Chiếc chiếu thứ bảy

Chương 1: Chiếc chiếu thứ bảy

Nhung, con đọc thư này một mình. Đừng đọc trước mặt ai. Nếu có ai hỏi trong lõi chiếu có gì, con cứ bảo có cái nan cói gãy.

Đó là dòng đầu tiên. Chữ của mẹ chồng cô, nét bút bi xanh nghiêng về bên phải, chữ nào cũng dính liền vào chữ sau như người ta dệt nan.

Nhung ngồi bệt giữa nền xưởng, cái chiếu cói đỏ trải dài trước mặt. Đây là chiếc chiếu cuối cùng bà Đoan dệt, ba hôm trước khi bà ngã ở bờ ao. Bà dệt dở, mới được hai phần ba, rồi cuộn lại, buộc dây chuối, dựng ở góc xưởng. Chiều nay, sau lễ ba ngày, Nhung định tháo ra dệt nốt. Lúc gỡ đến lõi, cô thấy một cái túi nilon gấp nhỏ bằng bao diêm, bên trong là bốn tờ giấy kẻ ô học trò gấp làm tám.

Ngoài sân, tiếng xe máy chị Loan vừa về đến. Nhung gấp lá thư lại, nhét vào túi áo trong.

Bảy năm trước, ngày đầu tiên về làm dâu ở Kim Sơn, Nhung được mẹ chồng giao một khung dệt và một bó cói đã nhuộm. Bà Đoan đứng sau lưng cô suốt buổi sáng, không nói gì. Đến trưa, bà cúi xuống, lấy móng tay cái gẩy một sợi nan, rồi bảo tháo ra dệt lại, mép không thẳng.

Nhung dệt lại. Buổi chiều bà lại bảo tháo.

Ngày thứ ba, Nhung khóc ở sau chuồng lợn. Quang, chồng cô, ra dỗ, bảo mẹ khó thế từ hồi anh còn bé, chị Loan về làm dâu trước em năm năm còn bị mẹ cho ra khỏi xưởng sau đúng một tháng. Giờ chị ấy chỉ bán hàng ở cửa hàng ngoài chợ Phát Diệm, không vào xưởng nữa.

– Thế em có được ra chợ bán hàng không? – Nhung hỏi.

– Mẹ bảo em thì không. – Quang nói, gãi đầu. – Mẹ bảo tay em dệt được.

Bảy năm, bà Đoan bắt Nhung tháo chiếu bảy lần. Mỗi năm một lần, lần nào cũng đúng vào cái chiếu Nhung dệt đẹp nhất. Năm thứ ba bà bắt cô học nhuộm. Năm thứ tư bà bắt cô học tính giá, ngồi bên cạnh bà mỗi lần thương lái từ Hải Phòng xuống ép giá. Năm thứ năm bà giao cho cô sổ sách của xưởng, nhưng tối nào cũng gọi lên soát lại từng dòng, chỗ nào tẩy xoá bà cũng bắt chép lại cả trang.

Cả làng nói bà Đoan hành con dâu út. Chị Loan nói thẳng ở mâm cơm ngày giỗ ông: mẹ cứ thế này thì con Nhung nó bỏ về nhà mẹ đẻ lúc nào không biết.

Nhung không bỏ về. Cô không biết tại sao. Có lẽ vì lần thứ bảy, cách đây bốn tháng, khi bà bắt tháo chiếc chiếu hoa văn chữ thọ cô dệt cho đơn hàng đi Nhật, bà đã đứng nhìn cô tháo xong rồi mới nói, rất khẽ, câu duy nhất có thể gọi là khen trong bảy năm: cái mép này ngày xưa mẹ cũng không dệt được.

Tối hôm ấy, chị Loan gọi cả nhà ra gian giữa. Trên bàn thờ, ảnh bà Đoan còn mới, khung gỗ vẫn thơm mùi vec ni. Chị Loan đặt lên bàn một bản sao di chúc.

– Mẹ để nhà cho anh Thịnh, để xưởng cho chú Quang với con Nhung. – Chị nói, giọng rành rọt như đọc bảng giá. – Cái nhà cấp bốn dột nát này thì đáng mấy đồng. Cái xưởng có mười hai khung dệt, có đơn hàng xuất khẩu. Cả làng biết bảy năm nay con Nhung bám mẹ như cái bóng. Tôi không nói ai dỗ ai, nhưng tôi nói thế là không công bằng.

Anh Thịnh, chồng chị Loan, ngồi im. Quang nhìn Nhung. Nhung đặt tay lên túi áo trong, chỗ lá thư đang nằm.

– Chị Loan muốn thế nào ạ? – Cô hỏi.

– Chia đôi xưởng. Hoặc đổi. Nhà cho chúng mày, xưởng cho chúng tao.

— Hết chương 1 —