Lời khai buổi sáng

Chương 1: Lời khai buổi sáng

Dạ, con không lấy. Con nói câu đó trước, rồi trưởng lão hỏi gì con khai nấy.

Con tên Khổng Văn Ba, người ta gọi là Ba Chổi. Năm nay con bốn mươi bảy tuổi. Con vào Hoài Sơn Kiếm Phái năm mười sáu, đá thử linh căn sáng lên đúng một chút màu vàng, bằng hạt đỗ. Sư phụ truyền công nói với cha con: thằng này lên được Luyện Khí tầng một là giỏi rồi. Con lên được thật, năm mười chín tuổi. Từ đó tới giờ con vẫn ở tầng một. Con quét sân Luận Kiếm ba mươi mốt năm.

Trưởng lão bảo con nói ngắn. Dạ, con nói ngắn.

Sáng nay con dậy giờ Dần như mọi ngày. Con ở cái lán sau bức tường phía nam, cạnh gốc ngô đồng thứ ba. Con lấy chổi, ra sân, thấy sân trắng. Sương muối đầu mùa, trưởng lão ạ. Đêm qua trời trong, gió bấc về, đá lát sân Luận Kiếm là đá xanh núi Hoài, gặp gió bấc là đóng sương dày như rắc muối. Con bước ra thì dấu chân con in xuống, rõ từng cái, đôi dép cói của con mòn gót trái nên dấu bên trái nông hơn. Con đi một vòng như mọi ngày, từ góc đông nam lên tới bậc đại điện. Lên tới bậc thì con thấy cửa đại điện mở một cánh.

Con không vào. Con là tạp dịch, đại điện không phải chỗ con vào. Con đứng ngoài gọi. Không ai thưa. Con chạy đi gọi sư huynh trực đêm, sư huynh chạy vào, rồi sư huynh hét. Rồi cả núi dậy. Rồi người ta thấy giá kiếm trống, thanh Thu Thủy không còn. Rồi người ta nhìn ra sân, thấy trên sân chỉ có một đường dấu chân, là dấu chân con. Rồi người ta trói con lại đưa lên đây.

Dạ, con hiểu. Một đường dấu chân, từ lán con đi ra, đi thẳng lên cửa đại điện. Ai nhìn cũng phải nghĩ như thế.

Trưởng lão hỏi con có biết tội không. Con biết tội con đi lên bậc đại điện khi chưa được gọi. Còn tội lấy kiếm thì con không biết.

Trưởng lão hỏi thế dấu chân ai, nếu không phải con. Dạ, đúng là dấu chân con. Nhưng con xin trưởng lão cho con nói về sương một chút. Không lâu đâu.

Sương muối trên sân Luận Kiếm không đóng một lần mà đóng dần. Đầu hôm thì đá chỉ lạnh. Qua canh hai, gió bấc lùa từ khe núi phía bắc xuống, sương mới bắt đầu đóng. Tới giờ Dần thì dày nhất, dày như con vừa nói. Ba mươi mốt năm con quét sân này, mùa đông nào con cũng nhìn sương đóng. Con nhìn sương như người ta nhìn mặt vợ.

Sáng nay sương không đều. Phần lớn sân dày, giẫm lên kêu lạo xạo. Nhưng có một vệt chạy từ bậc đại điện xuống, ngang qua sân, tới cửa ngách phía đông, chỗ ấy sương mỏng, giẫm lên không kêu. Vệt rộng chừng hai sải tay, cong cong như đường cày. Người không quét sân thì không nhìn ra. Con nhìn ra vì con phải quét. Chỗ sương mỏng thì chổi đi nhẹ.

Dạ, trưởng lão hỏi thế nghĩa là sao. Nghĩa là đêm qua, khoảng canh ba, đã có người quét lối ấy. Quét cho mất dấu chân trên lớp sương mới đóng. Quét xong thì sương đóng lại, nhưng đóng muộn, nên mỏng. Rồi tới giờ Dần con ra, in dấu chân của con lên trên cả hai lớp.

Người quét ấy quét không giỏi. Con nói thật. Quét sân phải quét xuôi gió. Gió bấc thổi từ bắc xuống nam, lá ngô đồng dồn về tường phía nam, nên con quét từ bắc xuống nam, gom lá vào chân tường rồi hốt. Người đêm qua quét ngược, từ dưới sân quét lên, dồn lá về phía bậc đại điện. Sáng nay chân bậc có một đống lá ngô đồng to bằng cái nong, ai cũng tưởng gió dồn vào. Gió không dồn lên bậc được, trưởng lão ạ. Gió không đi ngược. Con nghĩ người ấy cố ý gom một đống lá ở đó, rồi đi giật lùi ra cửa ngách phía đông, vừa đi vừa quét xoá dấu mình. Vì thế mới có cái vệt cong cong như đường cày.

Trưởng lão bảo ngươi nói lá với sương làm gì, kiếm đâu. Dạ, con không biết kiếm đâu. Con chỉ biết có người quét sân trước con, mà người ấy không phải con.

Trưởng lão hỏi người ấy lấy chổi ở đâu. Dạ, đấy là chỗ con muốn nói. Người ấy lấy chổi của con.

Con có bốn cây chổi. Một cây chổi tre cán dài để quét lá. Một cây chổi đót để quét bụi trong hành lang. Một cây chổi rễ để cọ rêu. Một cây chổi con con để quét bậc đá. Cây cán dài con dựng sau lán, lúc nào cũng dựng cán xuống đất, bông chổi chổng lên trời, để sợi tre không bị cong. Sáng nay nó dựng ngược, bông chổi chúi xuống đất, sợi tre cong hết một bên, còn ướt sương. Đầu cán buộc lại bằng một cái nút mới.

Dạ, trưởng lão hỏi nút gì. Con buộc chổi bằng nút cổ cò, buộc thế thì sợi tre không xổ khi quét mạnh. Ở cái núi này, ngoài con ra, gần như không ai biết buộc nút ấy.

Trưởng lão hỏi gần như là sao. Dạ, con nói gần như, vì con không dám nói chắc. Con xin trưởng lão cho con ra sân xem lại cây chổi rồi con khai tiếp.

— Hết chương 1 —