Giá của một cái lon

Chương 3: Giá của một cái lon

– Gì đây ba?

– Yến. Ba năm. Mỗi con bay qua nóc nhà mày, ba bỏ một hột.

Nó cầm cái lon, lắc lắc, mặt ngơ ngác. Tui đổ ra cái mâm, hai cha con ngồi đếm dưới bóng đèn hiên. Đếm tới gần nửa đêm. Một nghìn hai trăm mười bảy hột.

– Ba đếm để làm chi?

– Để chứng minh mày sai. – Tui nói thiệt. – Ba tính đếm cho mày thấy xóm mình không có yến. Mà đếm hoài thì ba thấy nó tăng. Tháng đầu mười bốn con. Mùa mưa vừa rồi có tháng gần trăm con. Nó lượn quanh nóc nhà mày, có con sà xuống sát cái lỗ rồi vọt lên. Chỗ thì đúng. Nhà thì sai.

Thằng Tín ngồi nhìn đống đậu đen trên mâm rất lâu. Rồi nó lấy giấy bút, ghi lại từng con số tui nhớ được theo tháng, theo mùa, cái nào mưa, cái nào nắng. Nó ngồi tới hai giờ sáng.

Sáng hôm sau nó không ra phòng công chứng. Nó ôm cái lon đậu đen với tờ giấy, chạy xe máy ra Vạn Ninh, tới cái văn phòng nhỏ của ông Lâm ở đầu chợ. Tui đi theo, ngồi sau xe, vì nó nói ba phải đi, có gì ông Lâm hỏi thì ba trả lời.

Ông Lâm nghe thằng Tín nói, không ngắt lời. Rồi ổng nhìn qua tui.

– Bác đếm thiệt hả bác? Ba năm, chiều nào cũng đếm?

– Trừ mấy bữa đi đám giỗ. – Tui nói. – Bữa đó bả vợ tui đếm thế.

Ông Lâm cười, lần đầu tiên. Ổng cầm cái lon lên, lắc thử, rồi đặt xuống.

– Anh nói thật với em. Anh mua nhà người ta bỏ, mười cái thì năm cái là chỗ không có yến, sửa cỡ nào cũng không vô. Anh phải trả giá thấp vì anh chịu rủi ro đó. – Ổng gõ ngón tay lên tờ giấy thằng Tín ghi. – Cái này thì khác. Có cái này, chỗ của em không phải canh bạc nữa.

Thằng Tín nói ra cái điều nó đã tính suốt đêm. Nó không bán. Nó đề nghị hợp tác. Ông Lâm bỏ tiền sửa mái, sửa lỗ ra vô, lắp lại hệ thống loa với tạo ẩm theo kiểu của ổng, coi sóc kỹ thuật như mười mấy cái nhà của ổng. Nhà vẫn đứng tên ba má nó. Tổ yến thu được chia ông Lâm sáu phần, nhà mình bốn phần, trong tám năm. Sau tám năm, ông Lâm rút, nhà về lại nhà mình. Nợ ngân hàng, thằng Tín tự trả.

– Em tự trả bằng gì? – Ông Lâm hỏi. – Nhà có yến cũng phải ba bốn năm mới có thu.

– Em đi làm lại. – Thằng Tín nói. – Giám sát công trình. Ngoài Phan Rang có dự án điện gió đang tuyển, lương cao, ở luôn công trường, hai tháng về một lần.

Tui ngồi đó, nghe tới đó thì mới hiểu cái giá nó đặt lên bàn. Nó bỏ Sài Gòn về để có cái gì của riêng mình, để ở gần ba má. Bây giờ cái nhà yến thành của người khác coi sóc, còn nó đi xa hơn cả hồi ở Sài Gòn.

Ông Lâm im một hồi. Rồi ổng nói một câu tui nhớ hoài:

– Sáu bốn là anh lời quá. Năm năm. Em giữ cái lon đó, mỗi tháng gửi anh con số của bác.

Hai bên ký giấy vào tuần sau, ở đúng cái phòng công chứng mà lẽ ra thằng Tín ra để bán nhà.

Tháng Mười, thợ của ông Lâm về lật cái mái. Họ lót xốp, đổ thêm một lớp bê tông nhẹ, trải đất trồng cỏ lên trên như một cái sân thượng xanh. Họ đục lại cái lỗ ra vô cho thấp xuống tầng hai, xoay về phía ruộng hoang. Họ thay cái loa kêu suốt ngày bằng mấy cái loa nhỏ, chỉ phát từ bốn giờ chiều tới chạng vạng. Ông Lâm dặn thằng Tín đi một vòng xóm xin lỗi chuyện cái loa ba năm qua. Nó đi, nhà nào cũng ghé, kể cả nhà chị Ba bán xôi. Ông Bảy Thoàn đầu xóm nghe xong, ngồi im một lúc, rồi rót cho nó ly trà.

Đầu tháng Mười một, thằng Tín đi Phan Rang. Bả vợ tui gói cho nó hũ mắm cá cơm với bịch bánh tráng mè. Nó ôm tui một cái ở cổng, cái ôm vụng về của hai cha con chưa từng ôm nhau, rồi chỉ lên nóc nhà yến.

– Ba đếm giùm con nghe ba. Đừng đếm con bay qua nữa. Đếm con bay vô.

Tui đổ hết đậu cũ vô bao, lấy cái lon không, để lại chỗ cũ ngoài hiên.

Mùa đó không có tổ nào. Tháng nào tui cũng đọc con số cho thằng Tín qua điện thoại, nó ghi lại, gửi ông Lâm. Tháng nào cũng là số không. Bên kia đầu dây, tui nghe tiếng gió thổi ù ù qua mấy cái cánh quạt khổng lồ, tiếng ai kêu nó đi nghiệm thu.

Con yến đầu tiên chui vô cái lỗ ra vô vào một chiều cuối tháng Ba năm sau. Tui thấy nó hạ thấp, lượn một vòng trên cái mái cỏ xanh, rồi chui tọt vô, mất hút. Tui bỏ một hột đậu đen vô cái lon mới. Cái lon trống trơn, hột đậu rơi xuống đáy, kêu một tiếng cạch rất to.

Tui bấm số thằng Tín. Nó bắt máy sau hồi chuông thứ năm, giọng hổn hển, chắc đang trên giàn giáo.

– Ba hả? Có chuyện gì hả ba?

Tui không nói gì. Tui cầm cái lon, lắc một cái sát cái điện thoại cho nó nghe. Một hột đậu, kêu lốc cốc trong cái lon rỗng.

Đầu dây bên kia im lặng lâu lắm. Tui chỉ nghe tiếng gió. Rồi tui nghe nó cười, cái cười như hồi nó còn nhỏ, lần đầu theo tui ra biển câu được con cá.

Năm đó, nhà yến có mười một tổ, nhỏ xíu bằng nửa lòng bàn tay. Ông Lâm dặn chưa khai thác, để cho yến đẻ, cho đàn lớn lên. Mười một cái tổ đó bán ra cũng không đủ trả một tháng lãi ngân hàng. Ông Bảy Thoàn đi ngang, ngước lên nhìn mấy con yến lượn trên cái mái cỏ, không nói câu gì kiểu chim giả nữa.

Chiều chiều tui vẫn ngồi ngoài hiên, cái lon để dưới chân. Con nào chui vô, tui bỏ một hột. Cuối tháng, tui đổ ra mâm, đếm, rồi gọi cho thằng Tín. Hai tháng nó về một lần. Lần nào về, chưa kịp tắm, nó cũng ra hiên, ngồi xuống cạnh tui, cầm cái lon lên lắc thử, nghe nó nặng thêm được bao nhiêu.

— Hết —