Hai cái hộp

Chương 3: Hai cái hộp

Ba ngày liền, mẹ không nhắc đến chuyện đó. Mẹ nói chuyện thời tiết, chuyện cháo ở đầu ngõ hôm nay mặn, chuyện bà giường số ba có đứa con dâu tốt quá, mang canh cua lên tận nơi. Mẹ nói đủ thứ, trừ tóc của tôi. Tôi bỏ cái mũ lưỡi trai ra, không đeo đuôi tóc giả nữa. Mẹ nhìn đầu tôi như nhìn trời, như thể nó có ở đó từ trước.

Sự im lặng của bà Vạn đáng sợ hơn mọi trận mắng của bà Vạn. Hồi tôi mười lăm tuổi, trốn học đi chơi điện tử, mẹ mắng tôi từ cổng vào bếp, xong rồi thôi. Hồi tôi hai mươi lăm tuổi bỏ người yêu mẹ quý, mẹ im lặng ba tuần. Tôi đã đếm từng ngày.

Ngày thứ tư, bà Duyên gọi điện, nói tóc xong rồi.

Tôi đến xưởng lúc mười giờ sáng. Bà Duyên đang ngồi trước một cái đầu ma-nơ-canh bằng xốp, tay cầm cái lược răng thưa. Bà ngẩng lên nhìn tôi, rồi với tay xuống gầm bàn, lấy ra hai cái hộp các-tông, không phải một.

– Hộp này của em. – Bà đẩy một cái hộp sang. – Hộp này của mẹ em.

– Em chỉ đặt một bộ thôi chị.

– Ừ. Bộ thứ hai mẹ em đặt.

Tôi đứng ngây ra giữa xưởng. Bà Duyên lấy cái bút bi gãi gãi sau tai.

– Hôm thứ Năm, bà ấy đi xe ôm đến đây, đầu trọc lóc, đội cái mũ len. Bà ấy mang theo một bím tóc, dài lắm, bảo chị làm cho bà một bộ tóc. Không phải cho bà đâu. Cho một đứa con gái hai mươi tuổi, nằm cùng phòng. Tiền công bà trả rồi. Bà dặn chị giấu em.

– Nhưng sao mẹ em lại biết chỗ này?

Bà Duyên nhìn tôi như nhìn một đứa trẻ hỏi vì sao nước sông lại chảy.

– Em đi đâu mà không mang theo cái điện thoại? Hôm em đến, em gọi cho chị trước, đúng không? Mẹ em nằm ngay đấy, nghe hết. Bà ấy còn hỏi chị tóc của con gái bà để đâu, bà muốn xem. Chị đưa cho bà xem. Bà cầm, ngửi, rồi bảo: đúng tóc nó, mùi bồ kết nhà tôi.

Tôi không nói được gì. Bà Duyên kéo hộp thứ hai về phía mình, mở nắp ra. Bên trong là một bộ tóc dài đến ngang lưng, đen, dày, óng như mặt nước giếng.

– Bà ấy còn bảo chị: con bé ấy không dám soi gương, chị làm cho nó dài vào. Con gái hai mươi tuổi thì phải để tóc dài mà hất.

Rồi bà nói thêm, giọng hạ xuống:

– Bà ấy còn bảo, đứa con gái tôi nó cứ tưởng mẹ nó không biết gì. Để cho nó tưởng thêm mấy hôm. Cho nó vui.

Tôi về viện bằng xe buýt, ôm hai cái hộp trên đùi. Ngồi trên xe, tôi khóc, không thành tiếng, nước mắt rơi xuống nắp hộp các-tông, loang ra thành hai vết tròn. Bà cụ ngồi bên cạnh đưa cho tôi một cái khăn giấy, không hỏi. Ở tuyến xe buýt đi qua bệnh viện ung bướu, chẳng ai hỏi ai.

Lúc tôi về đến phòng, mẹ đang ngồi bóc quýt cho Mơ. Mẹ nhìn hai cái hộp trên tay tôi, rồi nhìn tôi, rồi nhìn lên trần nhà.

– Cái bà Thanh Hoá ấy mồm như cái loa. – Mẹ nói. – Đã dặn rồi.

Mơ nhìn hai mẹ con tôi, không hiểu gì. Mẹ đặt quả quýt xuống, phủi tay, đứng dậy. Mẹ lấy cái hộp thứ hai từ tay tôi, mở ra, đặt lên đùi Mơ.

– Bác có ít tóc thừa. Cháu đội thử xem. Không vừa thì bác mang đi sửa.

Mơ nhìn bộ tóc rất lâu. Con bé không chạm vào nó. Tay nó vẫn bám lấy vành cái mũ len cam.

– Cháu không đội được đâu bác. Cháu không soi gương được.

– Thì không soi. – Mẹ tôi nói. – Có bác đây. Bác soi hộ.

Mẹ tháo cái mũ len cam ra khỏi đầu con bé. Cả phòng im phăng phắc. Bà giường số ba đặt bát cháo xuống. Mẹ đội bộ tóc lên đầu Mơ, chỉnh lại phía sau, vén mấy sợi mai ra hai bên tai, chải bằng tay một lúc. Rồi mẹ lùi lại một bước, nheo mắt nhìn, như nhìn một ấm nước chè xem đã đủ màu.

– Được. Đẹp hơn cái thằng học kinh tế nó đáng được hưởng.

Mơ bật khóc. Rồi con bé đứng dậy, đi thẳng vào nhà vệ sinh chung, đứng trước cái gương nhỏ. Lần đầu tiên từ hôm tôi đến, nó không nhìn xuống chân.

Mẹ tôi quay sang mở hộp của mẹ. Bộ tóc làm từ tóc tôi ngắn hơn, chỉ ngang vai, vì tóc tôi không dài bằng tóc mẹ. Mẹ đội vào, soi cái gương con của tôi, quay trái, quay phải.

– Tóc con mềm hơn tóc mẹ. – Mẹ nhận xét. – Giống tóc bố. Bố con tóc mềm, tính cũng mềm, cả đời bị người ta bắt nạt.

Rồi mẹ thò tay vào túi áo, lấy ra cái kẹp càng cua màu đồi mồi gãy một răng. Mẹ vấn tóc giả lên, kẹp lại. Cái kẹp vừa khít, như thể nó vẫn chờ.

Mẹ truyền đủ sáu đợt, đến cuối tháng Bảy thì xong. Bác sĩ Lương bảo mẹ về quê, ba tháng lên khám lại một lần. Lúc chào bác sĩ, mẹ dúi cho ông một túi bánh nhãn, ông từ chối, mẹ dúi vào túi áo blouse của ông rồi đi thẳng.

Tháng Mười, tôi về Nam Định vào một buổi sáng Chủ nhật. Mẹ đang ngồi ngoài sân, trước cái chậu nhôm, nước bồ kết bốc khói. Mẹ không đội tóc giả. Tóc mẹ đã mọc lại được hơn hai đốt ngón tay, màu hoa râm, và nó xoăn. Không phải hơi gợn sóng. Mà xoăn tít, từng lọn nhỏ quắn lại như lò xo, như tóc trẻ con mới đẻ.

Bác sĩ có nói trước chuyện này. Ông bảo tóc mọc lại sau hoá chất đôi khi khác hẳn tóc cũ, thẳng hoá xoăn, đen hoá bạc, rồi một hai năm sau mới trở về như xưa, hoặc không bao giờ trở về. Lúc ấy mẹ chỉ gật đầu, chẳng để tâm.

Mẹ ngẩng lên nhìn tôi, tay vò vò mấy lọn xoăn trên đầu.

– Ba mươi năm trước mẹ ra tiệm cô Mận uốn tóc. – Mẹ nói. – Bốn mươi nghìn, bằng nửa tháng lương bố mày. Về nhà bố mày cười lăn ra, bảo trông như cái tổ quạ trên cây gạo. Mẹ ức quá, tối ấy cắt phăng đi. Mẹ thề, kiếp sau mẹ xin tóc xoăn tự nhiên, khỏi tốn tiền ai.

Mẹ cầm cái gương nhỏ lên, soi, rồi bật cười, tiếng cười to đến mức con gà mái trong chuồng giật mình kêu toáng.

– Kiếp sau gì mà đến sớm thế.

Tối hôm ấy trước khi tôi lên lại Hà Nội, mẹ đưa cho tôi cái hộp bánh quy bằng thiếc. Bên trong vẫn là tóc mẹ, tóc của những ngày rụng, được mẹ cuộn lại thành từng cuộn nhỏ, buộc chỉ đỏ. Bên trên là cái kẹp càng cua màu đồi mồi.

– Tóc mẹ ngắn thế này thì kẹp làm gì nữa. – Mẹ nói. – Tóc con dài lại rồi đấy. Cầm lấy mà kẹp.

Tóc tôi lúc ấy mới chấm vai. Tôi vấn lên, kẹp thử. Cái kẹp thiếu một răng, kẹp tóc tôi vẫn hơi lỏng, như mọi thứ mẹ đưa cho tôi từ trước đến giờ, rộng hơn một chút, để tôi còn lớn thêm.

— Hết —