Lời kể của chị Hai Thắm

Chương 1: Lời kể của chị Hai Thắm

Tôi đếm hai lần, chú à. Lần thứ nhất ra sáu, tôi tưởng tôi đếm lộn. Lần thứ hai cũng ra sáu. Thiếu con Út Lịm.

Chú ghi đi, tôi kể từ đầu cho chú dễ ghi.

Tôi tên Nguyễn Thị Thắm, người ta kêu Hai Thắm, năm mươi mốt tuổi, làm tổ trưởng tổ cào nghêu ấp Thạnh Bình mười một năm. Tổ tôi bảy người, năm đàn bà hai đàn ông. Mình cào nghêu thuê cho hợp tác xã, cào theo con nước. Nước ròng sát thì bãi bồi trồi lên, bùn lẫn cát, rộng mênh mông, đi bộ ra ba bốn cây số vẫn chưa tới mép nước. Mình mang cào sắt, mang giỏ, đội đèn đeo trán, đi ra, cào tới khi nước lớn thì vô.

Cái khó là nước lớn ở bãi bồi không lên như ngoài bãi tắm. Nó không vỗ sóng, nó bò. Bãi bằng phẳng quá, nước tràn vô từng lớp mỏng, im re, mà nhanh hơn người đi bộ. Mình đang cúi cào, ngẩng lên thấy nước còn xa lắc, cúi xuống cào thêm mười phút, ngẩng lên thì nước đã liếm tới gót chân. Người mới không biết, cứ tưởng còn sớm. Mười một năm, tổ tôi chưa mất ai, vì tôi có luật. Nghe tôi thổi còi ba tiếng là bỏ hết, quay đầu vô. Không ai được đi một mình. Không ai được đi theo đèn lạ.

Đèn lạ là sao hả chú? Để tôi nói.

Ở bãi nghêu Cần Giờ này, mấy người già kể có những đêm, ngoài xa, phía mép nước, có một cái đèn. Nó giống đèn đeo trán của người cào nghêu, ánh xanh xanh trắng trắng, lắc lư như người đang cúi cào. Ai mà tưởng đó là người trong tổ, đi lại gần, thì nó lùi ra. Đi hoài không tới. Đi tới lúc quay lại thì nước đã bao bốn phía. Người già gọi là đèn ma bãi bồi. Tôi không tin mấy chuyện đó, nhưng tôi vẫn dặn. Tin hay không thì cũng đừng đi.

Con Út Lịm vô tổ tôi mới hai tháng. Hai mươi hai tuổi, người Long An, nói là lên đây làm thuê kiếm tiền gửi về cho ông ngoại. Nó ít nói, siêng, cào giỏi. Có điều nó hay hỏi chuyện xưa. Nó hỏi tổ mình có ai chết ngoài bãi chưa. Tôi nói tổ tôi thì chưa, mà hai chục năm trước, hồi tôi còn đi theo tổ của bà Tư Ngộ, có một người.

Chị đó tên Sáu Nhàn. Ba mươi tuổi, có đứa con gái nhỏ. Chị ấy khéo tay, tự may áo bà ba mặc đi cào, nút áo không xài nút nhựa mà chị lượm vỏ ốc xà cừ ngoài bãi về mài, khoan lỗ, đơm vô. Ai cũng khen. Một đêm nước lớn tháng Chạp, chị Sáu đi xa quá. Người ta chỉ tìm được cái giỏ nghêu với cái cào.

Con Lịm nghe xong, ngồi im hoài. Tôi tưởng nó sợ. Một hồi nó hỏi chị Sáu mặc áo màu gì. Tôi nói màu nâu, áo bà ba nâu, chị Sáu chỉ có hai cái áo, cái nào cũng nâu. Nó hỏi chị Sáu có hay hát không. Tôi nói có, chị hay ru con trong chòi canh nghêu, giọng nhỏ mà ngọt. Tôi hỏi nó hỏi chi kỹ vậy. Nó cười, nói hỏi chơi.

Từ bữa đó, chiều nào đi cào về, nó cũng đứng trên bờ đê một hồi, nhìn ra bãi. Đứng tới khi trời tối hẳn mới chịu đi về chòi. Tôi kêu nó, nó dạ, mà chân không nhúc nhích.

Đêm qua nước ròng sát lúc mười một giờ. Tổ tôi ra bãi lúc mười giờ rưỡi, đi bộ chừng bốn chục phút. Bùn bãi bồi lún tới mắt cá, mỗi bước rút chân lên kêu bóc bóc. Còng gió chạy rào rạo trước mũi đèn. Con Lịm đi sát sau lưng tôi, tay xách cái cào, không nói gì, mà tôi nghe nó thở gấp, như người đi tới chỗ hẹn mà sợ tới trễ. Trời không trăng, sao mờ, gió chướng thổi lạnh. Bảy cái đèn đeo trán rải ra trên bãi, cách nhau chừng hai chục mét, cái nào cũng thấy cái nào. Con Lịm ở mé ngoài cùng, phía biển. Tôi nhớ lúc một giờ tôi còn thấy đèn nó, còn nghe nó la lên với thằng Năm Khoen là trúng ổ nghêu to.

Một giờ bốn mươi, tôi thổi còi ba tiếng. Sáu cái đèn quay đầu, đi về phía tôi. Cái thứ bảy không quay.

Tôi đứng chờ. Tôi thổi còi nữa. Tôi rọi đèn về phía mé ngoài. Không thấy gì. Chỉ thấy một vệt nước đen bóng đang lan vô, im re.

Tôi đếm hai lần. Sáu.

Năm Khoen với tôi đi ra tìm. Chú đừng la tôi, tôi biết luật là luật của tôi, mà con nhỏ là người trong tổ tôi. Hai đứa đi ra chừng ba trăm mét thì nước tới đầu gối, rồi tới đùi. Tôi gọi tên nó tới rát cổ. Rồi tôi thấy cái đèn.

Ở xa lắm, phía ngoài mép nước, có một đốm sáng. Không phải ánh xanh trắng của đèn đeo trán. Nó vàng, nó ấm, nó đứng yên, sáng đều đều như ánh đèn măng sông hồi xưa người ta treo trên ghe.

Tôi đứng chết trân giữa nước. Mười một năm làm tổ trưởng, tôi chưa thấy cái đèn nào như vậy ngoài bãi. Năm Khoen nắm tay tôi kéo vô. Nó nói chị Hai ơi, vô, không vô là chết cả hai.

Tôi vô. Tôi gọi điện lên đồn của chú lúc hai giờ mười lăm.

— Hết chương 1 —