Ông Tựu: Cuộc chiến hạt muối

Chương 1: Ông Tựu: Cuộc chiến hạt muối

Bà nhà tôi giấu muối trong cái lọ thuốc ho.

Tôi phát hiện vào một sáng thứ Sáu, trong phòng chạy thận tầng hai bệnh viện tỉnh, lúc bà đang nằm truyền, hai cái kim cắm vào cánh tay trái, máu chảy ra cái ống đỏ thẫm, chạy qua cái máy, rồi chảy về. Bà ngủ. Tôi lục túi xách của bà tìm cái khăn lau mặt, và tay tôi chạm vào một cái lọ thủy tinh nhỏ, màu nâu, nắp vặn đỏ. Lọ thuốc ho siro, loại hồi cháu nội còn nhỏ hay uống.

Tôi mở ra. Mùi lá é xộc lên mũi, thơm hăng, cay cay, lẫn mùi ớt hiểm và mùi muối rang. Muối é. Muối é Tây Nguyên, thứ bà mê nhất trên đời, thứ bác sĩ cấm bà nhất trên đời.

Tôi đậy nắp lại, bỏ vào túi. Bà vẫn ngủ. Cái máy kêu bíp bíp đều đều.

Bà Tím nhà tôi sáu mươi ba tuổi, chạy thận được hai năm. Thận bà hỏng vì cao huyết áp lâu năm, mà cao huyết áp là vì muối. Bà ăn mặn từ bé. Cái gì bà cũng chấm muối. Ổi chấm muối ớt, xoài chấm muối ớt, dứa chấm muối ớt, thịt luộc chấm muối é, cá nướng chấm muối é, cả cơm trắng nguội bà cũng rưới tí nước mắm rồi rắc muối é lên. Hồi trẻ tôi chạy xe khách tuyến Buôn Ma Thuột về Nha Trang, đi đâu cũng mua cho bà một bịch muối. Muối tôm Tây Ninh, muối kiến vàng Gia Lai, muối hột rang Quy Nhơn. Tôi tưởng mình chiều vợ. Bác sĩ bảo tôi chiều vợ ra cái máy lọc máu này.

Từ ngày bà chạy thận, bác sĩ dinh dưỡng của khoa, một cô gái trẻ tên Hạnh Dung đeo kính tròn, ngồi với hai vợ chồng tôi một buổi chiều, giảng giải. Người chạy thận phải ăn nhạt. Ăn mặn thì khát, uống nhiều nước, nước không thải ra được thì ứ lại trong người, tăng cân giữa hai lần lọc, phù chân, khó thở, tim phải gánh. Không ăn được chuối, cam, khoai, vì kali cao, kali cao thì tim loạn nhịp. Cô Dung dặn tôi một câu, tôi nhớ tới bây giờ:

– Bác trai đừng mua mấy loại muối ăn kiêng ngoài chợ nghe bác. Loại đó người ta thay muối bằng kali, người thường ăn được, mà người chạy thận ăn vô là nguy hiểm lắm.

Từ hôm đó, tôi thành cảnh sát muối.

Tôi giấu lọ muối trong nhà, giấu chai nước mắm, giấu luôn hũ bột ngọt. Tôi tự nấu ăn cho bà, nấu nhạt hết mức, bù bằng hành, tỏi, gừng, sả, chanh, tiêu. Tôi cho gừng vào mọi thứ, vì mẹ tôi ngày xưa dạy gừng làm ấm bụng. Canh gừng. Cá kho gừng. Thịt luộc chấm nước gừng. Cháo gừng. Bà nhà tôi ăn hai năm, chê hai năm.

– Ông nấu cái gì cũng như thuốc bắc. – Bà nói. – Tui chạy thận chớ đâu phải ở cữ.

– Thì bà chịu khó. Ăn nhạt sống lâu.

– Sống lâu mà ăn như vầy thì sống làm chi.

Chúng tôi cãi nhau ba bữa một ngày. Cãi nhẹ thôi, như hai người già cãi nhau, nói một câu rồi im, rồi lại nói một câu. Con trai tôi ở Sài Gòn gọi về, nghe hai ông bà cãi nhau qua điện thoại, cười, nói ba má y như hồi tụi con nhỏ.

Hai năm, mỗi tuần ba buổi, sáng thứ Hai, thứ Tư, thứ Sáu, tôi chở bà bằng chiếc xe máy cũ lên bệnh viện từ năm giờ sáng. Bà ngồi sau, ôm eo tôi, cái túi xách kẹp giữa hai người. Bà chạy ca đầu, bốn tiếng. Tôi ngồi ngoài hành lang, uống cà phê bột pha phin của bà bán hàng trước cổng, nói chuyện với mấy ông chồng, bà vợ, mấy đứa con của người chạy thận khác. Cả hành lang ấy, chúng tôi gọi nhau là hội ca sáng.

Tôi thành cảnh sát muối không phải vì tôi khó tính. Tôi thành cảnh sát muối vì cái đêm tháng Chạp năm ngoái.

Đêm đó, sau một đám giỗ bên nhà em gái bà, bà ăn hai chén bún bò, uống thêm ba ly trà đá vì khát. Bốn giờ sáng, bà ngồi dậy, thở không được, hai chân phù căng bóng như hai cái bắp chuối. Tôi chở bà lên bệnh viện, một tay lái xe, một tay vòng ra sau giữ bà cho khỏi ngã. Bác sĩ trực cho bà lọc máu cấp cứu ngay giữa đêm. Bà cân lên hơn bốn ký so với lần lọc trước. Bác sĩ nói với tôi ở ngoài hành lang, giọng không to không nhỏ: nước dồn lên phổi rồi bác, chậm chút nữa là khó.

Tôi ngồi ngoài hành lang tới sáng. Hội ca sáng tới dần, từng người một. Chị H'Linh, người Ê Đê, chồng chị chạy thận năm năm, ngồi xuống cạnh tôi, đưa cho tôi một ly cà phê.

– Anh Tựu lần đầu hả? – Chị hỏi.

– Lần đầu cấp cứu.

– Ông nhà em ba lần rồi. – Chị nói, giọng bình thản như kể chuyện thời tiết. – Lần nào cũng tại ăn vụng. Lần đầu em khóc. Lần hai em la. Lần ba em hết khóc hết la, em mua cái cân về đặt ngay cửa bếp. Ổng bước vô bếp là phải đứng lên cân.

Tôi cười không nổi. Chị vỗ vai tôi.

– Từ từ anh. Người bệnh ăn vụng là còn ham sống. Sợ nhất là khi nào họ không thèm ăn vụng nữa.

Tôi nhớ câu đó. Lúc ấy tôi không hiểu. Từ sáng hôm đó, tôi chỉ nhớ con số bốn ký.

Giờ thì tôi cầm cái lọ thuốc ho đựng muối é trong tay. Tôi biết bà lấy ở đâu. Trước cổng bệnh viện có một bà người Ê Đê bán muối é với măng rừng, ngồi trên cái bao tải ngay gốc cây sao. Tôi biết bà ăn lúc nào. Mỗi lần chạy thận xong, bà nói muốn ra ngồi ghế đá dưới gốc cây cà phê sau khoa cho thoáng, tôi đi lấy xe. Năm phút ấy là năm phút bà chấm muối.

Tôi đứng ở hành lang một lúc lâu, nhìn cái lọ. Tôi có thể vứt nó đi. Tôi có thể mắng bà một trận. Tôi có thể méc cô Dung.

Tôi không làm ba chuyện đó.

Tôi bỏ cái lọ vào túi áo tôi, đi xuống cổng bệnh viện, ngồi xuống cạnh bà bán muối é, hỏi mua một bó lá é tươi.

— Hết chương 1 —