhấc đi. Cái ấm thì vẫn ở đây. Người nhấc chén là con gái bà cụ, hôm đám tang, rót nước mời khách rồi úp chén vào chậu rửa. Tôi biết vì trong chậu rửa có bốn cái chén úp, cũng phủ một lớp bụi, mỏng hơn.

– Chị Diêm ơi, phòng trong em chụp xong rồi. – Bống gọi vọng ra.

– Chụp cả nóc tủ chưa?

– Nóc tủ cao quá chị ơi.

– Thì bắc ghế.

Đội của tôi có ba người. Anh Quang to con, ít nói, chuyên khuân vác và tháo lắp. Bống hai mươi tuổi, mới vào nghề bốn tháng, nhanh tay nhưng hay bỏ sót. Còn tôi làm trưởng nhóm, ba mươi mốt tuổi, theo nghề này năm năm, từ hồi nó còn chưa ai gọi là nghề. Người ta thuê chúng tôi khi trong nhà có người mất mà con cái ở xa, hoặc ở gần mà không đủ sức tự tay mở từng ngăn kéo. Chúng tôi phân loại, đóng thùng, lập danh sách, gửi đồ cần giữ, cho đồ cần cho, bỏ đồ cần bỏ. Luật đầu tiên của nghề, luật tôi dạy Bống từ ngày đầu: bước vào là chụp ảnh mọi thứ trước khi đụng tay vào bất cứ cái gì. Luật thứ hai: không một món nào rời khỏi căn nhà khi người thừa kế chưa ký danh sách bàn giao.

Căn hộ này ở tầng ba một dãy nhà tập thể khu Nghĩa Tân, hai phòng, ba mươi tư mét vuông, cửa sổ nhìn sang một cây hoa sữa đã già. Chủ nhà là bà Tôn Thị Phấn, tám mươi hai tuổi, giáo viên dạy hóa về hưu, mất ở bệnh viện mười hai ngày trước, ngay trong đêm được đưa đi cấp cứu, sau năm tuần nằm liệt giường ở nhà. Người thuê chúng tôi là con gái duy nhất của bà, chị Vũ Thúy An, sống ở Sài Gòn. Chị về lo đám ba ngày rồi phải bay vào, vì đứa con nhỏ đang nằm viện trong đó. Qua điện thoại, giọng chị khàn và gấp:

– Chị cứ làm theo quy trình. Đồ nào có giá trị thì kê ra, em ký. Còn lại… chị vứt hết đi cũng được. Em không về nổi nữa đâu.

Nghe câu vứt hết, Bống bĩu môi khi tôi cúp máy. Tôi không nói gì. Năm năm làm nghề, tôi nghe câu đó ở nhiều nhà, và hiếm khi nó có nghĩa đúng như vậy.

Căn hộ của bà Phấn gọn như một ngăn bàn giáo viên. Sách xếp theo màu gáy. Lọ thủy tinh đựng đường, đựng muối, đựng tiêu, nhãn viết tay bằng phấn trắng. Một cái máy khâu cũ phủ khăn ren. Trên tường treo tấm bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học in từ thời bao cấp, vàng ố, góc dưới có chữ ký của cả một lớp học sinh.

Phòng trong là phòng ngủ. Cái giường gỗ còn nguyên màn, chăn gấp vuông. Mùi dầu gió và mùi thuốc sát trùng vẫn còn bám trong rèm cửa. Bống đứng giữa phòng, nhăn mũi, hỏi tôi có sợ không. Tôi bảo cái làm chị sợ không phải người chết, mà là những căn nhà người sống đã bỏ đi từ lâu trước khi người chết đi.

Tôi dạy Bống đọc cái bàn đầu giường. Ngăn kéo có một hộp thuốc chia bảy ô, từ thứ Hai tới Chủ nhật, từ ô thứ Năm trở đi thuốc còn nguyên. Bà đi viện vào một tối thứ Tư. Trên thành giường vắt một cái khăn mặt cũ đã khô cứng, gấp làm đôi rất ngay. Dưới chân giường có một cái ghế đẩu gỗ thấp.

– Bà nằm liệt năm tuần, thế ai gấp khăn cho bà hả chị? – Bống hỏi.

– Ghi vào danh sách đi, đừng đoán – tôi nói.

Bống ghi. Con bé hay hỏi những câu tôi không trả lời, và đó là điều tôi quý ở nó. Nghề này cần người biết hỏi, rồi biết nhịn không tự trả lời vội.

Chúng tôi làm đến chín giờ rưỡi thì xong phòng ngoài. Ba mươi hai thùng các tông dán băng dính, mỗi thùng một nhãn: giữ, cho, bỏ. Anh Quang tháo cái rèm cửa xuống, giũ ra ban công, bụi bay lên thành một đám mây vàng trong nắng. Cây hoa sữa bên kia đường rung rung.

Mười giờ sáng, khi Bống đang đứng trên ghế chụp nóc tủ quần áo, có tiếng đập cửa.

Người đàn ông bước vào mà không đợi ai mời. Bốn mươi tuổi, áo khoác da, giày chưa cởi, mùi thuốc lá theo vào tận giữa nhà. Anh ta nhìn quanh như người quen thuộc chỗ này, rồi nhìn chúng tôi như nhìn mấy món đồ lạ.

– Các cô là người dọn nhà à? Tôi là Lã Đức Hưng, cháu ruột bà Phấn. Bà tôi có cái hộp gỗ sơn mài để trên nóc tủ, trong có vàng. Bà hứa cho tôi từ Tết năm ngoái. Tôi đến lấy.

– Anh có giấy tờ gì không ạ? – tôi hỏi. – Hoặc chị An có dặn gì không? Đồ trong nhà phải chị An ký danh sách thì mới được mang ra.

– Con An nó ở tận trong kia, nó biết gì. Bà hứa với tôi, hàng xóm ai cũng biết. Đưa đây.

Bống trên ghế quay xuống nhìn tôi, máy ảnh trong tay. Mặt con bé tái đi.

– Chị Diêm ơi. Trên nóc tủ không có hộp nào hết.

— Hết chương 1 —