Hai nghìn tấm chiếu

Chương 3: Hai nghìn tấm chiếu

Chiều hôm ấy, Nhung gọi cả nhà ra gian giữa, lần này chính cô gọi. Cô đặt lên bàn bốn thứ: bản hợp đồng vay ngân hàng, tập hoá đơn nợ cói, bản hợp đồng xuất khẩu, và cuốn sổ bà Đoan ghi các đơn hàng chị Loan bán được trong mười hai năm. Lá thư thì cô không đặt.

– Chị Loan ạ, em đồng ý đổi. – Nhung nói. – Nhà cho em với anh Quang. Xưởng cho chị với anh Thịnh. Nhưng chị đọc mấy tờ này trước đã.

Chị Loan nhìn Nhung, nghi ngờ. Rồi chị cầm tờ trên cùng lên đọc. Ba trăm triệu. Chị cầm tờ thứ hai. Một trăm hai mươi triệu. Chị cầm tờ thứ ba, và dừng ở chữ ký của chính mình. Điều khoản phạt giao chậm, mười lăm phần trăm giá trị hợp đồng.

– Mẹ không nói với tôi xưởng nợ. – Chị Loan nói. Giọng chị lần đầu tiên không còn rành rọt.

– Mẹ không nói với ai cả, chị ạ. – Nhung đáp. – Mẹ sợ thương lái biết.

– Thế sao mày biết?

Nhung im một nhịp. Rồi cô đẩy cuốn sổ ghi đơn hàng sang trước mặt chị dâu.

– Vì em giữ sổ sách. Còn đây là cái mẹ ghi về chị. Mười hai năm, chị bán được cho xưởng một nghìn tám trăm đơn. Mẹ ghi từng đơn, ghi cả tên khách, cả câu chị nói để khách đặt. Đơn đi Nhật này là chị kéo về. Không có chị thì mười hai cái khung kia dệt cho ai.

Chị Loan lật cuốn sổ. Chữ bà Đoan, nét bút bi xanh nghiêng, kín từng trang. Có trang bà ghi bên lề: con Loan nói khéo, khách Hàn Quốc đặt thêm ba trăm. Có trang bà ghi: con Loan bị thương lái chửi, không khóc, về vẫn nấu cơm.

Chị Loan gấp cuốn sổ lại, quay mặt đi. Anh Thịnh đặt tay lên vai vợ.

– Em không đổi nữa đâu. – Chị Loan nói, giọng nghẹn. – Tao không dệt được hai nghìn tấm chiếu trong hai mươi ngày. Tao biết mà.

– Em cũng không dệt được một mình. – Nhung nói. – Ba người thợ nghỉ vì nghe xưởng sắp chia. Chị đi gọi họ về giúp em. Họ nghe chị hơn nghe em. Còn đây là điều em muốn đề nghị, chị nghe thử.

Nhung đưa ra một tờ giấy cô đã viết từ trưa. Xưởng vẫn đứng tên vợ chồng Nhung, theo di chúc. Chị Loan làm trưởng bộ phận bán hàng, hưởng lương cố định và phần trăm trên mỗi đơn chị ký, ghi rõ bằng giấy, có chữ ký hai bên. Khi nào trả hết nợ ngân hàng và nợ cói, lợi nhuận hằng năm chia một phần cho gia đình anh Thịnh, vì đơn hàng là chị Loan làm ra.

– Nhưng có một điều. – Nhung nói, nhìn thẳng vào chị dâu. – Từ nay ở làng, chị đừng nói em dỗ ngọt mẹ nữa. Em chịu bảy cái chiếu tháo ra dệt lại, em không chịu thêm một câu ấy. Chị không tin em thì chị đừng ký.

Gian giữa im lặng. Ngoài sân, mấy con gà mái kéo nhau vào chuồng.

Chị Loan nhìn tờ giấy rất lâu, rồi cầm bút ký. Chữ ký của chị to, dứt khoát, giống hệt chữ ký trên hợp đồng xuất khẩu.

Sáng hôm sau, chị Loan đi xe máy khắp làng, đến từng nhà ba người thợ đã nghỉ. Trưa, cả ba quay lại, kèm theo hai người nữa. Chị Loan nói với họ một câu mà Nhung đứng trong xưởng nghe thấy qua cửa sổ: xưởng nhà tôi không chia, em dâu tôi giữ, tôi bán, các bà cứ dệt.

Hai mươi mốt ngày sau, xe container đỗ ở đầu làng, xếp lên đủ hai nghìn tấm chiếu cói hoa văn chữ thọ. Chị Loan đứng đếm từng kiện với người của công ty xuất khẩu, tay cầm bút ghi vào cuốn sổ của bà Đoan, nối tiếp trang cuối cùng có chữ của bà.

Tối đó, Nhung trải chiếc chiếu dở dang của mẹ chồng ra giữa xưởng, ngồi dệt nốt một phần ba còn lại. Cô dệt chậm, kỹ, mép thẳng như kẻ chỉ. Gần nửa đêm, chị Loan mang vào một bát chè kho, ngồi xuống cạnh, nhìn em dâu dệt.

– Mép này đẹp đấy. – Chị Loan nói. – Mà mẹ ngày xưa chắc vẫn bắt tháo.

Nhung bật cười. Cô gẩy thử một sợi nan bằng móng tay cái, đúng như bà Đoan vẫn làm, rồi lắc đầu, dệt tiếp. Lá thư thì cô gấp lại, cho vào túi nilon, khâu kín vào góc mép chiếu, chỗ nan cuối cùng bà Đoan dệt. Chiếc chiếu ấy cô không bán. Cô trải nó dưới chân bàn thờ, để mỗi lần thắp hương, đầu gối cô quỳ lên đúng chỗ mẹ đã dệt.

— Hết —