Tiền Tết không tên

Chương 3: Tiền Tết không tên

Người cán bộ công an phường An Khê tiếp ông Thước là một cậu đại uý ba mươi hai tuổi tên Ksor Thanh, người Ja Rai, nói tiếng Kinh lơ lớ giọng Pleiku. Cậu đọc tờ tường trình của Lũy hai lần, đọc biên bản năm 1990, rồi cầm cái lọ pê-ni-xi-lin lên ngắm dưới ánh đèn.

– Chú giữ cái này ba mươi sáu năm hả chú?

– Ừ.

– Con cảm ơn chú. – Cậu đặt cái lọ xuống rất nhẹ, như đặt một vật chứng thật. – Chuyện chiếm đoạt tiền năm đó, có lời khai này thì không còn căn cứ quy cho cô Lụa. Con sẽ báo cáo lãnh đạo, làm văn bản đính chính hồ sơ, gỡ thông báo truy tìm cũ. Còn chuyện tìm người, con xin tra cứu dữ liệu dân cư giúp chú. Gia đình có yêu cầu thì tụi con làm.

Ba ngày sau, Ksor Thanh gọi điện.

– Chú ơi, có một người tên Mai Thị Lụa, sinh năm bảy mốt, quê gốc An Khê, đăng ký thường trú ở phường Tân An, Buôn Ma Thuột. Con xác minh với công an bên đó rồi. Cô ấy bán cơm tấm ở đầu một con hẻm gần chợ. Chồng mất, có hai đứa con lớn. Con chưa liên hệ gì với cô ấy, con nghĩ chú nên đi.

Ông Thước đi xe khách lên Buôn Ma Thuột vào một buổi sáng tháng Mười. Con đường bây giờ trải nhựa phẳng lì, những đoạn dốc đất đỏ ngày xưa đã thành những khúc cua có lan can sơn trắng đỏ. Ông ngồi ghế gần cửa sổ, nhìn những rẫy cà phê lấp lánh sương sớm, và nghĩ tới một con nhỏ mười chín tuổi lăn mấy vòng trên lề đất, đứng dậy chạy vào giữa những hàng cà phê như thế này, không có tiền, không có giấy tờ, phía sau là hai thằng đuổi theo.

Quán cơm tấm nằm dưới một cây bàng lớn, mấy cái bàn inox kê trên vỉa hè. Một người đàn bà ngoài năm mươi, tóc cột gọn sau gáy, đang đứng gắp sườn trên bếp than. Bà gầy. Giọng bà khi la đứa con trai bưng nhầm dĩa vẫn chua và nhanh, nhanh y như ông nhớ.

Ông Thước ngồi xuống bàn trong góc, gọi một dĩa cơm sườn. Bà mang ra, đặt xuống, quay đi. Rồi bà khựng lại.

– Chú… chú có phải là…

– Tôi là Thước. Công an An Khê năm chín mươi. Về hưu rồi.

Cái khay inox trong tay bà rơi xuống nền vỉa hè, kêu một tiếng chát.

Bà Lụa ngồi đối diện ông Thước trên cái ghế nhựa thấp, hai tay bóp chặt cái khăn lau, nghe ông kể. Bà không khóc. Bà chỉ hỏi một câu, nhiều lần.

– Má tui còn sống hả chú? Má tui còn sống thiệt hả chú?

Rồi bà kể. Đêm đó bà chạy xuyên qua ba cái rẫy cà phê, ngủ trong một cái chòi canh rẫy bỏ hoang. Một gia đình người Ba Na đi rẫy sớm thấy bà, cho ăn cháo, cho ở nhờ mười ngày. Rồi bà theo một chuyến xe chở bắp lên Buôn Ma Thuột, đi tìm bà dì. Hai tháng sau, có người quen từ An Khê lên nói, cả chợ đồn bà ôm ba trăm tám chục nghìn tiền vé bỏ trốn, công an đang truy tìm.

– Tui sợ quá chú ơi, – bà nói. – Tui mười chín tuổi, tui có biết gì đâu. Tui nghĩ tui về là tui ở tù. Mà tui không về thì cha tui gả tui cho thằng con bà Bảy Rạng. Dì tui nói thôi con ở đây, đợi yên rồi tính. Rồi đợi hoài, đợi hoài. Tui lấy chồng, đẻ con. Mỗi năm tui gửi tiền Tết cho má, mà tui không dám ghi tên. Tui sợ người ta lần ra.

– Bà già tưởng tiền đó là tôi gửi, – ông Thước nói. – Ba mươi năm bả không xài đồng nào. Bả để dành cho chị.

Lúc đó, bà Lụa mới khóc. Bà khóc không ra tiếng, chỉ có hai vai rung lên dưới cái áo bà ba bông nhỏ, còn đứa con trai đứng sau lưng mẹ, lóng ngóng không biết làm gì với cái dĩa cơm trên tay.

Ông Thước rút cái lọ pê-ni-xi-lin trong túi áo ra, đặt lên mặt bàn inox, giữa dĩa cơm đã nguội và chai nước mắm.

– Cái này tôi cạo ra từ trong túi tiền của chị. Năm chín mươi. Tôi không chứng minh được gì với nó suốt ba mươi sáu năm. Nhưng nó làm tôi không tin chị ăn cắp.

Bà Lụa cầm cái lọ lên. Bà xoay nó trong những ngón tay chai vì cầm kẹp gắp than, nhìn nhúm đất khô cong bên trong.

– Hồi đó tui nhảy xuống, tui té úp mặt vô đất, – bà nói. – Tui ngậm đầy miệng đất. Tui chạy mà tui nhổ không hết. Đất đỏ như vầy nè chú.

Bốn ngày sau, ông Thước chở bà Lụa trên chiếc xe máy cũ của ông, từ bến xe An Khê lên con dốc chân chợ. Bà ngồi sau lưng ông, hai tay bấu vào vai áo ông chặt cứng, suốt đoạn đường không nói một tiếng nào.

Bà Thắm vẫn nằm trên cái giường tre kê sát cửa sổ. Bà nghe tiếng xe dừng, nghe tiếng dép bước qua bậc cửa, quay mặt ra. Đôi mắt đục mờ của bà không còn nhìn rõ mặt người. Bà Lụa quỳ xuống cạnh giường, cầm lấy bàn tay khô như giấy bản ấy, áp lên má mình.

– Má. Con Lụa nè má.

Bà Thắm im rất lâu. Bàn tay bà lần trên mặt con gái, từ trán xuống mũi, xuống cằm, như người ta lần tìm một con đường quen trong đêm.

– Cái giọng chua lè, – bà nói. – Đúng con nhỏ nhà tui rồi.

Ông Thước đứng ở ngoài hiên, dưới giàn mướp tàn. Ông móc túi áo, nhưng cái lọ không còn ở đó nữa. Ông đã để quên nó trên bàn inox ở Buôn Ma Thuột, hay bà Lụa đã cầm đi, ông không nhớ. Ông thấy nhẹ cả bên ngực trái, nhẹ như người vừa đặt xuống một gánh nước gánh suốt từ chân đồi.

Tết năm đó, lần đầu tiên sau ba mươi sáu cái Tết, ông Thước không lên An Khê. Ông nhận được một dĩa bánh tét gói bằng lá chuối rẫy, gửi theo xe khách, kèm một cái lọ pê-ni-xi-lin rửa sạch, bên trong là một nhúm đất đỏ mới, còn ẩm, đào từ dưới gốc cây mai trước nhà bà Thắm.

— Hết —