Cái nhà không có cửa sổ

Chương 1: Cái nhà không có cửa sổ

Hột đậu đen đầu tiên tui bỏ vô lon vào một buổi chiều tháng Năm, lúc sáu giờ kém mười lăm.

Con yến bay ngang qua nóc nhà thằng Tín, lượn một vòng, rồi bay tuốt về phía núi. Tui bỏ một hột vô cái lon sữa bò, nghe cái cạch. Rồi tui ngồi đó tới tối, không thấy con nào nữa.

Cái nhà yến của thằng Tín cao ba tầng, xây bằng bê tông xám, tường không tô, không có lấy một ô cửa sổ. Chỉ có mấy cái lỗ nhỏ bằng viên gạch xếp hàng ở trên cao, với một cái lỗ to hơn ở tầng trên cùng, chỗ nó gọi là lỗ ra vô. Nó nằm ngay sát cái nhà ngói ba gian của vợ chồng tui, che mất nửa khoảng trời phía đông. Sáng sớm tui không còn thấy mặt trời mọc từ chỗ ngồi vá lưới.

Tối nào cái nhà đó cũng phát ra tiếng chim kêu chiêm chiếp, từ mấy cái loa gắn trên nóc. Tiếng chim giả, phát đi phát lại, từ năm giờ sáng tới bảy giờ tối. Thằng Tín nói đó là tiếng dụ yến. Bả vợ tui nói đó là tiếng kêu đòi nợ.

Tui ngồi ngoài hiên, cái lon đậu đen để dưới chân, nghĩ: để coi.

Thằng Tín là con trai út của tui. Nó học kỹ sư xây dựng ở Sài Gòn, ra trường làm giám sát công trình cho một công ty xây cao ốc, tám năm. Năm ngoái nó về, nói nó không làm nữa. Nó nói nó ngán cảnh ngồi trên giàn giáo tầng ba chục, nhìn xuống thấy người như con kiến. Nó nói nó muốn về làm cái gì của riêng mình. Rồi nó dắt tui đi coi mấy cái nhà yến ở Vạn Ninh, ở Cam Ranh, nhà nào cũng cao, cũng xám, cũng không cửa sổ. Nó nói một ký tổ yến thô bán mấy chục triệu.

Tui đi biển bốn chục năm. Tui biết con yến. Hồi tui còn trai, theo ghe ra mấy hòn đảo ngoài khơi, thấy người ta leo vách đá khai thác tổ yến trong hang, dây thòng xuống, sóng đập dưới chân. Con yến nó ở chỗ của nó, đâu có ai mời được nó vô nhà.

– Ba à, bây giờ khác rồi. – Thằng Tín nói. – Người ta nuôi trong nhà khắp nơi.

– Khắp nơi là chỗ nào?

– Chỗ nào có yến bay qua.

– Xóm mình có yến bay qua hả?

Nó không trả lời. Nó đưa tui coi mấy cái bảng tính trên điện thoại, đầy những con số, những đường biểu đồ đi lên.

Vợ tui không biết chữ nhiều, chỉ biết một điều: muốn xây cái nhà đó, phải có tiền. Thằng Tín có ba trăm triệu dành dụm. Còn thiếu sáu trăm. Nó xin ba má đứng tên vay ngân hàng, thế chấp cái sổ đỏ nhà mình. Đêm trước bữa ra ngân hàng, bả vợ tui ngồi ở bếp, không thắp đèn, chỉ có ánh lửa than trong cái lò. Tui ra ngồi cạnh. Bả nói cái nhà này là ông bà già tui để lại, cất từ hồi chưa có ai trong xóm lợp ngói, cả đời tui với bả đi biển, phơi cá, nuôi năm đứa con, chưa từng nợ ai một đồng. Tui nói tui biết. Bả nói nếu mất cái nhà thì mình ở đâu. Tui nói mất thì cất cái chòi ngoài bãi, hồi mới cưới cũng ở chòi. Bả cười, mà nước mắt chảy. Rồi bả nói thằng Tín nó ngồi trên giàn giáo tám năm, gửi tiền về cất lại cái bếp này, mua cái ghe máy mới cho tui, chưa xin ba má cái gì. Lần đầu nó xin.

Sáng ra bả ký. Tui cũng ký. Con mình, mình không ký thì ai ký.

Cái nhà xây xong vào tháng Chạp. Mùa yến năm đầu, tui đi ngang dưới chân nó lúc trưa, đưa tay sờ vô bức tường, nóng hổi như nắp nồi cơm. Tui nói với thằng Tín, nó cười, nói bê tông thì nắng nó nóng chớ sao ba, bên trong mát lắm, con có máy đo.

Rồi mùa yến tới, rồi mùa yến qua. Không có con yến nào vô nhà.

Rồi cái loa. Năm giờ sáng nào nó cũng bắt đầu kêu, mà xóm này đâu phải ai cũng đi biển dậy sớm. Chị Ba bán xôi đầu ngõ qua tận nhà tui, đứng ngoài rào mà nói, giọng còn ngái ngủ: con nhỏ nhà em đang ôn thi, đêm học tới một giờ, năm giờ cái loa nó réo, con nhỏ khóc. Thằng Tín xin lỗi, hạ bớt tiếng. Hạ bớt tiếng thì sợ yến không nghe. Nó lại vặn lên. Cứ vậy, mấy lần.

Hàng xóm bắt đầu nói. Ông Bảy Thoàn ở đầu xóm, mỗi lần đi ngang qua, ngước lên nhìn cái loa kêu chiêm chiếp, rồi nói vọng vô:

– Ê Hai Nghiêu, nhà ông nuôi con chim giả hay sao mà kêu hoài không thấy bay?

Tui cười trừ. Nhưng tối nào tui cũng ngồi ngoài hiên, lúc trời chạng vạng, cái giờ con yến đi ăn về. Tui ngồi đếm, mỗi con một hột đậu đen. Tui đếm để có cái mà nói với thằng Tín. Đếm cho nó thấy, xóm mình không phải chỗ của con yến.

Tháng đầu, cái lon có mười bốn hột.

— Hết chương 1 —